Σε μία από τις πιο αγαπητές και πολυσυζητημένες εκπομπές που παρακολουθούμε στον ΑΝΤ1, το «Your Face Sounds Familiar», ξεχωρίζει και γοητεύει το ευρύτερο κοινό ως μία από τις πιο αυθεντικές και ιδιαίτερες παρουσίες της ελλαδικής καλλιτεχνικής σκηνής. Αφοπλιστικός, αεικίνητος και με μια σπάνια αμεσότητα, μετά από μια, όπως πρέπει, σφιχτή χειραψία, κάθεται απέναντί μου. Όλοι, δικαιολογημένα, μιλούν για το YFSF. Να μιλήσουμε για κάτι άλλο, γίνεται; Γίνεται.
Ίσως η αναμενόμενη πρώτη ερώτηση να έπρεπε να ήταν για το «Your Face Sounds Familiar». Όμως εγώ είμαι η γενιά των «Φτηνών Τσιγάρων».
Ω! Αυτό μου φαίνεται ότι θα κάνει τη συζήτησή μας πολύ ιδιαίτερη. Για πες.
Φτάσαμε στο 2026 και το βλέπει η γενιά της κόρης μου. Αλήθεια, τι κάνει αυτή την ταινία τόσο διαχρονική;
Ξέρεις, μου πήρε χρόνια να καταλάβω αυτό, ότι είναι όντως διαχρονική. Κατέληξα στο ότι αυτό οφείλεται στη βαθιά ανάγκη που έχουν οι άνθρωποι για ρομαντισμό. Κι είναι τόσο απλό όσο το λέω. Και ξέρεις κάτι; Ο ρομαντισμός μάς συναντά στην εφηβεία. Απ’ την εφηβεία ξεκινά ή δεν ξεκινά η σχέση του ανθρώπου με τον ρομαντισμό.
Σε ποιες περιπτώσεις και γιατί να μην ξεκινά αυτή η σχέση;
Γιατί σε κάποιους ανθρώπους δεν ταιριάζει αυτό το πράγμα. Στην εφηβεία, ωστόσο, αν συναντήσεις τον ρομαντισμό έστω και μία φορά, δεν θα σε αφήσει ποτέ. Αλλά ας μην είμαστε άδικοι. Κάποιοι μπορεί να μη συμπαθούν αυτόν τον τρόπο οπτικής στη ζωή κι αυτό δεν σημαίνει ότι τους απορρίπτουμε επειδή επιλέγουν έναν άλλο τρόπο. Αλλά θέλω να το πω, πως έχω την εντύπωση ότι αυτοί που θα ζήσουν τον ρομαντισμό στη ζωή τους, ζουν μία καλύτερη ζωή. Κι αυτό γιατί οι ζωές τους έχουν πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Γιατί;
Γιατί βλέπουν πιο βαθιά την πραγματικότητα. Την αναλύουν με άλλο τρόπο. Έτσι νομίζω τουλάχιστον.
Σήμερα, ένα παιδί στα 20, νιώθετε ότι βλέπει την ταινία αυτή με την ίδια ματιά που την έβλεπε κάποιος πριν δυόμισι δεκαετίες;
Υποθέτω ότι αυτό που βλέπει σήμερα ένα παιδί και ενδεχομένως του αρέσει στην ταινία είναι η ποιητική διάστασή της, η οποία παραμένει όσα χρόνια κι αν περάσουν. Τα «Φτηνά Τσιγάρα», όποτε κι αν τα δεις, θα φωτίζουν πάντα την έννοια του ρομαντισμού στη ζωή και στον έρωτα. Αυτό δεν θα αλλάξει. Έτσι είναι καμωμένη η ταινία.
Αν γυρίζατε σήμερα ξανά τα «Φτηνά Τσιγάρα», τι θα αλλάζατε και τι θα έμενε το ίδιο;
Να σου πω αμέσως. Έχω βρει ένα λάθος στην ταινία. Αχ, και δεν το σκέφτηκα τότε. Λέει λοιπόν αυτός ότι είναι μια χριστουγεννιάτικη ιστορία στην καρδιά του καλοκαιριού, το θυμάσαι αυτό; Τώρα, υπάρχει μία σκηνή όπου εγώ έχω έναν κύβο με νερό και τον γυρίζω ανάποδα και είναι μπλε. Το θυμάσαι; Ήταν μία ωραία στιγμή της ταινίας. Κι έρχομαι σήμερα και λέω, καλά, γιατί δεν σκέφτηκα να βάλω εκεί έναν... Άγιο Βασίλη με χιόνια και να το κουνήσω; Μα γιατί δεν το σκέφτηκα ποτέ;
Αλήθεια; Αυτή θα ήταν η αλλαγή; [γέλια]
Ναι! Ξέρεις τι άλλο σκέφτομαι τώρα, μετά από τόσα χρόνια; Πως, δυστυχώς, όταν μαθαίνεις σινεμά, χαλάς τις ταινίες.
Γιατί;
Γιατί αν τα «Φτηνά Τσιγάρα» ήταν μία κανονική ταινία, δεν θα βάζαμε, για παράδειγμα, μία απαγγελία ποιήματος ενάμιση λεπτού. Ή το φιλί. Το φιλί που διαρκεί δυόμισι λεπτά. Δηλαδή, αυτό που είχα κάνει, αν το πάμε λογικά, δεν στέκει.
Τι είναι το λογικό στον κινηματογράφο;
Το λογικό είναι, καθώς προχωράμε προς το τέλος της ταινίας, να μη βάζουμε... απαγγελία ποιήματος. [γέλια] Βρεθήκανε, χαθήκανε, τέλος. Δεν πήγε έτσι όμως. Λόγω της άγνοιάς μου τότε, επειδή ήμουν 29 χρονών, έβαλα τρία φινάλε. Κι όμως, αυτό μάγεψε, νομίζω. Ξέρεις τι είναι τα «Φτηνά Τσιγάρα» τελικά; Είναι μια ταινία που είχε μέσα της ελευθερία.
Νιώθετε την ίδια ελευθερία σήμερα;
Χμ. Κοίτα, τότε δεν ήμουν διάσημος και δεν είχα ένα κοινό που είχε προσδοκίες από μένα. Σήμερα έχουν προσδοκίες από μένα και αυτό είναι σκλαβιά.
Είναι σκλαβιά η διασημότητα;
Δεν είναι; Είναι σκλαβιά με την έννοια της προσδοκίας. Από μένα δηλαδή τώρα περιμένουν κάτι. Τότε δεν περίμεναν τίποτα. Έκανα ό,τι ήθελα, ό,τι μου κατέβαινε στο μυαλό. Απ’ την άλλη, οκ, ευτυχώς που έχουμε και τη διασημότητα. [γέλια]
Έχω την εντύπωση ότι αυτοί που θα ζήσουν τον ρομαντισμό στη ζωή τους, ζουν μία καλύτερη ζωή. Κι αυτό γιατί οι ζωές τους έχουν πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Εξακολουθούν να σας εμπνέουν οι πόλεις και οι ιστορίες των ανθρώπων;
Α, ναι, πολύ. Ξέρεις, όμως, όσο μεγαλώνεις αποκτάς όλο και μεγαλύτερη αυτολογοκρισία. Δυστυχώς η εμπειρία φέρνει και την αμφιβολία. Και ο τρόπος που παρατηρώ πλέον τις πόλεις είναι διαφορετικός. Δεν τις βλέπω με αθωότητα. Τις βλέπω μέσα από τον φακό των μαθημάτων που μου έδωσε η ζωή. Με την αντίληψη ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο αθώα όσο νόμιζα. Βέβαια, οφείλω να ομολογήσω ότι ως άνθρωπος έχω αποφασίσει, από άποψη, να προσπαθήσω να βλέπω τον κόσμο αθώα.
Είναι εύκολο να συμβαδίζει η εμπειρία και η ωριμότητα με την αθωότητα;
Πρέπει να συμβαδίσουν. Αρνούμαι να κάνω κάτι άλλο. Κι αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα της ζωής μου από εδώ και πέρα. Να το καταφέρνω αυτό. Είναι το μεγάλο στοίχημα για κάποιον που διανύει την πέμπτη δεκαετία της ζωής του. Να μη χάνει την αθωότητά του.
Είναι το μεγάλο στοίχημα για κάποιον που διανύει την πέμπτη δεκαετία της ζωής του. Να μη χάνει την αθωότητά του.
Είμαι ένας συνολικός, αν θέλεις, άνθρωπος του κινηματογράφου. Σκέψου πώς είναι όταν πας σε ένα λούνα παρκ και θες να παίξεις με όλα τα παιχνίδια
«Δεν είμαι σκηνοθέτης, αλλά ένας καλλιτέχνης του κινηματογράφου», είχατε δηλώσει. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για εσάς;
Πρακτικά σημαίνει να αρέσει σε κάποιον να δουλεύει σε όλα τα πόστα του κινηματογράφου. Παίζω, γράφω, σκηνοθετώ, μοντάρω, κάνω μουσική, κάνω παραγωγή. Είμαι ένας συνολικός, αν θέλεις, άνθρωπος του κινηματογράφου. Σκέψου πώς είναι όταν πας σε ένα λούνα παρκ και θες να παίξεις με όλα τα παιχνίδια. Έτσι είμαι. Αυτό λοιπόν μου δίνει την ειδική θέση του καλλιτέχνη του σινεμά. Γι’ αυτό οι ταινίες μου είναι προσωπικές και αυτοαναφορικές. Κι αυτό είναι και το μείον τους πολλές φορές γιατί έχουν κάποια εσωστρέφεια. Τώρα όμως που γνωριστήκαμε με το κοινό, πάει η εσωστρέφεια αυτή, με καταλαβαίνει καλύτερα, νομίζω. Δεν νομίζεις;
Είστε εσωστρεφής ως άνθρωπος;
Μπορεί να φαίνεται απίστευτο, αλλά ως νέος υπήρξα πολύ ντροπαλό αγόρι και ως έφηβος εξαιρετικά μοναχικός, αλλά και πολύ ντροπαλός με τις γυναίκες. Άρχισα να βρίσκω το θάρρος να μιλάω στα κορίτσια από την εποχή που άρχισα να κάνω μαθήματα υποκριτικής. Με είχε βοηθήσει πολύ.
Από το σημείο που βρίσκεστε σήμερα, νιώθετε ότι κάποια στιγμή προδώσατε τον νεότερο εαυτό σας;
Ουφ! Τώρα τι να σου πω, άντε θα το πω. Σε προκαλώ να δεις αυτή την ταινία που έκανα τώρα, που παίζεται αυτή την περίοδο στην Αθήνα σε δοκιμαστικές προβολές και λέγεται «Το Κλασικό Αριστούργημα». Έχω μία σκηνή που κοιτάζομαι στον καθρέφτη και έρχεται μέσα από τον καθρέφτη ο εαυτός μου στα 25 του χρόνια και μου ζητάει τον λόγο.
Και τι του απαντάτε;
Θα σου το αποκαλύψω. Δεν το έχω πει πουθενά, αλλά θα στο πω. Του απαντώ ότι μπορεί εγώ να σε πρόδωσα, ναι, αλλά κι εσύ με πρόδωσες. Ο ένας πρόδωσε τον άλλο. Ο παλιός μου εαυτός δεν τα έκανε όλα καλά, αλλά ούτε κι εγώ.
Όλοι είμαστε ναυαγοί αλλά απολαμβάνουμε και τη μοναξιά στο νησί. Κατά βάθος όμως περιμένουμε να περάσει ένα καράβι και να φύγουμε.
Μια δήλωσή σας που βλέπω ότι επαναλαμβάνετε είναι ότι ως άνθρωπος απολαμβάνετε τη μοναχικότητα.
Την απολαμβάνω, ναι. Δεν με ενοχλεί και σίγουρα δεν μπορώ να πω ότι με βασανίζει. Είναι η φύση μου η μοναχικότητα. Μπορώ να μείνω μόνος μου για πολύ.
Τι μπορεί να φοβάται ένας άνθρωπος που απολαμβάνει τη μοναχικότητα;
Τι ωραία ερώτηση. Θα δώσω μία αντιφατική απάντηση που μπορεί να μην κολλάει και μην μου πεις τι είναι αυτά που μας λες. Όλοι οι μοναχικοί άνθρωποι φοβόμαστε μήπως η μοναξιά διαρκέσει για πάντα. Όλοι είμαστε ναυαγοί που περιμένουμε ως εκ θαύματος μία σωτηρία, αλλά απολαμβάνουμε και τη μοναξιά στο νησί. Κατά βάθος όμως περιμένουμε να περάσει ένα καράβι και να φύγουμε.
Να πω ότι εντοπίζω μία ελπίδα σε αυτό που λέτε.
Μα η μοναχικότητα έχει πολλή ελπίδα γιατί ακριβώς εμπεριέχει την ελευθερία. Ας ανατρέξουμε σε μία πολύ ενδιαφέρουσα ατάκα του Ρόμπιν Γουίλιαμς, του κωμικού, που είπε ότι πίστευε πως το πιο τρομακτικό πράγμα δεν είναι να πεθάνεις μόνος σου και ότι, μεγαλώνοντας, εντόπισε ένα πιο τρομακτικό. Να πεθάνεις μόνος σου ανάμεσα σε δικούς σου ανθρώπους.
Ακούμε συχνά να γίνεται χρήση της λέξης «κανονικότητα». Πώς την αντιλαμβάνεστε εσείς; Υπάρχει... κανονικότητα;
Αχ, καλά, εντάξει. Η κανονικότητα είναι όπως η κοινή λογική που λέμε. Κάτι πολύ μετέωρο. Κάτι πολύ σχετικό. Έτσι δεν είναι; Σαν αδελφή της λογικής μοιάζει, με αυτή την έννοια. Αόριστη και μεταβαλλόμενη. Άσε που προκαλεί το ίδιο κομφούζιο. Ατυχέστατη έκφραση για μένα αυτή η κανονικότητα.
Ποια είναι η μεγαλύτερη αυταπάτη που έχουμε σήμερα ως κοινωνία, κ. Χαραλαμπίδη;
Ότι τα πράγματα θα αλλάξουν με την... αλλαγή. Εγώ είμαι της άποψης πως για να αλλάξει κάτι, σε κοινωνικό επίπεδο για παράδειγμα, χρειάζεται ένα μεγάλο χρονικό διάστημα που πρέπει... να μην αλλάξει τίποτε. Η μεγάλη αυταπάτη των κοινωνιών, των ελλαδικών τουλάχιστον, είναι ότι μέσα από τις συνεχείς αλλαγές θα αλλάξουμε. Δεν γίνεται έτσι. Δεν γίνεται να αλλάζουμε και να μην αφήνουμε χώρο και χρόνο στις αλλαγές να εγκαθιδρυθούν. Δεν αλλάζεις χωρίς να αγαπάς, έστω για λίγο, τη στασιμότητα.
Σας τρομάζει ο χρόνος που περνά ή η επανάληψη στον χρόνο;
Να σου πω, πιστεύω ότι δεν υπάρχει επανάληψη. Δεν μπορείς να μπεις στο ίδιο ποτάμι δύο φορές, είπε ο Ηράκλειτος. Το ίδιο γεγονός μπορείς να το ζήσεις πολλές φορές, αλλά θα είναι άλλη η ματιά σου πάνω σε αυτό.
Διαβάστε ακόμα:
- Κυρία Μπάρμπα, υπάρχει κάτι που ακόμη ονειρεύεστε να κάνετε επαγγελματικά;
- Κύριε Χάρη Ρώμα, για ποια πράγματα είστε ευγνώμων αυτή τη στιγμή;
Στην εποχή της συνεχούς ψηφιακής επικοινωνίας, πιστεύετε ότι ο έρωτας και το φλερτ έχουν αλλάξει μορφή λόγω της... ευκολίας του σκρολαρίσματος;
Α, εγώ είμαι αιρετικός πάνω σ’ αυτό και επιμένω να πιστεύω ότι, έστω κι αν έχουν αλλάξει, εξακολουθούν να υπάρχουν. Θυμάσαι τη γενιά μας, όταν ήμασταν παιδιά, και μας λέγανε ότι αποβλακωθήκαμε από την τηλεόραση; Και στους πιο πριν έλεγαν ότι αποβλακώθηκαν από το ραδιόφωνο. Και πιο πριν από τις εφημερίδες. Σήμερα, για να πάμε πίσω στο σκρολάρισμα, αυτό φαίνεται να επανέφερε τη λογοτεχνία στους νέους. Νομίζω ότι φλερτάρουν με διαφορετικό τρόπο. Δηλαδή, μόνο και μόνο που μπαίνουν στη διαδικασία να γράψουν μία καλή ατάκα, είναι κι αυτό μία διαδικασία. Στο πλαίσιο της γοητείας, πιστεύω ότι οι νέοι γίνονται πιο ποιητικοί, πιο διανοούμενοι, κάνουν μία προσπάθεια να γοητεύσουν μέσα από τον γραπτό λόγο. Μου αρέσει αυτό. Τα ραβασάκια ήταν πιο δύσκολα, έστελνες δυο τρία, άντε. Τώρα μπορείς να γράφεις και να φλερτάρεις μέρα νύχτα. [γέλια]
Αν η ζωή σας γινόταν εκπομπή, τι φορμάτ θα είχε;
Χμ, ίσως μια εκπομπή για το καρναβάλι. Θα ήθελα η ζωή μου να ήταν καρναβαλική.
Κι αν η ζωή σας γινόταν ταινία;
Ένα γουέστερν. Μάλλον το «Και οι 7 ήταν υπέροχοι». Ή οι «7 Σαμουράι». Να σου πω και γιατί τα προτείνω αυτά; Γιατί νιώθω και θέλω να υπάρχει μέσα μου ένας... ηρωισμός.
Ο Ρένος Χαραλάμπιδης στο Casa de Mikel το Σάββατο, 30 Μαΐου, στις 21:15, στον ΑΝΤ1
Το «Your Face Sounds Familiar» έρχεται με νέο επεισόδιο απόψε Παρασκευή, 29 Μαΐου, στις 21:15 στον ANT1 και την Κυριακή, 31 Μαΐου, στις 21:15
