Ξημερώματα Παρασκευής, η ελληνική πρωτεύουσα ξυπνά υπό τον ήχο των ερπυστριών. Τανκς ξεχύνονται στους δρόμους, καταλαμβάνουν στρατηγικά σημεία, ενώ ο λαός παρακολουθεί μουδιασμένος. Ένα στρατιωτικό πραξικόπημα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
Επικεφαλής του, μια ομάδα κατώτερων αξιωματικών του στρατού. Ο συνταγματάρχης Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο ταξίαρχος Στυλιανός Παττακός και ο συνταγματάρχης Νικόλαος Μακαρέζος. Το δημοκρατικό πολίτευμα καταλύεται και η χώρα μπαίνει σε μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της νεότερης ιστορίας της.
Την εποχή εκείνη, η Ελλάδα βρισκόταν σε προεκλογική περίοδο, με τις εκλογές προγραμματισμένες για τις 28 Μαΐου 1967. Στην εξουσία είχε ορκιστεί μεταβατικά η κυβέρνηση του Παναγιώτη Κανελλόπουλου της ΕΡΕ, με τη στήριξη του βασιλιά Κωνσταντίνου Β’ και την ανοχή της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Όλα έδειχναν πως η Ένωση Κέντρου, με ηγέτη τον Γεώργιο Παπανδρέου, θα επανερχόταν στην εξουσία, κλείνοντας έτσι έναν κύκλο πολιτικής αστάθειας που είχε ξεκινήσει με την περίφημη Αποστασία του 1965.
Η άνοδος του Ανδρέα Παπανδρέου και η προοδευτική του ρητορική φόβιζαν τους πιο δεξιούς κύκλους. Η ετικέτα του «αναρχοκομμουνισμού» κολλούσε σε κάθε μη-δεξιό πολιτικό, σε μια χώρα που ζούσε ακόμα υπό τη βαριά σκιά του Εμφυλίου και βρισκόταν στην καρδιά του Ψυχρού Πολέμου.
Το σχέδιο των πραξικοπηματιών βασίστηκε στο ΝΑΤΟϊκό σχέδιο «Προμηθεύς», το οποίο υποτίθεται ότι προοριζόταν για την αντιμετώπιση κομμουνιστικής απειλής. Στις 2 τα ξημερώματα, άρματα μάχης εξέρχονται από το Κέντρο Εκπαίδευσης Τεθωρακισμένων στου Γουδή και καταλαμβάνουν βασικά σημεία, Βουλή, ΕΙΡ, ΟΤΕ, Υπουργεία και Ανάκτορα. Οι πολιτικοί συλλαμβάνονται, ανάμεσά τους ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κανελλόπουλος και η ηγεσία της αντιπολίτευσης.
Ο μόνος που επιχειρεί αντίδραση είναι ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Γεώργιος Ράλλης, ο οποίος όμως δεν καταφέρνει να κινητοποιήσει το Γ’ Σώμα Στρατού καθώς ο αιφνιδιασμός ήταν πλήρης.
21 Απριλίου 1967: Η μαύρη ημέρα της Ελλάδας που έμελλε να ντύσει στα μαύρα και την Κύπρο
Στις 7 το πρωί, η ηγεσία του πραξικοπήματος επισκέπτεται τον βασιλιά Κωνσταντίνο, ζητώντας του να ορκίσει τη νέα κυβέρνηση. Με την πρωτεύουσα περικυκλωμένη από τανκς και την προτροπή του Κανελλόπουλου να μην υποχωρήσει, ο βασιλιάς ενδίδει «για να μη χυθεί ελληνικό αίμα». Ορκίζει πρωθυπουργό τον Κωνσταντίνο Κόλλια, με τον Παπαδόπουλο όμως να κρατά τα πραγματικά ηνία.
Ήδη από τις πρώτες ώρες, οι πραξικοπηματίες συλλαμβάνουν χιλιάδες πολίτες, κυρίως αριστερών πεποιθήσεων. Οι πρώτοι νεκροί δεν αργούν καθώς ο Παναγιώτης Ελής δολοφονείται στον Ιππόδρομο, που λειτουργεί ως στρατόπεδο συγκέντρωσης ενώ μια νεαρή γυναίκα η Μαρία Καλαυρά, πυροβολείται εν ψυχρώ.
Το καθεστώς ξεκαθαρίζει τη στάση του με μέτρα όπως η απαγόρευση συναθροίσεων άνω των τριών ατόμων, αναστολή άρθρων του Συντάγματος και ματαίωση των εκλογών.
Κώστας Γεωργάκης: Ο φοιτητής που αυτοπυρπολήθηκε για τη Δημοκρατία
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που έβλεπαν την Ελλάδα ως γεωστρατηγικό τους «προτεκτοράτο», φέρονται να αιφνιδιάστηκαν, τουλάχιστον αρχικά. Η περιβόητη φράση του σταθμάρχη της CIA Τζακ Μέρι, «Μα πώς βιάζεις μια πόρνη;», δείχνει ωμά την ψυχρότητα της Δύσης απέναντι στην ελληνική δημοκρατία.
Το καθεστώς της Χούντας κυβερνά με σιδερένια πυγμή, φυλακίσεις, εξορίες, βασανιστήρια και πολιτιστική φίμωση. Το πολίτευμα καταρρέει ηθικά και δημοκρατικά. Η ελευθερία έκφρασης εξαφανίζεται, και η χώρα βιώνει ένα είδος πνευματικού και κοινωνικού μεσαίωνα.
Η τραγική κορύφωση της Χούντας έρχεται με το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου στην Κύπρο, στις 15 Ιουλίου 1974, που οργανώνεται από την Εθνική Φρουρά, κατ’ εντολή της Χούντας και του Δημήτρη Ιωαννίδη. Ο Μακάριος γλιτώνει από τον θάνατο, όμως το έδαφος είναι πλέον ανοιχτό για την τουρκική εισβολή στις 20 Ιουλίου, την επιτομή της κυπριακής τραγωδίας.
Οι τραγικές μέρες του Ιουλίου 1974 μέσα από τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της ΕΥΠ
Ο Αττίλας Ι ξεκινά με αποβίβαση στα βόρεια του νησιού. Μέσα σε λίγες ημέρες, η Χούντα στην Ελλάδα καταρρέει και η δημοκρατία επανέρχεται στις 24 Ιουλίου 1974 με την επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή από το Παρίσι.
Η επταετής Δικτατορία (1967-1974) άφησε πίσω της θύματα, εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και έναν βαθύ διχασμό στην ελληνική κοινωνία. Μετά την πτώση της, ακολούθησαν οι Δίκες της Χούντας, με καταδίκες πρωταγωνιστών, αλλά και η συνταγματική θωράκιση της Δημοκρατίας, ώστε να μην επαναληφθεί ένα τέτοιο σκοτεινό κεφάλαιο.
Η 21η Απριλίου 1967 δεν είναι μια απλή ημερομηνία, είναι η ημέρα που η Δημοκρατία μπήκε στο γύψο, όπως κυνικά διακήρυξε ο ίδιος ο Παπαδόπουλος. Είναι το ξεκίνημα μιας μαύρης περιόδου για την Ελλάδα, γεμάτης βία, καταπίεση και προδοσία που ολοκληρώθηκε με τη «θυσία» της Κύπρου στους Τούρκους.
