Μήπως η διαίσθηση είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό από ένα απλό «προαίσθημα»; Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Κορέας υποστηρίζουν πως η ικανότητά μας να αφουγκραζόμαστε τα μηνύματα του σώματός μας παίζει καθοριστικό ρόλο στον τρόπο που παίρνουμε καθημερινές ηθικές αποφάσεις.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Neuroscience, δείχνει ότι όσοι έχουν αυξημένη ευαισθησία στα εσωτερικά σήματα του σώματός τους, όπως οι καρδιακοί παλμοί, τείνουν να παίρνουν ηθικές αποφάσεις που συμφωνούν περισσότερο με τις αντιλήψεις της πλειοψηφίας. Με άλλα λόγια, το σώμα μπορεί να λειτουργεί ως ενστικτώδης πυξίδα, οδηγώντας μας χωρίς να επιστρατεύεται απαραίτητα η λογική σκέψη.
Το σώμα «μιλάει» και το μυαλό ακολουθεί
Η συγκεκριμένη έρευνα αμφισβητεί την παραδοσιακή αντίληψη που θέλει τις ηθικές επιλογές να καθοδηγούνται αποκλειστικά από τη λογική. Οι επιστήμονες εστίασαν στην έννοια της «εσωτερικής σωματικής επίγνωσης» (interoception), την ικανότητά μας να νιώθουμε φυσιολογικές λειτουργίες, όπως η αναπνοή ή οι καρδιακοί παλμοί.
Διάβασε ακόμα: Πότε είναι η ιδανική ώρα για να πιούμε καφέ;
Σε δύο πειράματα με πάνω από 100 άτομα, αξιολογήθηκε το κατά πόσο οι συμμετέχοντες μπορούσαν να αντιληφθούν τον ρυθμό της καρδιάς τους, χωρίς να μετρούν τον σφυγμό τους. Στη συνέχεια, τους ζητήθηκε να απαντήσουν σε ηθικά διλήμματα, όπως το εάν ένας γιατρός θα έπρεπε να θυσιάσει έναν υγιή ασθενή για να σωθούν πέντε άλλοι.
Το αξιοσημείωτο ήταν ότι όσοι είχαν υψηλότερη σωματική επίγνωση έτειναν να επιλέγουν λύσεις που συμβάδιζαν με την πλειοψηφική ηθική στάση, είτε αυτή είχε ωφελιμιστική βάση είτε βασιζόταν σε αρχές.
Μια νέα ματιά στη φύση της ηθικής
Τα αποτελέσματα της μελέτης προσφέρουν μια φρέσκια οπτική: η ηθική δεν είναι απλά προϊόν ψυχρής λογικής ή συναισθηματικής παρόρμησης, αλλά προκύπτει από μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ εγκεφάλου, σώματος και κοινωνικού πλαισίου.
Διάβασε ακόμα: Οι Μεξικανοί μετονομάζουν τον Americano σε… Mexicano
Φαίνεται πως οι κοινωνικές αντιλήψεις περί σωστού και λάθους εγγράφονται βαθιά στο νευροβιολογικό μας σύστημα. Το ενστικτώδες «σφίξιμο» που αισθανόμαστε όταν κάτι μας φαίνεται ηθικά λανθασμένο, ίσως είναι ο τρόπος με τον οποίο το σώμα μας εκφράζει αυτή την εσωτερικευμένη ηθική τάξη.
Να ακούσουμε το ένστικτό μας;
Μπορούμε λοιπόν να βασιζόμαστε στη διαίσθησή μας όταν βρισκόμαστε μπροστά σε ηθικά διλήμματα; Η απάντηση είναι θετική, με κάποιες επιφυλάξεις. Δεν είναι όλες οι παρορμήσεις σωστές, όμως όσοι διαθέτουν μεγαλύτερη επίγνωση των σωματικών τους αντιδράσεων φαίνεται να αποκωδικοποιούν πιο αποτελεσματικά τα σημάδια που λαμβάνουν.
Η διαίσθηση, τελικά, δεν είναι κάποιο ανεξήγητο χάρισμα. Είναι μια εσωτερική διεργασία, η φωνή του σώματος που «μιλά» μέσα από εμπειρίες, μνήμες, κοινωνικές επιρροές και βιολογικές λειτουργίες.
Ίσως, την επόμενη φορά που θα νιώσεις έναν κόμπο στο στομάχι ή ένα βάρος στο στήθος μπροστά σε μια δύσκολη απόφαση, να έχει νόημα να σταθείς και να ακούσεις. Το σώμα σου μπορεί ήδη να έχει δώσει την απάντηση, πριν καν προλάβει να την επεξεργαστεί ο νους.
Με πληροφορίες από το Vita
Διάβασε επίσης:
