Αν τύχει να βρεθείτε σε κάποια καφετέρια στο Μεξικό και παραγγείλετε έναν καφέ Americano, ίσως σας διορθώσουν – ή, καλύτερα, σας προτείνουν να πείτε "Mexicano". Η φαινομενικά απλή αυτή αλλαγή ονομασίας στον γνωστό εσπρέσο με ζεστό νερό, αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό σε μια περίοδο έντασης μεταξύ του Μεξικού και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN, η πρωτοβουλία αυτή αντιμετωπίζεται από πολλούς ως μια σιωπηλή αλλά ξεκάθαρη πράξη αντίστασης, ένα είδος πολιτικής δήλωσης που αναδεικνύει τη δυσαρέσκεια για τις πολιτικές των ΗΠΑ, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη μετανάστευση και τη μεταχείριση των μεταναστών χωρίς χαρτιά.
Η Scarlett Lindeman, ιδιοκτήτρια του γνωστού Café Cicatriz στην Πόλη του Μεξικού, δηλώνει ότι στηρίζει την πρωτοβουλία: «Αν το προσωπικό μου θέλει να τον λέει Mexicano, έχει την απόλυτη ελευθερία να το κάνει. Οι λέξεις έχουν πραγματικά δύναμη». Το σχόλιό της αντικατοπτρίζει την ευρύτερη αντίληψη ότι η γλώσσα – ακόμη και στο πλαίσιο μιας παραγγελίας καφέ – μπορεί να φέρει πολιτικό βάρος.
Η αλλαγή αυτή μπορεί να φαντάζει μικρή, όμως φέρει συμβολική αξία, ειδικά σε μια εποχή όπου τα ζητήματα ταυτότητας, πολιτισμού και εθνικής υπερηφάνειας έρχονται στο προσκήνιο με όλο και μεγαλύτερη ένταση.
Αξιοσημείωτο είναι ότι δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι παρόμοιο. Στον Καναδά, μια σειρά καφετεριών είχε μετονομάσει τον Americano σε Canadiano – ωστόσο η κίνηση εκείνη είχε κυρίως χιουμοριστικό χαρακτήρα και στόχο το εθνικό branding. Παρ' όλα αυτά, προκάλεσε κι αυτή συζητήσεις γύρω από τις πολιτιστικές ταυτότητες και την καταγωγή των γεύσεων.
Στο Μεξικό, όμως, η μετονομασία δεν είναι απλώς ένα λογοπαίγνιο. Είναι ένας ήπιος αλλά δυναμικός τρόπος έκφρασης δυσαρέσκειας και υπεράσπισης της εθνικής αξιοπρέπειας. Ο καφές, τελικά, δεν είναι απλώς μια καθημερινή συνήθεια – μπορεί να γίνει και πολιτική πράξη.
