Σκεφτείτε το λίγο: στο δικό μας δημοτικό, τα πιο δύσκολα διλήμματα ήταν αν θα πάρουμε τυρόπιτα ή κρουασάν από το κυλικείο. Σήμερα, τα παιδιά της Στ’ Δημοτικού έρχονται αντιμέτωπα με προϋπολογισμούς, αποταμιεύσεις, ακόμη και με διαδικτυακές απάτες.
Το παραμύθι «70 Τοκό και μια τρύπα στο παπούτσι» τα εισάγει σε αυτόν τον κόσμο με τρόπο ευχάριστο και φανταστικό, αλλά όχι και τόσο απλό όσο ίσως νομίζει κανείς.
Στο Ant1live ξεφυλλίσαμε το βιβλίο που εντάσσεται από τη νέα σχολική χρονιά στη Στ’ Δημοτικού και στόχος του είναι να μιλήσει στα παιδιά για τη χρηματοοικονομική παιδεία. Η ιστορία ξεκινά με τον μικρό Γιαννάκη και τα 70 ««τοκό» που παίρνει δώρο στα γενέθλιά του. Μέσα από τα διλήμματά του, τα παιδιά έρχονται αντιμέτωπα με έννοιες όπως οι ανάγκες και οι επιθυμίες.
Μαθαίνουν ότι άλλο είναι να θέλεις αθλητικά παπούτσια επειδή τα χρειάζεσαι κι άλλο να θέλεις ένα μπουφάν με LED επειδή απλώς σου… γυαλίζει. Ήδη εδώ βλέπουμε ένα επίπεδο κατανόησης που απαιτεί από τα παιδιά να κάνουν διάκριση και να σκεφτούν τις συνέπειες, κάτι που ίσως δεν είναι αυτονόητο για 11χρονα.
Εν συνεχεία, το παραμύθι βάζει στο παιχνίδι τον προϋπολογισμό. «Μαξιλαράκι ασφαλείας», αποταμίευση για στόχους, περιορισμός των παρορμήσεων… Όλα αυτά διδάσκονται μέσα από παραδείγματα και χιούμορ, αλλά σίγουρα αποτελούν μια μικρή πρόκληση για μαθητές που ακόμη μετρούν με τα δάχτυλα τι πρέπει να δώσουν και τι ρέστα πρέπει να πάρουν.
Άξιο αναφοράς είναι το σημείο όπου η αφήγηση αγγίζει θέματα δανεισμού και εμπιστοσύνης. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι τα δανεικά πρέπει να επιστρέφονται και ότι η οικονομική συνέπεια αποτελεί βασικό κομμάτι των σχέσεων.
Όσο «βαριά» κι αν ακούγονται όλα αυτά, το παραμύθι φροντίζει να τα ελαφρύνει με αστείες εικόνες, έξυπνους διαλόγους και γνώριμα διλήμματα της παιδικής ηλικίας.
Το παραμύθι, όμως, δεν σταματά εδώ, πηγαίνει κι ένα σκαλοπάτι παραπέρα.
Μιλά για διαδικτυακές απάτες, για το πόσο «καλό για να είναι αληθινό» μοιάζει το να διπλασιάσεις τα λεφτά σου σε δύο εβδομάδες, και ανοίγει συζήτηση για τις κοινωνικές ανισότητες και τις ίσες ευκαιρίες στη μόρφωση. Εκεί είναι το σημείο όπου το κείμενο χτυπά το καμπανάκι, υπογραμμίζοντας ότι τα παιδιά δεν είναι μικρογραφίες ενηλίκων, αλλά πολίτες που διαμορφώνονται.
Συμπερασματικά, η Στ’ Δημοτικού θα μπορούσε να αποτελέσει την κατάλληλη στιγμή για να ανοίξει η συζήτηση γύρω από τέτοια ζητήματα, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να μην είναι ακόμη η ώρα. Ο βαθμός δυσκολίας είναι υπαρκτός. Όροι όπως «προϋπολογισμός», «μαξιλαράκι ασφαλείας» ή «κοινωνικές ανισότητες» δεν ανήκουν συνήθως στο λεξιλόγιο ενός παιδιού έντεκα χρονών. Από τη μια, πρόκειται για έννοιες σύνθετες και ξένες προς την καθημερινή τους εμπειρία, από την άλλη, το παραμύθι καταφέρνει να τις ενσωματώσει σε μια ζωντανή αφήγηση, με όμορφα γραφικά και διαλόγους γεμάτους χιούμορ.
Ίσως τα παιδιά να μην μπορέσουν να τις κατανοήσουν πλήρως από την πρώτη στιγμή, όμως αυτό μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα που θα φυτέψει σπόρους σκέψης.
