Δύο ερευνήτριες του Πανεπιστημίου Κύπρου, η Δρ Μυροφόρα Παναγή και η Δρ Μαρία Καλλή, Μεταδιδακτορικές Ερευνήτριες και Group Leaders του Εργαστηρίου Βιοφυσικής του Καρκίνου στο Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής, εξασφάλισαν ERC Starting Grants από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, συνολικού ύψους €3 εκατομμυρίων. Κάθε ερευνήτρια εξασφάλισε €1,5 εκατομμύριο για την υλοποίηση ενός φιλόδοξου, πενταετούς ερευνητικού έργου στον τομέα της αντικαρκινικής έρευνας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Τα δύο έργα προσεγγίζουν διαφορετικές, αλλά συμπληρωματικές διαστάσεις της σύγχρονης αντικαρκινικής έρευνας: το έργο της Δρος Παναγή επικεντρώνεται στην ανάπτυξη καινοτόμου ανοσοθεραπευτικής προσέγγισης για επιθετικούς συμπαγείς όγκους, ενώ το έργο της Δρος Καλλή εξετάζει τον ρόλο των μηχανικών δυνάμεων του μικροπεριβάλλοντος του όγκου στην ανοσολογική απόκριση και στην αντοχή στη θεραπεία.
Το ERC αποτελεί τον κορυφαίο ευρωπαϊκό οργανισμό χρηματοδότησης έρευνας αιχμής και στηρίζει ερευνητές και ερευνήτριες που προτείνουν φιλόδοξες και πρωτοποριακές ερευνητικές ιδέες. Η χρηματοδότηση των €1,5 εκατ. αποτελεί το ανώτατο βασικό ποσό που μπορεί να χορηγηθεί μέσω ενός ERC Starting Grant για έργο διάρκειας έως πέντε ετών.
Το έργο της Δρος Μυροφόρας Παναγή
Στο πλαίσιο του έργου BactoNanoVax, που θα υλοποιηθεί στο Εργαστήριο Βιοφυσικής του Καρκίνου του Πανεπιστημίου Κύπρου, η Δρ Παναγή θα αναπτύξει μια νέα θεραπευτική προσέγγιση για συμπαγείς όγκους, με ιδιαίτερη έμφαση στον καρκίνο του παγκρέατος και στον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού, δύο επιθετικές μορφές καρκίνου στις οποίες η αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων θεραπειών παραμένει σημαντική πρόκληση.
Διαβάστε επίσης:
Η ερευνητική στρατηγική βασίζεται στην ανάπτυξη εμβολίων mRNA κατά του καρκίνου, τα οποία θα μεταφέρονται με τη χρήση γενετικά τροποποιημένων βακτηρίων και, ειδικότερα, μέσω κυστιδίων της εξωτερικής βακτηριακής μεμβράνης. Τα εμβόλια mRNA αποσκοπούν στην ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να αναγνωρίζει συγκεκριμένα αντιγόνα των καρκινικών κυττάρων και να ενισχύει την ανοσολογική απόκριση.
Στόχος του Έργου BactoNanoVax
Κεντρικός στόχος του έργου BactoNanoVax είναι η ανάπτυξη μιας νέας, πολυπαραγοντικής προσέγγισης στην ανοσοθεραπεία επιθετικών συμπαγών όγκων. Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα θα επιδιώξει την τροποποίηση του μικροπεριβάλλοντος του όγκου, το οποίο μπορεί να λειτουργεί ως σημαντικό εμπόδιο στην αποτελεσματικότητα των αντικαρκινικών θεραπειών.
Στο πλαίσιο αυτό θα εξεταστεί η χρήση της κετοτιφένης, ενός φαρμάκου που έχει ήδη μελετηθεί σε κλινικό επίπεδο. Η προσέγγιση φιλοδοξεί να συνδυάσει διαφορετικές καινοτόμες τεχνολογίες, ώστε να διερευνηθεί μια νέα θεραπευτική στρατηγική για επιθετικούς συμπαγείς όγκους.
Το έργο της Δρος Μαρίας Καλλή
Το ερευνητικό έργο, με τίτλο MechanoImmunoMap, θα υλοποιηθεί επίσης στο Εργαστήριο Βιοφυσικής του Καρκίνου του Πανεπιστημίου Κύπρου και εστιάζει στο παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα, μια μορφή καρκίνου που χαρακτηρίζεται από ένα πυκνό και δύσκαμπτο μικροπεριβάλλον, στο οποίο αναπτύσσονται υψηλές συμπιεστικές δυνάμεις.
Παρότι οι μηχανικές αυτές συνθήκες συχνά δεν λαμβάνονται υπόψη στη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου, προηγούμενη έρευνα της Δρος Καλλή έχει δείξει ότι η συμπίεση μπορεί να επαναπρογραμματίσει τα καρκινικά κύτταρα, ενισχύοντας τη μετανάστευσή τους και την αντοχή τους στη χημειοθεραπεία.
Η ανοσοθεραπεία, η οποία αξιοποιεί το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα για την καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων, αποτελεί σημαντική θεραπευτική προσέγγιση, όμως παρουσιάζει περιορισμένη αποτελεσματικότητα σε ασθενείς με παγκρεατικό καρκίνο. Τα προκαταρκτικά δεδομένα της ερευνητικής ομάδας δείχνουν ότι η μηχανική συμπίεση μπορεί να επηρεάζει και την ανοσολογική απόκριση του όγκου.
Στόχος του Έργου MechanoImmunoMap
Το MechanoImmunoMap συνδυάζει πειραματικές και υπολογιστικές προσεγγίσεις για να χαρτογραφήσει τον τρόπο με τον οποίο οι συμπιεστικές δυνάμεις επηρεάζουν την αλληλεπίδραση μεταξύ καρκινικών και ανοσοποιητικών κυττάρων.
Στόχος είναι να εντοπιστούν οι μηχανισμοί μέσω των οποίων η συμπίεση συμβάλλει στην αντίσταση στη θεραπεία και, στη συνέχεια, να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη νέων συνδυαστικών θεραπειών που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα της ανοσοθεραπείας.
Το έργο φιλοδοξεί να μετατρέψει τις μηχανικές δυνάμεις μέσα στον όγκο από έναν παραμελημένο παράγοντα σε βιοδείκτη και θεραπευτικό στόχο, θέτοντας τις βάσεις για μια νέα μορφή εξατομικευμένης θεραπείας, βασισμένης όχι μόνο στα βιολογικά αλλά και στα μηχανικά χαρακτηριστικά του όγκου, στον καρκίνο του παγκρέατος και, δυνητικά, σε άλλους συμπαγείς όγκους.
Δύο συμπληρωματικές ερευνητικές προσεγγίσεις με επίκεντρο τον καρκίνο
Η εξασφάλιση των δύο ERC Starting Grants ενισχύει περαιτέρω τη διεθνή παρουσία του Πανεπιστημίου Κύπρου στον τομέα της βιοϊατρικής και αντικαρκινικής έρευνας. Τα δύο έργα προσεγγίζουν την αντιμετώπιση του καρκίνου από διαφορετικές, αλλά αλληλοσυμπληρούμενες οπτικές και η επιτυχία των δύο ερευνητριών αναδεικνύει τη δυνατότητα των δεκάδων ερευνητικών ομάδων του Πανεπιστημίου
Κύπρου να ανταγωνίζονται με επιτυχία για τις πλέον ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις έρευνας και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη νέων προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών.
Περισσότερες πληροφορίες: Εργαστήριο Βιοφυσικής του Καρκίνου του Πανεπιστημίου Κύπρου
