Στη μείωση του δημοσίου χρέους και στη δημιουργία του αποθεματικού του Ταμείου θα διοχετεύονται, κατά κύριο λόγο, τα έσοδα από την εκμετάλλευση φυσικού αερίου, τα οποία αποτιμώνται στα €500 - €600 εκατομμύρια ετησίως μετά το 2020 και για ένα ορίζοντα 12ετίας, δήλωσε ο Υπουργός Οικονομικών Χάρης Γεωργιάδης, ενημερώνοντας την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών για το εθνικό ταμείο επενδύσεων που θα διέπει τη διαχείριση των εσόδων από το φυσικό αέριο.
Οι εκτιμήσεις για τη ροή εσόδων προέρχονται από το Υπουργείο Ενέργειας και αφορούν το κοίτασμα «Αφροδίτη», που είναι το μόνο μέχρι στιγμής επιβεβαιωμένο κοίτασμα φυσικού αερίου στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
Ο κ. Γεωργιάδης σημείωσε ότι είμαστε ακόμη μακριά από την έναρξη της ροής εσόδων από την εκμετάλλευση του κοιτάσματος “Αφροδίτη”, η οποία τοποθετείται μετά το 2020, υπογραμμίζοντας και την ανάγκη έγκαιρης έγκρισης του νομοσχεδίου.
«Εκείνο που το καθιστά επείγον και σημαντικό να θεσπιστεί από τώρα - για να στείλουμε και προς το εξωτερικό αλλά και κυρίως στο εσωτερικό πολύ έγκαιρα – είναι ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι η Κύπρος προσεγγίσει το ζήτημα της διαχείρισης των εσόδων από τους υδρογονάνθρακες με ένα σοβαρό και υπεύθυνο τρόπο», τόνισε, προσθέτοντας ότι αυτό θα προσδώσει μια καθαρότητα ως προς τη διαχείριση των εσόδων από το ΦΑ.
«Αυτή η καθαρότητα αν εγκαίρως θεσπιστεί», πρόσθεσε, «θα βοηθήσει πολύ στην προσπάθειά μας να παρουσιάσουμε την Κύπρο ως ένα αξιόπιστο επενδυτικό προορισμό, να παρουσιάζουμε προς τα έξω ακόμη και προς οίκους αξιολόγησης ακόμη και προς επενδυτές τη θετική μεσοπρόθεσμη πολιτική αλλά όχι σε ένα γενικό και αόριστο πλαίσιο, αλλά εντός ενός πολύ συγκεκριμένου και καθορισμένου πλαισίου».
Η κατανομή των εσόδων
Ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι ο στόχος είναι να υπάρξει ένα μακροχρόνιο, διατηρήσιμο και βιώσιμο όφελος και για τις μελλοντικές γενιές και να μειωθεί το δημόσιο χρέος.
Σύμφωνα με τον ΥΠΟΙΚ, ενόσω το δημόσιο χρέος βρίσκεται άνω του 80%, ποσοστό έως το 50% των καθαρών εσόδων θα διοχετεύονται για τη μείωση του δημοσίου χρέους και το υπόλοιπο προς τη δημιουργία του αποθεματικού του ταμείου. Αυτή τη στιγμή το δημόσιο χρέος ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ, ενώ όπως είπε ο κ. Γεωργιάδης, αν συνεχιστεί η συνετή διαχείριση των δημοσίων οικονομικών, το χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει στο 90% μέχρι το 2021.
Όταν το δημόσιο χρέος, είπε, υποχωρήσει μεταξύ 60 – 80%, τότε ποσοστό 75% των εσόδων διοχετεύεται στη δημιουργία του ταμείου και το υπόλοιπο στη μείωση του δημοσίου χρέους, ενώ όταν το δημόσιο χρέος υποχωρήσει στο 60% του ΑΕΠ, τότε το σύνολο των εσόδων θα διοχετεύεται για τη δημιουργία του αποθεματικού του ταμείου.
Σε αυτό το σημείο, ο κ. Γεωργιάδης είπε πως η μείωση του χρέους συνεπάγεται όφελος και για τις σημερινές γενεές λόγω της μείωσης του χρέους και των δαπανών εξυπηρέτησής του.
Εξήγησε ότι τα έσοδα δεν αφορούν μόνο τις εισπράξεις από την εκμετάλλευση του ΦΑ, αλλά και τα μη επαναλαμβανόμενα έσοδα, όπως τα έσοδα από τους γύρους αδειοδότησης.
Διευκρίνισε πως το ταμείο θα μπορεί να διοχετεύει στον κρατικό προϋπολογισμό ποσοστό των εσόδων του, που αντιστοιχούν στο 1% του ΑΕΠ, εφόσον οι πόροι το αποθεματικού του ταμείου φτάσουν στο 30% του ΑΕΠ. Το ποσό αυτό, όπως είπε ο κ. Γεωργιάδης θα διοχετεύεται για αναπτυξιακές δαπάνες και επενδυτικούς σκοπούς.
Επενδύσεις σε ποιοτικά ομόλογα μέχρι να ξεκινήσει η λειτουργία του ταμείου
Παράλληλα, ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι με βάση μεταβατική διάταξη, μέχρι το αποθεματικό του ταμείου φτάσει στο 3% του ΑΕΠ, που θα σηματοδοτήσει τη σύσταση και λειτουργία του, τα έσοδα θα επενδύονται σε ποιοτικά ομόλογα τρίτων κρατών. Η διενέργεια των επενδύσεων, πρόσθεσε, θα ανατίθεται είτε στην Κεντρική Τράπεζα ή από επενδυτικό διεθνές οίκο.
«Όταν ξεκινήσει η ροή εσόδων θα πρέπει να επενδύονται σε ομόλογα κάποιου κράτους όπως η Γερμανία», είπε, προσθέτοντας ότι για περιορισμό του κινδύνου υπάρχει πρόνοια που περιορίζει τις επενδύσεις στο 5% ανά εκδότη.
Ερωτηθείς για τις επιφυλάξεις που διατύπωσε ο Γενικός Ελεγκτής για την τελική μορφή του νομοσχεδίου σε σύγκριση με τις εκθέσεις των εμπειρογνωμόνων για τη δημιουργία του ταμείου, ο κ. Γεωργιάδης, αφού ανέφερε ότι έγινε εκτενής διαβούλευση όχι μόνο με τον Γενικό Ελεγκτή αλλά και το Γενικό Λογιστήριο, σημείωσε πως δεν μπορεί να υπάρχει η απαίτηση να υπάρχει η σύμφωνος γνώμη οποιουδήποτε ανεξάρτητου αξιωματούχου πριν διαμορφωθεί ένα τελικό νομοσχέδιο.
«Δεν μπορεί να υπάρχει η απαίτηση να καταθέσουμε ενώπιον σας πρόταση εάν σε κάποια σημεία ένας θεσμός έχει άλλη άποψη», είπε.
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Επιτροπής και Πρόεδρο του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, είπε πως τελικός διαμορφωτής του νομοσχεδίου θα είναι η Βουλή.
Εκ μέρους της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, ο Άκης Χατζηιωσήφ σημείωσε πως έγιναν πολλές αλλαγές στο τελικό κείμενο σε σύγκριση με το αγγλικό κείμενο των εμπειρογνωμόνων.
Αναφέρθηκε στη σύγκρουση συμφερόντων μέχρι συγγένειες δευτέρου βαθμού, στην ευχέρεια που δίνεται για χρήση του ταμείου για παραχώρηση κρατικών εγγυήσεων μόνο με υπόδειξη του Υπουργού Οικονομικών και όχι από τη Βουλή, στο ότι η Επιτροπή Ελέγχου θα διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο και όχι από το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου, στο ότι ο διορισμός του Συμβουλίου πρέπει να επικαλύπτει τη θητεία της εκάστοτε Κυβέρνησης για να εξασφαλίζεται η ανεξαρτησία, αλλά και στον καθορισμό του πλαισίου αμοιβής των μελών του ΔΣ του Ταμείου, το οποί καθορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Από τη μεθεπόμενη κυβέρνηση το ΔΣ του Ταμείου
Απαντώντας σε ερωτήσεις βουλευτών, ο κ. Γεωργιάδης εκτίμησε ότι ο διορισμός του πρώτου ΔΣ θα γίνει από τη μεθεπόμενη κυβέρνηση «στη βάση του πιο αισιόδοξου σεναρίου» και εξήγησε ότι το Ταμείο πρέπει πρώτα να μαζέψει το 3% του ΑΕΠ σε αποθεματικό τη στιγμή που το ΑΕΠ, σε απόλυτους αριθμούς, αυξάνεται λόγω της αναμενόμενης οικονομικής ανάπτυξης.
Εξάλλου, η Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, Δήμητρα Καλογήρου, υπέδειξε πως
αν αυτό το ταμείο θα είναι αυτοδιαχειριζόμενο, θα πρέπει να είναι σωστά στελεχωμένο και εκτός από επιτροπή ελέγχου, θα πρέπει να υπάρχει και επιτροπή διαχείρισης κινδύνων.
Τα κοινοβουλευτικά κόμματα αν και εξέφρασαν επί της αρχής τη στήριξή τους στη δημιουργία του Ταμείου, δήλωσαν ότι θα επιχειρήσουν να επιφέρουν τροπολογίες επί του κυβερνητικού νομοσχεδίου στη βάση και των παρατηρήσεων του Γενικού Ελεγκτή.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ονούφριος Κουλλάς είπε πως θα πρέπει να υπάρξει πρόνοια όπως με τη δημιουργία των αποθεματικών του Ταμείου στηριχθούν με ένα ποσοστό αυτοί που πλήγησαν περισσότερο από την οικονομική κρίση, όπως οι κουρεμένοι καταθέτες και οι μέτοχοι τραπεζών, που είδαν τις μετοχές τους να διαγράφονται.
Ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου στάθηκε στις παρατηρήσεις του Γενικού Ελεγκτή, λέγοντας ότι σε πολλά σημεία το νομοσχέδιο παραβιάζει αρχές και βέλτιστες πρακτικές που χρησιμοποιούνται διεθνώς.
Αναφέρθηκε στην πρόνοια για λειτουργία του Ταμείου με την έναρξη της ροής εσόδων και διερωτήθηκε πότε θα γίνει αυτό. Επέκρινε την Κυβέρνηση διότι «ξήλωσε» τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό που παρέλαβε και συνεπώς δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πότε θα αρχίσει η εκμετάλλευση του φυσικού αερίου.
Εκ μέρους του ΔΗΚΟ, ο Άγγελος Βότσης είπε πως το ΔΗΚΟ θα επιδιώξει να επιφέρει τροπολογίες στο νομοσχέδιο και πρόσθεσε ότι δεν υπάρχει καμία αναφορά για επένδυση μέρους των πόρων του ταμείου σε υποδομές. Υπενθυμίζοντας ότι το ΔΗΚΟ πρότεινε μέτρα για ενίσχυση των πληγέντων της κρίσης, πρόσθεσε πως μέρος των εσόδων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για αποκατάσταση της ζημιάς που υπέστησαν οι κουρεμένοι καταθέτες.
Η βουλευτής της Συμμαχίας Πολιτών Άννα Θεολόγου χαρακτήρισε ελάχιστη την πρόνοια του 1% του ΑΕΠ σε αναπτυξιακές δαπάνες, ενώ αναφέρθηκε στο ότι στο νομοσχέδιο δεν υπάρχει η ονομασία Κυπριακή Δημοκρατία, εκφράζοντας προβληματισμό για το κατά πόσον το Ταμείο θα χρησιμοποιηθεί για την παραχώρηση εγγυήσεων για την κάλυψη του κόστους της λύσης.
Εκ μέρους του Κινήματος Αλληλεγγύη, ο Μιχάλης Γιωργάλλας είπε ότι εν αναμονή της λειτουργίας του Ταμείου σε 6 με 7 χρόνια, τα έσοδα που υπάρχουν από το φυσικό αέριο, όπως αδειοδοτήσεις, να χρησιμοποιηθούν για στήριξη των δυσπραγούντων, ενώ χαρακτήρισε ως απαραίτητη προϋπόθεση την ύπαρξη μηχανισμού διαχείρισης του επενδυτικού κινδύνου.
Τέλος, ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών Γιώργος Περδίκης διερωτήθηκε πότε ακριβώς αρχίζει η λειτουργία του Ταμείου, ενώ υπενθύμισε ότι το Ταμείο αυτό, παρά το ότι ήταν στις υποχρεώσεις του μνημονίου, δεν συστάθηκε νωρίτερα λόγω αντιδράσεων της Τουρκίας και των Τ/κ.
«Υπάρχουν πάρα πολλές πρόνοιες οι οποίες αφήνουν παράθυρο στις τουρκικές αιτιάσεις, κυρίως λόγω της μακράς μεταβατικής περιόδου», είπε.
