Η κοινή μας ιστορία κι ο πολιτισμός, οι κοινές αρχές και αξίες και η φιλοσοφία της συνεργασίας μας εδράζεται ακριβώς στην αδιαμφισβήτητη πεποίθηση ότι για να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, επιβάλλεται να εργαστούμε συλλογικά, μέσω του πολιτικού και διπλωματικού συντονισμού της δράσης μας.
Αυτό τόνισε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης στο πλαίσιο της Τριμερούς, περιγράφοντας το μήνυμα ακριβώς της Τριμερούς αυτής συνεργασίας και προσέθεσε:
Η υιοθέτηση της Διακήρυξης της Θεσσαλονίκης αποτελεί ένα ακόμα βήμα προς το όραμα μας για διαμόρφωση μιας Ανατολικής Μεσογείου ασφαλούς και σταθερής, μιας περιοχής ανάπτυξης, διάδρασης και συνεργιών, σημείωσε ο Νίκος Αναστασιάδης στο πλαίσιο των κοινών δηλώσεων των αρχηγών στην Τριμερή Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.
Ως συνεργασία στρατηγική, που συμβάλλει στη σταθερότητα, την ειρήνη, την ασφάλεια, την ανάπτυξη της περιοχής μας και βοηθά και στη δυνατότητα επίλυσης των μεγάλων περιφερειακών προκλήσεων και στην αξιοποίηση των σημαντικών περιφερειακών ευκαιριών, χαρακτήρισε ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας την τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.
Ο κ. Τσίπρας ανέφερε ότι η σημερινή σύνοδος είναι πολύ ουσιαστική και επισήμανε ότι έως την επόμενη τριμερή, στην Κύπρο, οι υπουργοί των τριών χωρών θα έχουν πολλή δουλειά να κάνουν.
Στρατηγικος τομέας συνεργασίας η ενέργεια
Από τους σημαντικότερους πυλώνες της στρατηγικής συνεργασίας μας ο τομέας της ενέργειας, στον οποίο υπάρχουν πολύ μεγάλες δυνατότητες, δεδομένων των γεωπολιτικών θέσεων των χωρών μας, τόνισε ο κ. Τσίπρας.
Όπως σημείωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός, η στρατηγική της Ελλάδας να καταστεί ενεργειακός κόμβος, πιθανά νέα κοιτάσματα τόσο στην ΑΟΖ της Κύπρου, του Ισραήλ, αλλά και της Ελλάδας, δίνουν μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα προοπτική στη συνεργασία των τριών χωρών, όχι μόνο για αυτές, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ευρωπαϊκή στρατηγική στον χώρο της ενέργειας για τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας.
Ο κ. Τσίπρας ανέφερε ότι συμφώνησαν στην επιτάχυνση των κοινών ενεργειών τους για την κατασκευή ενός μεγάλου έργου, που θα δημιουργήσει μία νέα προοπτική συνανάπτυξης στην Ανατολική Μεσόγειο, του αγωγού East Med. Επίσης, συζητήθηκε η ανάπτυξη του Eurasia Interconnector, που ενώνει τις τρεις χώρες και η δυνατότητα αξιοποίησης των ΑΠΕ.
Σύμφωνα με τον Έλληνα πρωθυπουργό, από το τραπέζι δεν έλειψαν οι συζητήσεις για τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, το Συριακό και το Κυπριακό.
«Εκφράσαμε την υποστήριξή μας στις προσπάθειες του Νίκου Αναστασιάδη και ευχόμαστε όλοι να υπάρξει ανταπόκριση και από την πλευρά της Τουρκίας, ώστε να έχουμε στις 28 του Ιούνη, στη Γενεύη, μία θετική εξέλιξη σε ό,τι αφορά το Κυπριακό και τις προσπάθειες του Προέδρου Ανασταδσιάδη για μία δίκαιη και βιώσιμη λύση, στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ, που βεβαίως δεν μπορεί παρά να εμπεριέχει την κατάργηση του συστήματος των εγγυήσεων και την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί», υπογράμμισε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
«Πολλά υποσχόμενο έργο», που «θα μπορούσε να αποτελέσει επανάσταση», χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, τον αγωγό East Med, ο οποίος θα μεταφέρει στην Ευρώπη φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα του Ισραήλ μέσω Κύπρου και Ελλάδας.
Κατά τις δηλώσεις των τριών ηγετών μετά την υπογραφή της Διακήρυξης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, με την οποία επισφραγίστηκαν, στη Θεσσαλονίκη, οι εργασίες της Τριμερούς Συνόδου, ο κ. Νετανιάχου είπε πως έγιναν προκαταρκτικές μελέτες, που μοιάζει να καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι είναι πολλά υποσχόμενο το έργο αυτό.
«Είναι κάτι που με χαροποιεί ιδιαιτέρως», σημείωσε, επισημαίνοντας ωστόσο πως επίσης ενδιαφέρουσα όμως και με πολύ περισσότερες δυνατότητες, είναι η ενέργεια του νου, ο πραγματικός πλούτος σήμερα δημιουργείται από προϊόντα του ανθρώπινου νου».
Για αυτό άλλωστε, οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν στις ανταλλαγές Ελλήνων, Κυπρίων και Ισραηλινών φοιτητών, προκειμένου να προαχθεί η κουλτούρα της καινοτομίας, που -σύμφωνα με τον κ. Νετανιάχου- αλλάζει ήδη και θα αλλάξει το μέλλον των τριών χωρών. «Μου έκανε ιδιαίτερα μεγάλη εντύπωση η αφοσίωση της Ελλάδας και της Κύπρου σε αυτή την κατεύθυνση, στο Ισραήλ θεωρείται δεδομένη. Η συνεργασία μας απορρέει εκ φύσεως και προσβλέπω στην επόμενη συνάντησή μας», υπογράμμισε ο κ. Νετανιάχου.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αναφέρθηκε για ακόμη μια φορά στη Θεσσαλονίκη, την οποία χαρακτήρισε «συμβολική πόλη» σε σχέση με την εβραϊκή κοινότητά της. «Στο παρελθόν η Θεσσαλονίκη υπήρξε μια πόλη όπου είχαμε την εβραϊκή κοινότητα για 2.000 χρόνια. Ήταν εδώ ένα χωνευτήρι της εβραϊκής, της χριστιανικής και της μουσουλμανικής κοινότητας», τόνισε.
Ο αγωγός East Med, προϋπολογισμού επένδυσης 5 - 6 δισ. ευρώ για μεταφορική ικανότητα 10 - 16 δισ. κυβικών μέτρων αερίου ετησίως, σχεδιάζεται με στόχο να μεταφέρει τα πλούσια ενεργειακά κοιτάσματα που έχουν ανακαλυφθεί στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου προς την Ευρώπη.
Το συγκριτικό του πλεονέκτημα είναι ότι εξυπηρετεί ταυτόχρονα δύο βασικούς στόχους της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ, που είναι η διαφοροποίηση τόσο των πηγών όσο και των οδών ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης.
Επιπλέον, οι τεχνοοικονομικές μελέτες που έχουν εκπονηθεί μέχρι στιγμής δείχνουν ότι, παρά τη μεγάλη απόσταση (1635 χιλιόμετρα) και τα μεγάλα θαλάσσια βάθη στη διαδρομή (έως 3000 μέτρα), ο East Med είναι τεχνικά εφικτός και οικονομικά ανταγωνιστικός απέναντι στις δύο βασικές εναλλακτικές επιλογές για τη μεταφορά του αερίου προς την Ευρώπη, οι οποίες είναι η υγροποίηση και μεταφορά του αερίου με πλοία LNG ή η διοχέτευσή του προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας.
Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό που έχει γίνει για λογαριασμό της εταιρίας IGI Poseidon, που προωθεί το έργο (θυγατρική της ΔΕΠΑ και της ιταλικής Edison) η χάραξη του αγωγού ξεκινά από το «οικόπεδο 12» στην Κυπριακή ΑΟΖ και καταλήγει στις ακτές της Ιταλίας με ενδιάμεσους σταθμούς την Κύπρο (περιοχή Βασιλικού), την Κρήτη (Αθερινόλακκος, στην περιοχή του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού της ΔΕΗ), τη θέση Αγ. Φωκάς στη ΝΑ Πελοπόννησο, την περιοχή Λακκόπετρα (Αχαία), Γαλατάς (Αιτωλοακαρνανία) και τη Θεσπρωτία απ' όπου θα ξεκινά το τελευταίο υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στα σενάρια που έχουν μελετηθεί περιλαμβάνεται και το ενδεχόμενο επαύξησης της μεταφορικής ικανότητας στο τμήμα του αγωγού μετά την Κρήτη, για την περίπτωση που αποκαλυφθούν κοιτάσματα υδρογονανθράκων στη θαλάσσια περιοχή νότια - νοτιοδυτικά της Κρήτης για την οποία υπεβλήθη πρόσφατα επίσημο ενδιαφέρον για έρευνες από την Κοινοπραξία των εταιριών ExxonMobil, Total και ΕΛΠΕ.
Αντίστοιχη όδευση ακολουθεί η ηλεκτρική διασύνδεση με το υποβρύχιο καλώδιο Euro-Αsia- Interconnector, το οποίο θα ξεκινάει από το Ισραήλ μέσω Κύπρου και Κρήτης και θα καταλήγει στην Αττική. Το έργο συνδέεται δηλαδή και με την ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική Ελλάδα.
