Μια νέα απεικονιστική τεχνική, που επιτρέπει στους γιατρούς να παρακολουθούν όχι μόνο την κίνηση της καρδιάς, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο διαχέεται η ηλεκτρική της δραστηριότητα, μπορεί να αποκαλύψει πρώιμες διαταραχές που συνδέονται με αρρυθμίες και αυξημένο κίνδυνο αιφνίδιου καρδιακού θανάτου.
Ερευνητές του Columbia University αξιοποίησαν την Electromechanical Wave Imaging (EWI), μια προηγμένη μέθοδο υπερηχογραφικής απεικόνισης που αναπτύσσεται εδώ και χρόνια από την Ελληνίδα καθηγήτρια Βιοϊατρικής Μηχανικής, Ελίζα Κονοφάγου, προκειμένου να μελετήσουν ασθενείς με πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας (MVP) και ανεπάρκεια μιτροειδούς (MR).
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), δείχνουν ότι ακόμη και σχετικά ήπιες αλλοιώσεις της μιτροειδούς βαλβίδας μπορεί να συνοδεύονται από καθυστερήσεις στην ηλεκτρομηχανική ενεργοποίηση και αποκατάσταση του καρδιακού μυός — μεταβολές που δεν είναι εύκολο να εντοπιστούν με τις συνήθεις απεικονιστικές εξετάσεις.
Όταν το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη βαλβίδα
Η πρόπτωση και η ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας αφορούν συνολικά σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού και, σε ορισμένους ασθενείς, έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση σοβαρών αρρυθμιών.
Στην πρόπτωση της μιτροειδούς βαλβίδας, τμήματά της προβάλλουν προς τα πίσω κατά τη συστολή της καρδιάς. Στην ανεπάρκεια, η βαλβίδα δεν κλείνει πλήρως, με αποτέλεσμα μέρος του αίματος να επιστρέφει προς τον αριστερό κόλπο.
Η νέα μελέτη υποδεικνύει, όμως, ότι οι συνέπειες αυτών των παθήσεων μπορεί να μην περιορίζονται στη λειτουργία της ίδιας της βαλβίδας. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς με πρόπτωση παρουσίαζαν σημαντική καθυστέρηση στην ηλεκτρομηχανική ενεργοποίηση της αριστερής κοιλίας, ιδιαίτερα κοντά στους θηλοειδείς μύες, οι οποίοι συμβάλλουν στο σωστό κλείσιμο της μιτροειδούς βαλβίδας κατά την άντληση του αίματος.
Ακόμη και άτομα με ήπια πρόπτωση ή ανεπάρκεια της μιτροειδούς εμφάνιζαν μεγαλύτερο συνολικό χρόνο ηλεκτρομηχανικής ενεργοποίησης και αποκατάστασης σε σύγκριση με υγιή άτομα. Μάλιστα, στους ασθενείς με ανεπάρκεια μιτροειδούς, ο χρόνος αποκατάστασης ήταν μεγαλύτερος απ’ ό,τι σε εκείνους με πρόπτωση.
Τι ακριβώς «βλέπει» η νέα τεχνική
Το κλασικό υπερηχογράφημα καρδιάς παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την ανατομία και τη μηχανική λειτουργία του οργάνου: Δείχνει, για παράδειγμα, πώς κινούνται οι βαλβίδες και πόσο αποτελεσματικά εξωθείται το αίμα σε κάθε παλμό.
Η EWI προσθέτει μία ακόμη διάσταση. Μέσα από υπερηχογραφικές εικόνες πολύ υψηλής χρονικής ανάλυσης, καταγράφει τις εξαιρετικά μικρές κινήσεις του μυοκαρδίου που προκαλούνται όταν το ηλεκτρικό κύμα ενεργοποίησης περνά από διαφορετικές περιοχές της καρδιάς.
Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ουσιαστικά ένας «χάρτης» της ηλεκτρομηχανικής δραστηριότητας της καρδιάς και μπορούν να εντοπιστούν τοπικές καθυστερήσεις ή ασυνήθιστα πρότυπα, που δεν είναι ορατά με τις συμβατικές εξετάσεις.
Σύμφωνα με την δρ. Ελίζα Κονοφάγου, η δυνατότητα να ανιχνεύονται και να απεικονίζονται τέτοιες μεταβολές θα μπορούσε μελλοντικά να βοηθήσει στην πρώιμη διάγνωση και την εκτίμηση του κινδύνου σε ασθενείς με νόσο της μιτροειδούς βαλβίδας αλλά και, ευρύτερα, σε ανθρώπους με αρρυθμίες.
Εντόπισαν ακόμη και την περιοχή απ’ όπου ξεκινούσε η αρρυθμία
Στη μελέτη συμμετείχαν 21 παιδιά, τα οποία είτε είχαν υγιή καρδιά, είτε πρόπτωση ή ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας. Οι ερευνητές επέλεξαν την παιδιατρική ομάδα ώστε να μπορέσουν να μελετήσουν τη νόσο της μιτροειδούς βαλβίδας με λιγότερους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάζουν παράλληλα τη λειτουργία της καρδιάς.
Εξετάστηκαν, επίσης, δύο ενήλικες με αρρυθμιογόνο πρόπτωση μιτροειδούς, δηλαδή ασθενείς στους οποίους η νόσος είχε ήδη συνδεθεί με κοιλιακές αρρυθμίες.
Σε αυτούς τους ασθενείς, με μία μόνο υπερηχογραφική εξέταση, η ερευνητική ομάδα κατάφερε να εντοπίσει μη επεμβατικά την περιοχή από την οποία προερχόταν η αυτόματη αρρυθμία και να τη συσχετίσει με σημεία τοπικά καθυστερημένης ηλεκτρομηχανικής λειτουργίας. Τα αποτελέσματα ενισχύθηκαν και από προκλινικές μελέτες.
Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δείχνει ότι η EWI θα μπορούσε να προσφέρει πληροφορίες πέρα από εκείνες ενός συμβατικού υπερηχογραφήματος, εξετάζοντας την καρδιά ως ένα ενιαίο σύστημα, στο οποίο ηλεκτρική δραστηριότητα, μυϊκή σύσπαση και λειτουργία των βαλβίδων αλληλεπιδρούν συνεχώς.
Το επόμενο βήμα
Η μελέτη είναι μικρή και τα αποτελέσματά της χρειάζονται επιβεβαίωση σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό ασθενών πριν η τεχνική αποκτήσει θέση στην καθημερινή κλινική πράξη. Οι ερευνητές σχεδιάζουν, πλέον, να διευρύνουν τις δοκιμές σε μεγαλύτερους πληθυσμούς και, παράλληλα, να ενσωματώσουν την τεχνολογία σε συμβατικά κλινικά μηχανήματα υπερήχων.
Εάν η αποτελεσματικότητά της επιβεβαιωθεί, η προσέγγιση θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται ορισμένες παθήσεις της μιτροειδούς βαλβίδας: Όχι μόνο με βάση το πόσο καλά ανοίγει και κλείνει, αλλά και με βάση το εάν προκαλεί λεπτές διαταραχές στον χρονισμό και τον συντονισμό της λειτουργίας του καρδιακού μυός – διαταραχές που, σε ορισμένους ασθενείς, ενδέχεται να αποτελούν το κρυφό υπόβαθρο επικίνδυνων αρρυθμιών.
Πηγή: ygeiamou.gr
