Πρώτες πρωινές ώρες της 28ης Οκτωβρίου 1940, οι σειρήνες με τον εκκωφαντικό τους ήχο, μεταφέρουν την είδηση της έναρξης του ελληνοϊταλικού πολέμου. Για την Ελλάδα μόλις είχε αρχίσει το ηρωϊκό έπος του '40 και το «OXI» καταγράφεται από εκείνη τη στιγμή στη συλλογική ιστορική μας μνήμη ως μια από τις ενδοξότερες σελίδες της ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας με μεγάλη συμβολική και όχι μόνο σημασία. Ο Ιταλός φασίστας δικτάτορας Μπενίτο Μουσολίνι, θεωρώντας εύκολη την κατάκτηση της Ελλάδας χωρίς να υπολογίσει το ελληνικό σθένος διέταξε την παράνομη εισβολή στο ελληνικό έδαφος. Όμως μόνο εύκολο δεν ήταν…
Ο Μουσολίνι έψαχνε απεγνωσμένα το φθινόπωρο του 1940 ένα τρόπο να αυξήσει το δικό του ηθικό αλλά και αυτό της χώρας του καθώς μετά την εισβολή του στις γαλλικές Άλπεις και την κατάληψη 13 χωριών, υπέστη μεγαλύτερες ζημιές από τον αμυνόμενο εχθρό.
Για τον Ντούτσε, η Ελλάδα ήταν ένας ιδανικός και εύκολος στόχος, μικρός και φτωχός πληθυσμός μόλις το 1/5 του πληθυσμού της Ιταλίας, απαρχαιωμένος στρατιωτικός εξοπλισμός και πολιτικές αναταραχές με έντονο το στοιχείο της διαίρεσης. Οι προκλήσεις της Ιταλίας ενάντια στην Ελλάδα δεν άρχισαν την 28η Οκτωβρίου καθώς ανήμερα του εορτασμού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου το 1940, ιταλικό υποβρύχιο τορπίλισε το ελληνικό καταδρομικό «Έλλη» που βρισκόταν στην Τήνο.
Ο ίδιος ισχυρίστηκε πως η απόφασή του να εισβάλει στην Ελλάδα ήταν μια ώριμη ενέργεια που προετοιμαζόταν για καιρό. Παρ’ όλα αυτά κάποιες εξελίξεις στα Βαλκάνια ώθησαν τον Ιταλό δικτάτορα σε αυτή τη μοιραία απόφαση. Βουλγαρία και Ρουμανία είχαν ήδη στενή συμμαχία με το τρίτο Ράιχ έτσι αυτό που έμενε για την Ιταλία ήταν η Ελλάδα.
Η ιδέα του Μουσολίνι για την εισβολή, μεταφέρθηκε στον τότε Ιταλό ΥΠΕΞ και γαμπρό του Γκαλεάτσο Τσιάνο, μόλις 16 μέρες πριν την 28η Οκτωβρίου. Για την επίθεση χρειαζόταν τρίμηνη προετοιμασία κάτι που ο Ντούτσε δεν αντιλαμβανόταν και επέμενε στην απόφασή του για εισβολή. Ακόμη και ο ίδιος ο Τσιάνο παρουσιαζόταν σίγουρος για το αποτέλεσμα καθώς πίστευε ότι οι Έλληνες πολιτικοί και στρατιωτικοί είχαν δωροδοκηθεί ενώ θεωρούσε ότι ο ελληνικός λαός δε θα πολεμούσε και η χώρα θα κατέρρεε σε λίγες ώρες.
Ο Ιταλός δικτάτορας αρνούνταν να ενημερώσει τον Αδόλφο Χίτλερ επακριβώς για τα σχέδια του καθώς ήθελα να τον φέρει προ τετελεσμένων. Μόνο όταν ο Γερμανός δικτάτορας βρέθηκε στην Ιταλία ανήμερα της ιταλικής επίθεσης στην Ελλάδα ενημερώθηκε για την εν εξελίξη επιχείρηση στα ελληνοαλβανικά σύνορα.
Λίγες ώρες πριν, ο Ιταλός πρέσβης Εμανουέλε Γκράτσι απαίτησε από τον Ιωάννη Μεταξά την ελεύθερη διέλευση του ιταλικού στρατού από την ελληνοαλβανική μεθόριο ούτως ώστε να καταλάβουν κάποια στρατηγικά σημεία της Ελλάδας.
Ο Μεταξάς διαβάζοντας το τελεσίγραφο, απάντησε στην επίσημα διπλωματική γλώσσα, «Alors, c’est la guerre» (Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο), δείχνοντας την αντίθεση του με τα απαράδεκτα αιτήματα των Ιταλών.
Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 5.30 το πρωί όταν οι Ιταλοί πραγματοποιούν αιφνιδιαστική εισβολή στην Ήπειρο.
Οι ελληνικές δυνάμεις με την αυταπάρνηση και την αποτελεσματικότητα τους έφτασαν να προελάσουν μέχρι τα αλβανικά εδάφη. Άγιοι Σαράντα, Πόγραδετς, Αργυρόκαστρο, Χειμάρρα.
Το ημερολόγιο του Τσιάνο έγραφε: 29 Οκτωβρίου, Ο καιρός είναι κακός αλλά η προέλαση συνεχίζεται. 30 Οκτωβρίου, Τα πράγματα πάνε λίγο αργά. Είναι λόγω της βροχής. 31 Οκτωβρίου, Συνεχίζεται η κακοκαιρία.
Ενώ μετά τις αντεπιθέσεις της Ελλάδας ο ίδιος κατάλαβε πως η εισβολή δεν ήταν εύκολος περίπατος: 7 Δεκεμβρίου, Ειδήσεις από την Ελλάδα επιβεβαιώνουν αναφορές ότι η κατάσταση είναι σοβαρή. 17 Δεκεμβρίου, Και πάλι κακή οπισθοχώρηση στην Αλβανία. 19 Δεκεμβρίου, Η Μεραρχία της Σιένα έγινε κομμάτια από την ελληνική επίθεση. 27 Δεκεμβρίου, Η συνηθισμένη ιστορία στην Αλβανία και αυτό δυσαρεστεί τον Ντούτσε. 11 Ιανουαρίου, Δεν έχουμε πολύ καλά νέα.
Ο Μουσολίνι φωτογράφιζε ως υπαίτιους την καταστροφής όλους εκτός από τον εαυτό του ενώ από την υπόσχεση να ισοπεδώσει την Αθήνα βρέθηκε να σκέφτεται να ζητήσει από τον Χίτλερ να μεσολαβήσει. Ο γαμπρός του αρνούνταν κατηγορηματικά: «Προτιμώ να φυτέψω μια σφαίρα στο κεφάλι μου παρά να τηλεφωνήσω στον Ρίμπεντροπ (Γερμανός ΥΠΕΞ)». Όμως ο Ντούτσε ζήτησε μυστικά στρατιωτική βοήθεια από τους Ναζί μη γνωρίζοντας πως η οδηγία για γερμανική εισβολή στην Ελλάδα είχε ήδη δοθεί.
Ο πόλεμος της Ελλάδας με τη φασιστική Ιταλία τελείωσε στις 31 Μάϊου 1941 όταν ολοκληρώθηκε η κατάληψη της χώρας από τις ναζιστικές δυνάμεις του Χίτλερ που εισέβαλαν στην Ελλάδα στις 6 Απριλίου τον ίδιο χρόνο. Ξεκίνησε τότε η μαρτυρική και φρικιαστική περίοδος της τριπλής κατοχής (Γερμανία, Ιταλία, Βουλγαρία) που κράτησε μέχρι τον Οκτώβριο του 1944.
Η αντίσταση της Ελλάδας κατά του ολοκληρωτισμού ήταν μια ακτίδα φωτός στη μαυρίλα που σκέπασε την Ευρώπη με την προέλαση της ναζιστικής Γερμανίας. Οι Έλληνες ύψωσαν ακόμα μια φορά το ανάστημά τους και υπερασπίστηκαν όλα τα ελεύθερα Έθνη του κόσμου.
