Ενώπιον της διερευνητικής επιτροπής για τις ανακλήσεις οχημάτων, παρουσιάστηκαν σήμερα Μεγάλη Πέμπτη οι εκπρόσωποι της Παγκύπριας Συντεχνίας Εμπόρων Αυτοκινήτων (ΠΑΣΕΑ). Όπως ανέφεραν, μεταξύ άλλων, η ευθύνη για τις ανακλήσεις ανήκει στους κατασκευαστές των οχημάτων. Ενώ δεν παρέλειψαν να αναφέρουν ότι και το ΤΟΜ οφείλει να διασφαλίσει ότι υπάρχει και λειτουργεί ο μηχανισμός παρακολούθησης.
Κατά τη συνεδρίαση κατέθεσαν τρία μέλη της ΠΑΣΕΑ, ο Γραμματέας της ΠΑΣΕΑ και Πρόεδρος της τοπικής επιτροπής Λευκωσίας, Χαράλαμπος Κολοκοτρώνης, ο Αντιπρόεδρος της ΠΑΣΕΑ και Πρόεδρος της τοπικής επιτροπής Λεμεσού, Ανδρέας Αντωνίου και το μέλος Ανδρέας Κίτσιος, ο οποίος κατέθεσε ως διευθυντής της εταιρείας Parisbond ltd, η οποία διαθέτει συνεργείο για μεμονωμένες εγκρίσεις οχημάτων (SVA). Ο κ. Κολοκοτρώνης είπε ότι από τον Μάιο του 2004 μέχρι και τον Σεπτέμβριο 2020 ισχύει το σύστημα μεμονωμένης έγκρισης οχημάτων (single vehicle approval-SVA), με το οποίο πιστοποιείται ότι ένα αυτοκίνητο είναι κατάλληλο και με βάση τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές και στη συνέχεια περνά και από έλεγχο καταλληλότητας ΜΟΤ.
Ανακλήσεις οχημάτων: Συνεδριάζει σήμερα εκ νέου η Διερευνητική Επιτροπή
Απαντώντας σε ερώτηση από τον Πρόεδρο της διερευνητικής επιτροπής, Μιχαλάκη Χριστοδούλου, κατά πόσο κατά τον έλεγχο για έκδοση SVA, μπορεί να εντοπιστεί αν το όχημα φέρει αερόσακο Takata, ο κ. Κολοκοτρώνης απάντησε αρνητικά. Επιπλέον, είπε ότι ούτε το ΜΟΤ έχει την αρμοδιότητα ή την εξουσία να ελέγξει για ανακλήσεις. «Είναι στην καλή διάθεση του ιδιοκτήτη του ΜΟΤ να μπαίνει σε ιστοσελίδες αντιπροσώπων για να ενημερώνει τον πελάτη του» αν τυχόν υπάρχει ανάκληση, είπε.
Σε παρέμβαση του, ο δικηγόρος της ΠΑΣΕΑ, Χρίστος Ιωαννίδης, σημείωσε ότι στόχος του ΜΟΤ είναι ο έλεγχος των αυτοκινήτων ως «οδικώς αξιόπιστα» για να κυκλοφορούν στους δρόμους, σημειώνοντας ότι πιθανώς οι προδιαγραφές που τέθηκαν να μην ανταποκρίνονται στον στόχο που επιθυμούμε να επιτελεί το ΜΟΤ.
Ανακλήσεις: Νέα λίστα με αυτοκίνητα BMW – Δείτε τους αριθμούς εγγραφής
Ακόμα, ο κ. Κολοκοτρώνης σημείωσε ότι μεταξύ 2020 και 2024 δεν υπήρχε κεντρική βάση δεδομένων ή μηχανισμός ελέγχου ανακλήσεων. «Δεν υπήρχε εγκύκλιος ή οδηγίες για υποχρέωση προσκόμισης βεβαίωσης ότι το όχημα δεν υπόκειται σε ανακλήσεις», είπε, σημειώνοντας ότι η εγκύκλιος του ΤΟΜ του 2017 για το θέμα «δεν μας είχε κοινοποιηθεί». Πρόσθεσε ότι «εμείς λάβαμε γνώση στις 21/11/2024. Σε κανένα στάδιο δεν κληθήκαμε να συνδιαμορφώσουμε το περιεχόμενο της εγκυκλίου και η εφαρμογή της παραμένει ασαφής», ειδικά για τα μεταχειρισμένα ιαπωνικά οχήματα.
Όσον αφορά τις ανακλήσεις, σημείωσε ότι αν γνώριζαν το περιεχόμενο της εγκυκλίου, θα αποτείνονταν στους διανομείς των αυτοκινήτων για να επιδιορθώσουν δωρεάν τυχόν ανακλήσεις στις οποίες θα υπόκεινταν τα οχήματα τα οποία εισήγαγαν. «Δεν είχαμε λόγο να μη γίνει αυτό», είπε.
ΤΑΚΑΤΑ: Έκκληση επιτροπής σε συγγενείς θυμάτων να καταθέσουν (ΒΙΝΤΕΟ)
Συμπλήρωσε ότι πριν το 2020 οι ανακλήσεις ήταν θέμα που ελεγχόταν από το ΤΟΜ και τους πρεσβευτές του κατασκευαστή στη χώρα. Μετά το 2020, που εφαρμόστηκε ο Κανονισμός 858/2018 «δεν υπήρχε θεσμοθετημένο πλαίσιο ή εγκύκλιος με οδηγίες για τον τρόπο εφαρμογής του μηχανισμού ανακλήσεων».
Ερωτηθείς από τον Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου και μέλος της Επιτροπής, Μιχάλη Βορκά για το πού στηρίζεται η θέση ότι πριν το 2020 την ευθύνη παρακολούθησης των ανακλήσεων είχε το ΜΟΤ, ο κ. Κολοκοτρώνης είπε ότι διεθνώς αυτά τα θέματα εποπτεύονται από το κράτος. «Θεωρούσαμε αν υπήρχε κάτι σοβαρό, ο ιδιοκτήτης θα ενημερωνόταν», είπε.
TAKATA: Στη συνεδρία της Ερευνητικής Επιτροπής και ο θάνατος του Κυριάκου Όξινου
Έφερε ως παράδειγμα τη Honda, η οποία προσέγγισε την ΠΑΣΕΑ πριν περίπου τρία χρόνια και ζήτησε συνεργασία μαζί της για το θέμα των ανακλήσεων. «Ήρθαμε σε συνεννόηση με τη Honda και προσεγγίσαμε το ΤΟΜ, για να κλειδώνεται το ΜΟΤ» (αν δεν συμμορφώνεται με την ανάκληση), σημειώνοντας, ωστόσο, ότι πρόκειται για ιδιωτικές πρωτοβουλίες.
Ο Αντιπρόεδρος της ΠΑΣΕΑ, Ανδρέας Αντωνίου, είπε ότι όταν εγγράφεται ένα όχημα, ο πρώτος που ενημερώνεται είναι η εποπτική αρχή. «Είχαμε την εντύπωση ότι στέλνει (ενημέρωση για τις) ανακλήσεις κατά την εγγραφή του αυτοκινήτου. Ξέραμε ότι η Honda το έκανε. Δεν ξέραμε ότι η Toyota δεν κάλεσε κανέναν», είπε.
Ερευνητική για ΤΑΚΑΤΑ: Γνωστό από το 2008 το πρόβλημα, παρόμοια κατάσταση πουθενά στην ΕΕ
Μετά τον Ιανουάριο 2025, με τον νέο τροποποιητικό νόμο για την έγκριση οχημάτων, επικυρώθηκε η υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας να ενσωματώσει πλήρως τον Κανονισμό 858/2018, προσθέτοντας αλλαγές στον έλεγχο μεμονωμένων οχημάτων και παραχωρώντας αυξημένες εξουσίες στο ΤΟΜ, για να απαιτεί βεβαίωση ότι το όχημα δεν τελεί υπό ανάκληση ή, αν τελεί, αυτή έχει διορθωθεί, ανέφερε ο κ. Κολοκοτρώνης. Όπως είπε, έκτοτε «κανένα όχημα δεν εγγράφεται στην Κυπριακή Δημοκρατία αν έχει ανάκληση».
Ερωτηθείς από τον Πρόεδρο τι μηχανισμό είχαν στη διάθεσή τους για ενημέρωση των πελατών τους, αν πληροφορούνταν για ένα όχημα που ήδη πούλησαν ότι τελεί υπό ανάκληση, είπε ότι «αφού γίνει η πώληση δεν είναι νόμιμο να κρατώ τα στοιχεία» του πελάτη, καθώς το όχημα μπορεί να μεταβιβαστεί. Επομένως, δεν υπήρχε δυνατότητα επικοινωνίας με τους πελάτες, όπως είπε.
Η συγκλονιστική μαρτυρία του Αλέξανδρου για τον τραυματισμό του από αερόσακο Takata το 2017 (ΒΙΝΤΕΟ)
Παρεμβαίνοντας, ο δικηγόρος της ΠΑΣΕΑ είπε ότι μέσα από την έκδοση SVA τα εισαγόμενα οχήματα εναρμονίζονταν με την αγορά. «Το πρόβλημα ήταν όταν υπήρξαν ανακλήσεις που δεν επιδιορθώθηκαν. Κατά τον ίδιο τρόπο, οποιοδήποτε όχημα, είτε έχει πιστοποιητικό έγκρισης ΕΕ, είτε όχι, κατά τη διάρκεια της ζωής του, μπορεί να δημιουργηθούν ανακλήσεις. Αν δεν εκτελεστούν, κι αυτό είναι προβληματικό αυτοκίνητο». Πρόσθεσε ότι πρόταση της ΠΑΣΕΑ είναι να δοθεί «ταυτότητα» σε κάθε όχημα από το ΤΟΜ, ώστε να υπάρχει κεντρικό αρχείο που να στέλνει κατάλληλη ενημέρωση.
Οι θέσεις της ΠΑΣΕΑ
Παραθέτοντας τις θέσεις της ΠΑΣΕΑ, ο κ. Κολοκοτρώνης είπε ότι η υποχρέωση για τις ανακλήσεις είναι στον κατασκευαστή. Αυτός «φέρει την αποκλειστική ευθύνη αποκατάστασης ελαττωματικών» εξαρτημάτων, ανεξάρτητα από το κανάλι εισαγωγής.
Ερευνητική Επιτροπή για Takata: Ορκίστηκαν Πρόεδρος και μέλη-Σε τρεις μήνες το πόρισμα (ΒΙΝΤΕΟ)
Επιπλέον, τόνισε ότι το ΤΟΜ, με τη σειρά του, οφείλει να διασφαλίσει ότι υπάρχει και λειτουργεί ο μηχανισμός παρακολούθησης και ελέγχου των ανακλήσεων.
Σημείωσε ότι, το να μην αναγνωρίζεται η πλήρης ευθύνη του κατασκευαστή, για τα μεταχειρισμένα εισαγόμενα αυτοκίνητα, αποτελεί παραβίαση του ευρωπαϊκού κανονισμού για τη συμφωνία ΕΕ-Ιαπωνίας, ενώ πρόσθεσε ότι δεν μπορεί το οικονομικό κόστος της επιδιόρθωσης να βαραίνει άλλον από τον κατασκευαστή.
Υπόθεση Takata: Η Κομισιόν κτυπά την πόρτα της Λευκωσίας και ζητά επίσημη ενημέρωση (ΒΙΝΤΕΟ)
Ως μέτρο, πρότεινε αν κάποιος κατασκευαστής αρνείται να επιδιορθώσει τις ανακλήσεις, τα οχήματα του να αποκλείονται από την αγορά, «αντί να τιμωρούνται οι ανεξάρτητοι εισαγωγείς», καθώς και η εκκρεμότητα ανακλήσεων να οδηγεί σε περιορισμό της κυκλοφορίας των οχημάτων και όχι να καταργεί την ελεύθερη εισαγωγή, πώληση ή μεταβίβαση των οχημάτων.
«Οι επίσημοι αντιπρόσωποι λαμβάνουν αμέσως ενημέρωση από τον κατασκευαστή, ενώ οι ανεξάρτητοι εισαγωγείς δεν έχουν» πρόσβαση σε αυτά τα στοιχεία, είπε.
Πράματα και θάματα: Καρτέλ με τη συμμετοχή Takata στην ΕΕ
Έφερε ως καλό παράδειγμα την τελευταία ανάκληση που αφορούσε 400 αυτοκίνητα BMW, όπου, όπως είπε, ακολουθήθηκε σωστή διαδικασία, με ενημέρωση από τον κατασκευαστή, ανακοίνωση από το κράτος και δημοσιοποίηση από τα ΜΜΕ. «Να γίνει παιδεία αυτό και να υπάρχει ανάρτηση στο ΤΟΜ», είπε, σημειώνοντας ότι αυτή η πρακτική ακολουθείται παγκοσμίως. Συμπλήρωσε ότι η απόπειρα επηρεασμού εισαγωγής μεταχειρισμένων οχημάτων από τρίτες χώρες με πρόσχημα τις ανακλήσεις θα οδηγήσει σε έλλειψη οικονομικών επιλογών από τον Κύπριο καταναλωτή και σε μονοπωλιακές συνθήκες που αυξάνουν τις τιμές.
Πρότεινε, ακόμα, την εξουσιοδότηση εξωτερικών συνεργατών, αν ο επίσημος διανομέας αδυνατεί να επιδιορθώσει τις ανακλήσεις, με το ΤΟΜ να αναλαμβάνει την ταξινόμηση ή κατηγοριοποίηση του βαθμού κινδύνου, με την ευθύνη κόστους να παραμένει στον κατασκευαστή, αφού «αυτός ομολόγησε ότι έκανε κάποιο λάθος». Σε άλλη ερώτηση του κ. Βορκά, κατά πόσο υπάρχουν περιπτώσεις που ένα εργοστάσιο κατασκευής αυτοκινήτων εκδίδει πιστοποιητικά συμμόρφωσης ευρωπαϊκού τύπου για συγκεκριμένα μοντέλα, ενώ άλλα μοντέλα που δεν προορίζονται για ευρωπαϊκή αγορά, δεν κατέχουν πιστοποιητικά συμμόρφωσης, ο κ. Κολοκοτρώνης είπε ότι μετά το σκάνδαλο της Volkswagen το 2018 εφαρμόζεται άλλος έλεγχος στα οχήματα, με άλλα πρότυπα, ενώ σημείωσε ότι τα ιαπωνικά πρότυπα συχνά προπορεύονται σε τεχνολογία των ευρωπαϊκών απαιτήσεων και σε τεχνικά θέματα και σε περιβαλλοντικά.
Σκάνδαλο TAKATA: Αποκαλυπτικές πληροφορίες ΑΝΤ1 για δεκάδες προειδοποιήσεις από το 2019 (ΒΙΝΤΕΟ)
Πρόσθεσε ότι μετά το 2018 εφαρμόστηκε το τεχνικό πρότυπο WLTP (Worldwide Harmonised Light Vehicles Test Procedure), το οποίο ακολουθούν και οι ευρωπαϊκές και οι ιαπωνικές κατασκευάστριες εταιρείες. Σε ερώτηση του τρίτου μέλους της Επιτροπής, Θεοδόση Χατζημιχαήλ για το πόσα μέλη έχει η ΠΑΣΕΑ και τι ποσοστό των εισαγόμενων μεταχειρισμένων οχημάτων εισάγονται από τα μέλη της, είπε ότι η ΠΑΣΕΑ έχει γύρω στα 100 μέλη και μόνο τα μισά περίπου από τα εγγραφέντα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα γίνονται από τα μέλη της. «Τα τελευταία χρόνια, πέραν των μισών που εγγράφονται δεν είναι από τα μέλη μας, είναι από ιδιώτες για δική τους χρήση, ή "πειράτες" που φέρνουν για να πουλήσουν και δεν φορολογούνται όπως πρέπει», είπε. Σε άλλη ερώτηση του κ. Χατζημιχαήλ, κατά πόσο θεωρούν ότι γίνεται κατάχρηση του άρθρου 45 του Κανονισμού, ο οποίος επιτρέπει την εισαγωγή οχημάτων μόνο για μεμονωμένη χρήση και όχι για μαζικές εισαγωγές, ο κ. Κολοκοτρώνης είπε «αλίμονο αν σε ευρωπαϊκή χώρα μπαίνουν περιορισμοί που προσβάλλουν τα δικαιώματα του καταναλωτή», κάνοντας λόγο για χώρα ελεύθερου εμπορίου, για συμφωνία ΕΕ με Ιαπωνία, που προβλέπει ότι τα εμπόδια στο εμπόριο μεταξύ των δύο μερών πρέπει να πέσουν στο μηδέν.
Η ΠΑΣΕΑ αναγνωρίζει ότι και οι έμποροι έχουν ευθύνη για την εισαγωγή οχήματος για τυχόν ανακλήσεις, αλλά και ότι η ευθύνη της επισκευής μένει στον κατασκευαστή, απάντησε ο δικηγόρος της της συντεχνίας σε σχετική ερώτηση για το αν γνωρίζουν απόφαση του ευρωπαϊκού δικαστηρίου του Δεκεμβρίου 2024 που λέει ότι η ευθύνη φέρει και ο πωλητής εκτός από τον κατασκευαστή.
Τι δήλωσε η TOYOTA σχετικά με τις ανακλήσεις Αερόσακων Takata
Μαρτυρία στη συνέχεια έδωσε ο Αντιπρόεδρος της ΠΑΣΕΑ και Πρόεδρος της τοπικής επιτροπής Λεμεσού, Ανδρέας Αντωνίου, μεταφέροντας, όπως είπε, όσα ακούστηκαν σε συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Μεταφορών, στο τέλος του 2024. Όπως είπε, παρουσία των Βουλευτών, του Υπουργού Μεταφορών και του Διευθυντή του ΤΟΜ, δύο εισαγωγείς καινούριων αυτοκινήτων «παραδέχτηκαν ότι εδώ και 20 χρόνια 40.000 καινούρια αυτοκίνητα δεν τα έκαναν ποτέ ανάκληση» και ότι η εποπτική αρχή δεν τους έλεγξε ποτέ.
«Ανάμεσα στις 40.000 ήταν και το αυτοκίνητο του Κυριάκου Όξινου. Μέχρι σήμερα η εποπτική αρχή τι έκανε για αυτές τις 40.000 αυτοκίνητα, αφού υπάρχει παραδεκτό γεγονός και ποινικές ευθύνες;», διερωτήθηκε.
Ένταση σε γκαράζ αντιπροσωπείας για TAKATA – Άνδρας επιτέθηκε σε εργαζόμενο
Για να διορθωθούν τα λάθη ενός «γρήγορου νόμου» προχωρεί σε τροποποίηση του, πρόσθεσε ο κ. Αντωνίου. «Τα υφιστάμενα οχήματα που είναι στα γραφεία μας, θέλουμε να τα γράψουμε, οι αντιπρόσωποι δεν βοηθούν την κατάσταση για να γίνει η ανάκληση πριν γραφτούν. Η θέση μας είναι ότι όπως είναι άγραφτο (το όχημα), να γίνει η ανάκληση και μετά να γραφτεί. Οι αντιπρόσωποι δεν βοηθούν ούτε την κυβέρνηση, ούτε το ΤΟΜ».
Διαδικασία SVA
Στη συνέχεια κατέθεσε το μέλος της ΠΑΣΕΑ και διευθυντής της εταιρείας Parisbond Ltd, που διαθέτει εγκεκριμένο από το ΤΟΜ συνεργείο SVA, Ανδρέας Κίτσιος.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση από τον Πρόεδρο, είπε ότι εκτός από το δικό του συνεργείο που βρίσκεται στη Λάρνακα, παγκύπρια υπάρχουν άλλα δύο συνεργεία στη Λεμεσό, ένα στην Πάφο και ένα στην Αλάμπρα. Σε ερώτηση του Προέδρου κατά πόσο είναι συμβατό κάποιος ιδιοκτήτης σταθμού SVA να είναι ταυτόχρονα και έμπορος μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, απάντησε ότι δεν είναι και είπε ότι ο ίδιος αποσύρθηκε το 2000 από τις πωλήσεις. Σημείωσε, ωστόσο, ότι οι έλεγχοι δεν γίνονται από τους ιδιοκτήτες των συνεργείων, αλλά από ανεξάρτητους, εξουσιοδοτημένους από το ΤΟΜ, επιθεωρητές και οι ίδιοι απλώς παρέχουν τον χώρο και τον εξοπλισμό.
Εξηγώντας τι είναι η διαδικασία έγκρισης τύπου μεμονωμένων οχημάτων (SVA) είπε ότι είναι η εθνική διαδικασία επιθεώρησης για εισαγόμενα οχήματα για να τηρούν ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά και τεχνικά πρότυπα και εφαρμόζεται σε χώρες εισαγωγής εκτός ΕΕ. «Η έγκριση τύπου SVA είναι η επίσημη και νόμιμη οδός για ταξινόμηση οχημάτων που προέρχονται εκτός ΕΕ στην Κύπρο και άλλα κράτη της ένωσης», είπε. Η διαδικασία περιλαμβάνει λεπτομερή έλεγχο του οχήματος σημείο προς σημείο. Όλες οι διαδικασίες διεξάγονται σε άμεση συνεννόηση με το ΤΟΜ, ενώ λειτουργός του ΤΟΜ επισκέπτεται σε μηνιαία βάση τον σταθμό για επιθεώρηση.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι ο έλεγχος περιορίζεται σε συγκεκριμένα σημεία ελέγχου. «Δεν δικαιούμαστε να ελέγχουμε επιπρόσθετα σημεία, όπως οι αερόσακοι. Ο έλεγχος έγκρισης τύπου είναι διαφορετική διαδικασία από την ανάκληση. Δεν είμαστε σε θέση να ξέρουμε αν υπόκειται σε ανάκληση, ούτε είναι στις αρμοδιότητες μας», είπε.
«Δεν είναι αρμοδιότητα μας να ελέγχουμε ανακλήσεις, ούτε μπορούμε, βάσει των όρων εντολής μας. Κάνουμε έγκριση τύπου. Όλες οι ανακλήσεις έρχονται από τον κατασκευαστή» απάντησε ο κ. Κίτσιος σε ερώτηση του κ. Βορκά για το πώς μπορεί κάποιος με βεβαιότητα να νιώθει ασφαλής με τον έλεγχο SVA, όταν σήμερα στην κυπριακή αγορά πέρασαν τα τελευταία χρόνια αυτοκίνητα με αερόσακους Takata. Σε άλλη ερώτηση του κ. Χατζημιχαήλ, κατά πόσο κατά τον έλεγχο SVA είναι δυνατόν να εντοπιστούν παρατυπίες που δεν αφορούν με τους τυπικούς ελέγχους που καταγράφονται, ο κ. Κίτσιος είπε ότι αν ο επιθεωρητής προσέξει ότι κάποιο εξάρτημα είναι τροποποιημένο και όχι «όπως πρέπει», το όχημα δεν περνά τον έλεγχο, μέχρι να διορθωθεί.
Στο μεταξύ, με την επιτροπή επικοινώνησε ο Χριστόδουλος Χριστοδούλου, ιδιοκτήτης εξουσιοδοτημένου συνεργείου της BMW, αναφέροντας ότι επιθυμεί να καταθέσει μαρτυρία για το τι μπορεί να κάνει ο ίδιος για τις ανακλήσεις των αερόσακων.
Όπως είπε, έχοντας καθημερινά στοιχεία από την BMW για το πόσα αυτοκίνητα έχουν ανακλήσεις, περιλαμβανομένων των Τakata, είναι διατεθειμένος, σε συνεργασία και με το ΤΟΜ, να διεκπεραιώνει ανακλήσεις.
Κλείνοντας, ο Πρόεδρος της Επιτροπής είπε ότι στην επόμενη συνεδρίαση, η οποία δεν έχει οριστεί ακόμα, θα κληθούν να καταθέσουν εκπρόσωποι της Αστυνομίας που εξέτασαν δυστυχήματα με αιτία πρόκλησης ελαττωματικά ή επικίνδυνα εξαρτήματα, καθώς και οι συγγενείς των θυμάτων. Πρόθεση, είπε, είναι οι δημόσιες συνεδριάσεις να ολοκληρωθούν μέχρι τέλος Μαΐου.
