Η Ελισάβετ είχε πια περάσει την ηλικία της τεκνοποίησης και ο Ζαχαρίας είχε συμβιβαστεί με το ότι δεν θα αποκτούσαν παιδί. Ώσπου, την ώρα που ο ιερέας βρισκόταν μόνος μέσα στον Ναό των Ιεροσολύμων, εμφανίστηκε μπροστά του ο Αρχάγγελος Γαβριήλ.
Η αναγγελία έμοιαζε αδύνατη: η γυναίκα του θα γεννούσε έναν γιο και το όνομά του θα ήταν Ιωάννης. Η ιστορία των γονέων του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου βρίσκεται σήμερα, 5 Σεπτεμβρίου, στο επίκεντρο του ορθόδοξου εορτολογίου.
Ζαχαρίας και Ελισάβετ – Οι γονείς του Ιωάννη του Προδρόμου
Σε αντίθεση με πολλές μορφές του εορτολογίου των πρώτων χριστιανικών αιώνων, ο Ζαχαρίας και η Ελισάβετ δεν μας είναι γνωστοί μόνο από μεταγενέστερα Συναξάρια. Η ιστορία τους περιγράφεται στο πρώτο κεφάλαιο του Κατά Λουκάν Ευαγγελίου.
Ο Ζαχαρίας ήταν ιερέας και ανήκε στην ιερατική εφημερία του Αβιά. Η Ελισάβετ καταγόταν από τις θυγατέρες του Ααρών. Ο Ευαγγελιστής Λουκάς τούς περιγράφει ως δίκαιους ανθρώπους, αλλά σημειώνει κάτι που καθόριζε τη ζωή τους: δεν είχαν παιδιά και ήταν πλέον και οι δύο προχωρημένης ηλικίας.
Και τότε, μέσα στον Ναό, συμβαίνει κάτι που ο Ζαχαρίας δυσκολεύεται να πιστέψει. Ο Ζαχαρίας είχε κληρωθεί να προσφέρει θυμίαμα στο εσωτερικό του Ναού, ενώ ο λαός προσευχόταν έξω. Εκεί εμφανίζεται μπροστά του ο Αρχάγγελος Γαβριήλ. Του αναγγέλλει ότι η προσευχή του εισακούστηκε και ότι η Ελισάβετ θα γεννήσει γιο.
Το παιδί θα ονομαστεί Ιωάννης και, σύμφωνα με τα λόγια του αγγέλου, θα έχει ιδιαίτερη αποστολή: θα προετοιμάσει τον λαό για την έλευση του Κυρίου. Ο Ζαχαρίας όμως κοιτάζει την πραγματικότητα γύρω του. Είναι ηλικιωμένος. Η γυναίκα του επίσης. Και ρωτά πώς μπορεί να γνωρίζει ότι κάτι τέτοιο θα συμβεί.
Ο Γαβριήλ τού ανακοινώνει ότι θα μείνει άλαλος μέχρι να εκπληρωθούν όσα του είπε. Όταν ο Ζαχαρίας βγαίνει από τον Ναό, ο κόσμος αντιλαμβάνεται ότι κάτι έχει συμβεί. Δεν μπορεί να μιλήσει και επικοινωνεί μόνο με νοήματα. Λίγο αργότερα η Ελισάβετ μένει πράγματι έγκυος.
Στον έκτο μήνα της εγκυμοσύνης της συμβαίνει μία από τις πιο γνωστές συναντήσεις της Καινής Διαθήκης. Η συγγενής της, Παναγία, η οποία έχει μόλις δεχθεί τον Ευαγγελισμό, πηγαίνει να τη συναντήσει. Μόλις η Ελισάβετ ακούει τον χαιρετισμό της Μαρίας, το βρέφος «σκιρτά» μέσα στην κοιλιά της.
Είναι η περίφημη Επίσκεψη της Θεοτόκου στην Ελισάβετ, μια συνάντηση στην οποία η χριστιανική παράδοση βλέπει να συναντώνται, πριν ακόμη γεννηθούν, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και ο Χριστός.
Όταν γεννιέται το παιδί, οι συγγενείς θεωρούν αυτονόητο ότι θα πάρει το όνομα του πατέρα του.
Η Ελισάβετ αντιδρά: «Ουχί, αλλά κληθήσεται Ιωάννης». Οι συγγενείς απορούν. Κανείς στην οικογένεια δεν έχει αυτό το όνομα. Στρέφονται λοιπόν στον άλαλο Ζαχαρία και τον ρωτούν πώς θέλει να ονομαστεί το παιδί. Εκείνος ζητά μια πινακίδα και γράφει: «Ιωάννης εστίν όνομα αυτού». Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, η φωνή του επιστρέφει. Και τα πρώτα λόγια που προφέρει είναι δοξολογία προς τον Θεό.
Το παιδί αυτό θα γίνει ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, ο Πρόδρομος του Χριστού.
Ο Όσιος Αθανάσιος του Μπρεστ
Σήμερα τιμάται επίσης ο Όσιος Αθανάσιος του Μπρεστ, γνωστός και ως Αθανάσιος του Μπρεστ-Λιτόφσκ, μια σημαντική μορφή της Ορθοδοξίας του 17ου αιώνα στις περιοχές της σημερινής Λευκορωσίας.
Γεννήθηκε στα τέλη του 16ου αιώνα και ακολούθησε τη μοναχική ζωή σε μια εποχή έντονων θρησκευτικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων στην Πολωνο-Λιθουανική Κοινοπολιτεία.
Η δράση του συνδέθηκε ιδιαίτερα με την υπεράσπιση της Ορθόδοξης Εκκλησίας απέναντι στις πιέσεις που ακολούθησαν την Ένωση του Μπρεστ του 1596, με την οποία μέρος των ορθόδοξων ιεραρχών της περιοχής αποδέχθηκε κοινωνία με τη Ρώμη.
Ο Αθανάσιος ταξίδεψε, κήρυξε και απευθύνθηκε ακόμη και στις πολιτικές αρχές ζητώντας την προστασία των δικαιωμάτων των Ορθοδόξων.
Η έντονη δράση του τον έφερε επανειλημμένα αντιμέτωπο με τις αρχές. Συνελήφθη περισσότερες από μία φορές και τελικά, το 1648, φυλακίστηκε και εκτελέστηκε. Η ορθόδοξη παράδοση τον τιμά ως μάρτυρα για την προσήλωσή του στην πίστη του.
Το σώμα του εντοπίστηκε αργότερα και μεταφέρθηκε για ταφή, ενώ η τιμή του εξαπλώθηκε ιδιαίτερα στις ορθόδοξες κοινότητες της Λευκορωσίας, της Ουκρανίας και των γειτονικών περιοχών.
Το μήνυμα της ημέρας
Η ιστορία του Ζαχαρία και της Ελισάβετ ξεκινά από κάτι πολύ ανθρώπινο: την αποδοχή ότι ορισμένα πράγματα απλώς δεν πρόκειται να συμβούν. Ακόμη και όταν ο άγγελος στέκεται μπροστά του, ο Ζαχαρίας δεν μπορεί να παραμερίσει όσα του λέει η λογική του.
Αμφιβάλλει – και το Ευαγγέλιο δεν κρύβει την αμφιβολία του. Ίσως γι’ αυτό η στιγμή που ξαναβρίσκει τη φωνή του είναι τόσο δυνατή. Ο άνθρωπος που δεν μπορούσε να πιστέψει την υπόσχεση είναι τελικά εκείνος που γράφει το όνομα του παιδιού και γίνεται ο πρώτος που μιλά για την αποστολή του.
Σε ποιους λέμε «χρόνια πολλά»
Την ονομαστική τους γιορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα:
-Ελισάβετ
-Ζαχαρίας, Ζαχαρένια, Ζαχάρω
