Συνέντευξη στον ΑΝΤ1, παραχώρησε ο κορυφαίος καρδιολόγος και Πρόεδρος του Καρδιολογικού Νοσοκομείου Mount Sinai της Νέας Υόρκης, Βαλεντίν Φουστέρ. Ο καθηγητής ήταν ο κύριος ομιλητής στο 13ο Διεθνές Πολυθεματικό Βιο-Ιατρικό Συνέδριο της Ιατρικής Σχολής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου.
Είναι μεγάλη τιμή που έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε μαζί σας. Το όνομά σας έχει συνδεθεί με την καρδιολογία, μεταξύ άλλων τομέων. Σας ευχαριστούμε πολύ για αυτή την συνέντευξη. Επισκέπτεστε την Κύπρο, δόκτωρ Φουστέρ, για να συμμετάσχετε ως ο επίτιμος ομιλητής σε ένα πολύ σημαντικό διεθνές συνέδριο της Ιατρικής Σχολής του Ευρωπαικού Πανεπιστημίου και του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου, στο οποίο θα παραστούν επιστήμονες από πολλές χώρες ανά τον κόσμο. Πόσο σημαντικές είναι τέτοιες πρωτοβουλίες και τι μπορεί ένας νέος επιστήμονας να κερδίσει μέσα από αυτές;
Κατ΄αρχάς σας ευχαριστώ πολύ. Είναι χαρά μου που βρίσκομαι εδώ. Πρέπει να πάω δεκαπέντε χρόνια πίσω όταν η έρευνα, στην οποία ενεπλάκην, ήταν να κατανοήσουμε βασικά, την καρδιαγγειακή νόσο. Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια αποφάσισα να αλλάξω δραστικά και μέσα από τις νέες τεχνολογίες, να προσπαθήσω να κατανοήσω την υγεία. Γιατί; Διότι γνωρίζαμε περισσότερα για τη νόσο παρά για την πραγματική υγεία. Οπότε, τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια έχω εμπλακεί με την υγεία σε τρεις διαφορετικές ηλικιακές ομάδες: από τη γέννηση μέχρι τα είκοσι, από τα είκοσι έως τα εξήντα και από τα εξήντα στα εκατό και γι αυτό μιλήσαμε στο Συνέδριο. Πιστεύω ότι είναι μια τάση και θεωρώ ότι και το Πανεπιστήμιο εδώ, αυτή την τάση ακολουθεί. Εγώ την ονομάζω «προαγωγή της υγείας», πολύ πιο θετική, που προλαμβάνει ασθένειες.
Πολύ ενδιαφέρον. Λάβατε επίσης το βραβείο «Doctor honoris causa» από τη Σύγκλητο του Ευρωπαικού Πανεπιστημίου και τη Σχολή Ιατρικής. Πώς αισθάνεστε; Έχετε λάβει πολλά βραβεία. Πώς σας κάνει να αισθάνεστε αυτό το βραβείο, θα θέλατε να πείτε κάτι;
Ξέρετε με κάθε βραβείο, αισθάνεσαι ότι κάτι έχει επιτευχθεί, κυρίως αν έχεις επιρροή στους ανθρώπους. Αλλά πρέπει να σας ομολογήσω ότι μετά από τρεις ώρες, το ξεχνώ. Αλλά πιστεύω είναι σημαντικό το βραβείο, όχι επειδή το λαμβάνω εγώ, αλλά σημαίνει ότι έχω πετύχει κάτι που είχε κάποια επιρροή και θεωρώ αυτό είναι ένα ωραίο συναίσθημα.
Η ζωή και η καριέρα ενός επιστήμονα, εικάζω, είναι γεμάτη προκλήσεις, ίσως διλήμματα, δύσκολες αποφάσεις, απογοήτευση κάποιες φορές. Έχετε οποιαδήποτε συμβουλή ή μηνύματα προς τους νέους επιστήμονες και γιατρούς;
Κατ΄αρχάς γεννιέσαι ερευνητής. Είναι πολύ σημαντική η αίσθηση της περιέργειας, του κινήτρου. Αυτό είναι εξ αρχής. Κι αυτό είναι ζωτικής σημασίας, διότι όλοι μας έχουμε θετικά και αρνητικά. Πρέπει να μάθουμε ποιοι είμαστε. Αυτό που λέω στους νέους ανθρώπους, που βρίσκονται στον τομέα της καρδιολογίας είναι τα ακόλουθα: πρώτον, να είσαι βέβαιος και να γνωρίζεις ότι είσαι ο καλύτερος, να δίνεις στην κοινωνία, παρά να ασκείς κριτική όλη την ώρα. Το δεύτερο αφορά και στην ερώτησή σας και είναι να γνωρίζεις ποιος είσαι και επένδυσε. Χρειαζόμαστε μέντορες. Και οι νέοι άνθρωποι δεν αναζητούν μέντορες και ξέρετε γιατί; Διότι πιστεύουν ότι έχουν καταφέρει τόσα πολλά που μπορούν να λαμβάνουν τις αποφάσεις μόνοι τους. Αυτό είναι από τα μεγαλύτερα λάθη των νέων ανθρώπων. Το τρίτο μήνυμα, είναι ότι η κοινωνία έχει αλλάξει από όταν εγώ ήμουν νέος. Τώρα πρέπει να δουλεύεις ομαδικά. Δεν μπορείς να δουλεύεις μόνος. Κι αυτό είναι το τρίτο μήνυμα. Και το τελικό μήνυμα είναι να είσαι ανθεκτικός. Διότι όπως σχολίασες προηγουμένως, υπάρχουν σκαμπανεβάσματα στις ζωές όλων μας, ό,τι κι αν κάνουμε. Το σημαντικό είναι να παραμένεις θετικός και να προσπαθείς να τα ξεπερνάς. Κι αυτό είναι που λέω στους ανθρώπους. Και κάποιοι θα γίνουν επιστήμονες, κάποιοι όχι. Πολλοί εξ αυτών, η πλειοψηφία κατ΄ακρίβειαν, δεν θα γίνουν. Οπότε είναι πολύ σημαντικό να έχεις αυτό το κίνητρο, αυτή την περιέργεια.
Μεταξύ όλων αυτών που έχετε πετύχει, υπάρχει κάτι που θεωρείτε εσείς ως το πιο σημαντικό;
Ναι. Ο Οργανισμός των γιατρών που έχω εκπαιδεύσει, που είναι περισσότεροι από διακόσιοι. Έχουν ένα Οργανισμό με το όνομά μου και έχουμε όλοι μαζί συναντήσεις κάθε δεύτερη χρονιά. Είναι υπέροχο. Αυτό για μένα είναι όπως είπαμε και στην αρχή ότι σημαίνει ότι έχεις πετύχει κάτι θετικό. Είμαι πολύ ταπεινός, δεν θέλω να φανώ αλαζόνας, αλλά το σημαντικό είναι ότι βρισκόμαστε όλοι μας και μιλάμε και αυτό είναι πολύ ωραίο συναίσθημα. Και αυτό για μένα είναι το νούμερο ένα.
Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει άλματα στην καρδιολογία, ωστόσο οι καρδιαγγειακές νόσοι παραμένουν η βασική αιτία θανάτου παγκοσμίως. Ποιοι είναι οι λόγοι για αυτό και πώς μπορεί να αποτραπεί;
Κατ΄αρχάς στον ενήλικο πληθυσμό, ξέρουμε τι προκαλεί την νόσο, γνωρίζουμε τους περισσότερους παράγοντες, η υπέρταση, χοληστερόλη, διαβήτης, παχυσαρκία, έλλειψη άσκησης, τα τσιγάρα, το κάπνισμα. Αυτά τα ξέρουμε. Το ερώτημα είναι γιατί συνεχίζουμε κάτι που γνωρίζουμε ότι είναι θανάσιμο; Αυτό είναι το πρόβλημα. Ζούμε σε ένα κόσμο κατανάλωσης. Και το ερώτημα είναι ποιος είναι ο νικητής; Και ο κόσμος της κατανάλωσης είναι τόσο ισχυρός και θεωρώ ότι αυτό είναι το πρόβλημα. Για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια, η αύξηση της παχυσαρκίας και του διαβήτη είναι τρομακτική. Το ερώτημα είναι πώς μπορούμε να το επιλύσουμε; Κατά την άποψή μου, είναι θέματα που πρέπει να δουλέψουμε με τα παιδιά μέσω της εκπαίδευσης. Και πλέον το 50% του χρόνου μου σήμερα είναι βασικά η εκπαίδευση των παιδιών. Διότι το παιδί συγκρατεί όσα του μαθαίνεις και όταν ενηλικιωθεί το εφαρμόζει. Οπότε επιχειρούμε πολύ δυνατές παρεμβάσεις όσον αφορά στο να είναι η υγεία προτεραιότητα και μιλήσαμε για αυτό το θέμα στο Συνέδριο.
Γίνεται στις μέρες μας μεγάλη συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη και πολλοί πιστεύουν ότι μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα εποχή την Ιατρική. Συμμερίζεστε αυτή την άποψη;
Γίνεται όντως μεγάλη συζήτηση αλλά πρέπει να πω ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ότι ήταν ο ηλεκτρισμός πριν από χρόνια. Θα είναι πολύ ισχυρή, αλλά πρέπει να είμαστε πολύ προσεχτικοί. Για παράδειγμα στην Ιατρική, στην καρδιαγγειακή ιατρική, η Τεχνητή Νοημοσύνη διευκολύνει τις διαδικασίες, από άποψης μεθοδολογίας, τις επιταχύνει. Αυτό είναι ένα. Και μετά είναι πολύ σημαντική η ανάπτυξη νέων φαρμάκων, η φαρμακολογική ανάπτυξη, αλλά πρέπει να είμαστε πολύ προσεχτικοί. Και θα σας πω γιατί. Διότι οι νέοι σπουδαστές, δυστυχώς, είναι όλοι μπροστά από ένα υπολογιστή και δεν γνωρίζουν πλέον πώς να μιλάνε στους ασθενείς. Άρα μπορούμε να χρησιμοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως μέθοδο, σε μια ηλεκτρονική προσέγγιση, αλλά είμαι πολύ ανήσυχος. Πολύ ανήσυχος για την ανάπτυξη των μυαλών αυτών των νέων ανθρώπων. Είχα μια συνάντηση πριν από δύο ημέρες στη Βαρκελώνη για τις σχέσεις ασθενών-γιατρών. Και ήταν εκεί ένας εκπρόσωπος του Οργανισμού των Ασθενών και μιλούσαν για το ότι ο ασθενής είναι σημαντικός, η εμπιστοσύνη επίσης. Και είπα, είναι σημαντικό αλλά τι γίνεται με τους γιατρούς που σας περιθάλπουν; Υπάρχει χημεία, ενσυναίσθηση; Και τότε ήταν που ο Πρόεδρος του Οργανισμού Ασθενών είπε: «Έχετε δίκαιο.» Οπότε πρέπει να έχουμε κατά νου ότι ναι μεν όλες αυτές οι τεχνολογίες είναι φανταστικές, αλλά πρέπει να διαβεβαιώσουμε ότι δεν θα χάσουμε τα ίχνη του ασθενούς, κυρίως σε ό,τι αφορά στην εκπαίδευση των νέων ανθρώπων.
