Η περιδιάβασή μας σήμερα μάς οδηγεί στο χωριό Κίτι, όπου δεσπόζει η εκκλησία της Παναγίας της Αγγελόκτιστης – ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Κύπρου.
Γράφει η Στέλλα Ραγιά
Πρόκειται για βυζαντινό ναό του 11ου αιώνα, ο οποίος ανεγέρθηκε στη θέση παλαιοχριστιανικής βασιλικής και αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες επισκέπτες καθημερινά, τόσο από την Κύπρο όσο και από το εξωτερικό. Γύρω από την εκκλησία υπάρχει διαμορφωμένος χώρος πρασίνου, καφενείο και κατάστημα δώρων για τους επισκέπτες.
Η Παναγία η Αγγελόκτιστη πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου, με το χωριό να φιλοξενεί μεγάλο παραδοσιακό πανηγύρι. Πολλοί την θεωρούν ιδιαίτερα θαυματουργή.
Διάβασε ακόμα:
Ιστορία
Παλαιοχριστιανική περίοδος
Η αρχική κατασκευή, που ανάγεται στην παλαιοχριστιανική περίοδο, ήταν ξυλόστεγη βασιλική — όπως συνέβαινε με τις περισσότερες βασιλικές της εποχής στην Κύπρο. Ο ναός χτίστηκε τον 5ο αιώνα, ενώ το ψηφιδωτό της αψίδας χρονολογείται στον 6ο αιώνα. Την περίοδο εκείνη, η Κύπρος αποτελούσε μέρος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας για πάνω από έναν αιώνα.
Όπως συνέβη με πολλές παρόμοιες κατασκευές στο νησί, η βασιλική στο Κίτι καταστράφηκε τον 7ο ή 8ο αιώνα. Ιστορικές αναφορές συνδέουν την καταστροφή με τις αραβικές επιδρομές που έπληξαν την περιοχή κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου.
Η αψίδα και το περίφημο ψηφιδωτό της Παναγίας διασώθηκαν και ενσωματώθηκαν στο κτίσμα που ανεγέρθηκε αργότερα πάνω στα θεμέλια της αρχικής βασιλικής.
11ος αιώνας
Η νέα εκκλησία ανεγέρθηκε μεταξύ του δεύτερου μισού του 11ου και των αρχών του 12ου αιώνα. Μια μικρής κλίμακας ανασκαφή στο υπόγειο, το 1959, οδήγησε στην αποκάλυψη αριθμού τάφων, οι οποίοι είχαν κατασκευαστεί πάνω στα παλαιότερα θεμέλια της εκκλησίας. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η παλαιοχριστιανική βασιλική είχε χρησιμοποιηθεί ως νεκροταφείο πριν από την ανέγερση της μεσοβυζαντινής εκκλησίας.
Στο εσωτερικό της, η εκκλησία της Παναγίας της Αγγελόκτιστης κοσμείται με αξιόλογες τοιχογραφίες του 13ου αιώνα, φορητές εικόνες διαφόρων περιόδων και το περίφημο ψηφιδωτό της Παναγίας της Αγγελόκτιστης.
Το ψηφιδωτό της Παναγίας της Αγγελόκτιστης: Ένα παλαιοχριστιανικό κόσμημα της Κύπρου
Ένα από τα καλύτερα διατηρημένα παλαιοχριστιανικά ψηφιδωτά της Κύπρου θεωρείται το ψηφιδωτό της Παναγίας της Αγγελόκτιστης, το οποίο χρονολογείται πιθανότατα στα τέλη του 6ου αιώνα.
Η Παναγία απεικονίζεται να κρατά στο αριστερό της χέρι το Θείο Βρέφος, με το χαρακτηριστικό ύφος της Οδηγήτριας, ενώ στέκεται σε ένα σκαμνί με τρόπο που της προσδίδει την αίσθηση ότι αιωρείται.
Δεξιά και αριστερά της εικονίζονται οι αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ αντίστοιχα, με φόντο ένα εντυπωσιακό χρυσό μοτίβο που κυριαρχεί στη σύνθεση.
