Πρώτες πρωινές ώρες της 28ης Οκτωβρίου 1940, οι σειρήνες με τον εκκωφαντικό τους ήχο, μεταφέρουν την είδηση της έναρξης του ελληνοιταλικού πολέμου. Για την Ελλάδα μόλις είχε αρχίσει το ηρωϊκό έπος του '40 και το «OXI» καταγράφεται από εκείνη τη στιγμή στη συλλογική ιστορική μας μνήμη ως μια από τις ενδοξότερες σελίδες της ελληνικής ιστορίας. Και όχι μόνον, αφού πολλοί έχουν υμνήσει την ανδρεία και τον ηρωϊσμό του ελληνικού λαού απέναντι στους Ιταλούς και λίγο αργότερα τους Γερμανούς.
Η Ελλάδα σε ετοιμότητα
Η Ελλάδα εμφανίστηκε προετοιμασμένη για την ιταλική επίθεση καθώς κάποια γεγονότα του προηγούμενου χρόνου έδειχναν πως ο πόλεμος ήταν κοντά.
Τα ιταλικά στρατεύματα τον Απρίλη 1939 καταλαμβάνουν την Αλβανία ενώ στις 15 Αυγούστου 1940 βυθίζεται από ιταλικό υποβρύχιο το εύδρομο «Έλλη» στην Τήνο.
Η Ελλάδα άρχισε την στρατιωτική και πολιτική προετοιμασία της χώρας που ξεκίνησε νωρίτερα με την κατασκευή της οχυρωματικής γραμμής (Γραμμή Μεταξά) για να αντιμετωπισθεί πιθανή βουλγαρική επίθεση.
Με την απόρριψη του ιταλικού τελεσίγραφου από τον Ιωάννη Μεταξά οι νέοι επιστρατεύονταν κατά χιλιάδες για να καταταγούν. Φωνές, ενθουσιασμός, οι ελληνικές σημαίες να κυματίζουν και τα πολεμικά εμβατήρια να παιανίζουν στο ραδιόφωνο.
Οι στιγμές του ιστορικού «Όχι»
Όλο το ελληνικό έθνος γιορτάζει την επέτειο του «Όχι» που σημαίνει την άρνηση της Ελλάδας στις αξιώσεις των Ιταλών που έφτασαν με τον Ιταλό πρέσβη Εμανουέλε Γκράτσι στον Ιωάννη Μεταξά στις 3 τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου του 1940.
Το ιταλικό τελεσίγραφο απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του ιταλικού στρατού από την ελληνοαλβανική μεθόριο ούτως ώστε να καταλάβουν κάποια στρατηγικά σημεία της Ελλάδας.
Ο Μεταξάς διαβάζοντας το τελεσίγραφο, απάντησε στην επίσημα διπλωματική γλώσσα, «Alors, c’est la guerre» (Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο), δείχνοντας την αντίθεση του με τα απαράδεκτα αιτήματα των Ιταλών.
Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 5.30 το πρωί όταν οι Ιταλοί πραγματοποιούν αιφνιδιαστική εισβολή στην Ήπειρο.
Ο ελληνικός στρατός, κέρδισε μεγάλες νίκες δίνοντας στον λαό να διηγείται ιστορίες από το «’Έπος του Σαράντα».
Οι ελληνικές δυνάμεις με την αυταπάρνηση και την αποτελεσματικότητα τους έφτασαν να προελάσουν μέχρι τα αλβανικά εδάφη. Άγιοι Σαράντα, Πόγραδετς, Αργυρόκαστρο, Χειμάρρα.
Ο πόλεμος της Ελλάδας με τη φασιστική Ιταλία τελείωσε στις 31 Μάϊου 1941 όταν ολοκληρώθηκε η κατάληψη της χώρας από τις ναζιστικές δυνάμεις του Χίτλερ.
Πρώτη φορά εορτάστηκε το 1941, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, την πρώτη χρονιά της τριπλής κατοχής.
Το διάγγελμα του Ιωάννη Μεταξά προς τον ελληνικό λαό
Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της. Μολονότι επεδείξαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην, προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημας το δικαίωμα να ζώμεν ως ελεύθεροι Έλληνες μου εζήτησεν σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν, την παράδοσιν τμημάτων του εθνικού εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν ότι προς κατάληψιν αυτών η κίνησις των στρατευμάτων της θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρέσβυν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ’ εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος.
Έλληνες,
τώρα θα αποδείξωμεν εάν είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας, την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος ας εγερθή σύσσωμον, αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά σας, και τας ιεράς μας παραδόσεις.
Νυν υπέρ πάντων ο αγών
Ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως
Ιωάννης Μεταξάς
Η ημερήσια Διαταγή του Αρχιστράτηγου Αλέξανδρου Παπάγου
Η Α.Μ. ο Βασιλεύς και η Εθνική Κυβέρνησις μου ενεπιστεύθησαν την αρχηγίαν του Στρατού.
Αναλαμβάνων αυτήν, καλώ τους Αξιωματικούς και οπλίτας του Ελληνικού Στρατού εις την εκτέλεσιν του υψίστου προς την Πατρίδα καθήκοντος με την μεγαλυτέραν αυταπάρνησιν και σταθερότητα. Ουδείς πρέπει να υστερήσει.
Η υπόθεσις του αγώνος, τον οποίον μας επέβαλεν ο αχαλίνωτος ιμπεριαλισμός μιας Μεγάλης Δυνάμεως, η οποία ουδέν είχε ποτέ να φοβηθή από ημάς, είναι η δικαιοτέρα υπόθεσις, την οποίαν είναι δυνατόν να υπερασπισθή ένας Στρατός. Πρόκειται περί αγώνος υπάρξεως. Θα πολεμήσωμεν με πείσμα, με αδάμαστον εγκαρτέρησιν, με αμείωτον μέχρι τελευταίας πνοής ενεργητικότητα. Έχω ακράδαντον την πεποίθησιν ότι ο Ελληνικός Στρατός θα γράψη νέας λαμπράς σελίδας εις την ένδοξον ιστορίαν του Έθνους.
Μή αμφιβάλλετε ότι τελικώς θα επικρατήσωμεν με την βοήθειαν και την ευλογίαν του Θεού και τας ευχάς του Έθνους.
Έλληνες Αξιωματικοί και οπλίται φανήτε ήρωες!
Αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος
