Της Μαρινας Χατζηκωστα
Μάλλον ψυχρά και με αυστηρό ύφος υποδέχτηκαν οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ενωσης τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στην πρώτη επίσημη επίσκεψή του στις Βρυξέλλες, εδώ και πέντε χρόνια.
Οσο κι αν ο ίδιος επιδίωξε να αναστρέψει το βαρύ κλίμα και να τηρήσει τα θέματα της ατζέντας, όπως αρχικά είχαν οριστεί, με την ευκαιρία αναζωογόνησης των διμερών σχέσεων, το σκάνδαλο διαφθοράς που ταλανίζει τη χώρα και οι χειρισμοί της κυβέρνησής του, επισκίασαν κάθε άλλη προοπτική.
Οι επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Ενωσης, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και Χέρμαν Βαν Ρομπάϊ ζήτησαν εξηγήσεις, απαίτησαν δεσμεύσεις και επέκριναν την μέχρι τώρα στάση της κυβέρνησης Ερντογάν.
ΖΟΖΕ ΜΑΝΟΥΕΛ ΜΠΑΡΟΖΟ - Προεδρος Ευρωπαϊκης Επιτροπης:"Μας ανησυχούν, όπως και πολλούς άλλους στην Ευρωπαϊκή Ενωση, τα πρόσφατα γεγονότα στην Τουρκία. Εχουμε παρακολουθήσει στενά τις εξελίξεις και έχω μεταβιβάσει σήμερα τις ευρωπαϊκές ανησυχίες στον Πρωθυπουργό Ερντογάν"
ΧΕΡΜΑΝ ΒΑΝ ΡΟΜΠΑΪ - Προεδρος Ευρωπαϊκου Συμβουλιου:"Η Τουρκία, ως υποψήφια χώρα, είναι δεσμευμένη να τηρεί τα πολιτικά κριτήρια της ένταξης, στα οποία περιλαμβάνονται ο σεβασμός στο γράμμα του νόμου και ο διαχωρισμός των εξουσιών. Είναι σημαντικό να μην υπάρχουν πισωγυρίσματα και πως η δικαιοσύνη πρέπει να εφαρμόζεται χωρίς διακρίσεις και προτιμήσεις".
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιχείρησε να διασκεδάσει τις ανησυχίες των Ευρωπαίων αξιωματούχων, δεσμευόμενος να σεβαστεί τον όρο του σεβασμού στη διάκριση των εξουσιών και του κράτους δικαίου.
Ενώ έδωσε τη δική του εκδοχή για τις μεταρρυθμίσεις που προωθεί και που αφαιρούν εξουσίες από τους δικαστές.
ΡΕΤΖΕΠ ΤΑΓΙΠ ΕΡΝΤΟΓΑΝ - Πρωθυπουργος Τουρκιας:"Το δικαστικό σώμα δεν πρέπει να υπερβαίνει την καθορισμένη αποστολή του και τις εντολές του. Αυτό κάνουμε τώρα στην Τουρκία, οτιδήποτε άλλο ακούτε είναι ελλιπής πληροφόρηση και παραπληροφόρηση"
Και το μήνυμα που μετέφερε και ο Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μάρτιν Σουλτς, ήταν εξίσου ξεκάθαρο.
Η Ευρωβουλή παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις στην Τουρκία, η Δικαιοσύνη πρέπει λειτουργήσει χωρίς παρεμβάσεις και διαφαίνεται οπισθοχώρηση στον εκδημοκρατισμό της χώρας.
Κατά τα άλλα ο Τούρκος Πρωθυπουργός και οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συζήτησαν το θέμα της Συρίας, καθώς και θέματα ενέργειας, οικονομίας και τη συμφωνία με τους Κούρδους.
Επανέναρξη συνομιλιών το συντομότερο ζητά η ΕΕ από Ερτογαν
Το κυπριακό ήταν μεταξύ των θεμάτων που απασχόλησαν σήμερα τις συναντήσεις του Τούρκου πρωθυπουργού, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τους προέδρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και Χέρμαν Βαν Ρομπάι εξέφρασαν την επιθυμία τους για επανέναρξη των συνομιλιών το συντομότερο δυνατό, ώστε να εξευρεθεί λύση στο κυπριακό πρόβλημα. Πρόκειται, σύμφωνα με τον κύριο Μπαρόζο, ένα θέμα το οποίο ενδιαφέρει ιδιαιτέρως την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ θα δημιουργήσει θετική εικόνα για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας.
Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη τύπου, μετά το πέρας των συναντήσεων ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι ανάλογη συζήτηση έχει γίνει τις προηγούμενες μέρες και με την ελληνοκυπριακή πλευρά. Παράλληλα και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τόνισε ότι οι συνομιλίες στην Κύπρο θα πρέπει να αρχίσουν το συντομότερο δυνατό.
Οι συναντήσεις του Τούρκου πρωθυπουργού, στις Βρυξέλλες, έγιναν σε βαρύ κλίμα, παρά τις διπλωματικές προσπάθειες ανατροπής αυτού του κλίματος από τον κύριο Ερντογάν. Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι ζήτησαν απαντήσεις και για τα όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό της Τουρκίας μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου διαφθοράς.
Απαίτησαν να γίνει σεβαστός ο διαχωρισμός των εξουσιών, όπως ορίζει η δημοκρατία και εξασφάλισαν την δέσμευση του Τούρκου πρωθυπουργού για σεβασμό στα ανθρώπινα και συνταγματικά δικαιώματα.
Νωριτερα
Σε βαρύ κλίμα η επίσκεψη Ερντογάν στις Βρυξέλλες
Στις Βρυξέλλες βρίσκεται ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος αντιμετωπίζει την πιο σοβαρή κρίση της 11ετούς πρωθυπουργίας του. Θα επιχειρήσει να εξουδετερώσει τις επικρίσεις τις οποίες προκαλεί η πολύ αμφισβητούμενη πρόσφατη δικαστική μεταρρύθμισή του.
Οι ευρωτουρκικές σχέσεις ήταν στο επίκεντρο της συνάντησης που είχαν στις Βρυξέλλες ο Πρόεδρος της Κομισιόν Μανουέλ Μπαρόζο με τον Τούρκο Πρωθυπουργό Ταγίπ Ερντογάν.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Κομισιόν ένα δεύτερο θέμα που απασχόλησε τη συνάντηση ήταν το Συριακό. Σε ό,τι αφορά τις ευρωτουρκικές σχέσεις, η εκπρόσωπος περιορίστηκε να δηλώσει ότι έγινε ανασκόπηση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας.
Θερμή υποδοχή
Δύο ως τρεις χιλιάδες οπαδοί του είχαν συγκεντρωθεί μπροοστά απο το μεγάλο ξενοδοχείο όπου κατέλυσε ο πρωθυπουργός της Τουρκίας. Ο Ερντογάν απευθύνθηκε στο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί σε μια πλατεία και κουνούσε ενθουσιωδώς τουρκικές σημαίες. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, αναφέρθηκε στην κρίση στη Συρία, τις υποθέσεις διαφθοράς στη χώρα του και τις συναντήσεις που θα έχει σήμερα με τους επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι διαδηλωτές, οι οποίοι προέρχονταν από το Βέλγιο, αλλά και από γειτονικές χώρες, διαλύθηκαν στη συνέχεια, γύρω στις 23:45 (τοπική ώρα), χωρίς επεισόδια, σύμφωνα με την αστυνομία.
Πρώτη επίσκεψη σε πέντε χρόνια
Η επίσκεψη του Ερντογάν στις Βρυξέλλες, η πρώτη σε πέντε χρόνια, είχε αρχικά προγραμματισθεί με την ευκαιρία της αναζωογόνησης των σχέσεων Τουρκίας-ΕΕ. Όμως το σκάνδαλο διαφθοράς που απειλεί την κυβέρνηση του Ερντογάν έχει αναστατώσει την ημερήσια διάταξη.
Ο επικεφαλής της ισλαμοσυντηρητικής κυβέρνησης θα βρεθεί σε θέση κατηγορουμένου ενώπιον των ευρωπαίων ηγετών, καθώς οι επικριτές του καταγγέλλουν πως θέλει να θέσει υπό τον έλεγχό του την τουρκική δικαιοσύνη και να συγκαλύψει τις έρευνες που τον απειλούν.
Προσπάθεια για αποφυγή κρίσης με την ΕΕ
Ο Τούρκος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μεβλούτ Τσαβούσογλου επανέλαβε χθες τη βούληση της χώρας του να αποφύγει οποιαδήποτε κρίση με την ΕΕ που θα μπορούσε να εκτροχιάσει για μια ακόμη φορά την υποψηφιότητα της Τουρκίας.
"Ελπίζουμε, επιθυμούμε το νομοσχέδιο που αφορά το Ανώτερο Συμβούλιο Δικαστών και Εισαγγελέων (HSYK) να μην προκαλέσει σοβαρή κρίση με την ΕΕ", δήλωσε ο Τσαβούσοβλου σε συνέντευξή του στη φιλελεύθερη εφημερίδα "Μιλιέτ".
"Αντιλαμβανόμαστε ότι η πρωτοβουλία προκάλεσε ορισμένες συζητήσεις, αλλά θα τους εξηγήσουμε ότι είναι βάσιμη", πρόσθεσε ο Τσαβούσογλου, επαναλαμβάνοντας ότι το νομοσχέδιο είναι, όπως είπε, "σύμφωνο με τις πολιτικές προδιαγραφές της ΕΕ".
Λόγο στο νομοσχέδιο για τους δικαστές θέλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Επιτροπή του τουρκικού κοινοβουλίου συζητεί εδώ και δέκα ημέρες το κείμενο αυτό που έχει στόχο να τοποποιήσει τη λειτουργία του HSYK, κυρίως δίνοντας στον υπουργό Δικαιοσύνης τον τελευταίο λόγο στη διαδικασία διορισμού των εισαγγελέων.
Η Τουρκία κατέληξε να γνωστοποιήσει αυτό το νομοσχέδιο την Παρασκευή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ζητήσει να εκφράσει την άποψή της για το περιεχόμενό του, δήλωσε ευρωπαϊκή πηγή.
"Είναι μια πολύ θετική χειρονομία", σχολίασε η πηγή αυτή, επιφυλασσόμενη πάντως για την ευρωπαϊκή άποψη αναφορικά με την ουσία του νομοσχεδίου, με το οποίο η ολομέλεια του τουρκικού κοινοβουλίου πρόκειται να ασχοληθεί σήμερα.
"Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε όλα τα θέματα, είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε κάθε κριτική ή άποψη, εφόσον αυτές οι κριτικές και απόψεις είναι βασισμένες στις προδιαγραφές που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση", είχε διαβεβαιώσει την Κυριακή ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου.
Εκκαθαρίσεις χωρίς προηγούμενο
Ο Ερντογάν προχώρησε τις τελευταίες εβδομάδες σε χωρίς προηγούμενο εκκαθαρίσεις στην αστυνομία και τη δικαιοσύνη, τις οποίες κατηγορεί ότι βρίσκονται στην καρδιά μιας "συνωμοσίας" που έχει εξυφάνει η οργάνωση ενός μουσουλμάνου ιεροκήρυκα, του Φετουλάχ Γκιουλέν, εναντίον της κυβέρνησής του.
Από τις 17 Δεκεμβρίου, σε δεκάδες επιχειρηματίες και αιρετούς αξιωματούχους προσκείμενους στην κυβέρνηση έχουν απαγγελθεί κατηγορίες ή έχουν φυλακιστεί για διαφθορά, απάτη και ξέπλυμα χρημάτων σε μια σειρά από έρευνες που έχουν ήδη προκαλέσει την παραίτηση τριών υπουργών.
Το νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην αντιπολίτευση, η οποία το θεωρεί αντισυνταγματικό, και πολυάριθμες επικρίσεις από την πλευρά της ΕΕ και των ΗΠΑ.
Δύσκολη η επίσκεψη εκτιμούν αναλυτές
Στο πλαίσιο αυτό, πολλοί Τούρκοι σχολιαστές έχουν προβλέψει πως η επίσκεψη στις Βρυξέλλες θα είναι δύσκολη για τον πρωθυπουργό. "Ο κ. Ερντογάν θα ήταν καλύτερα να ματαίωνε την επίσκεψή του στις Βρυξέλλες", έγραψε στην εφημερίδα "Ταράφ" ο αρθρογράφος Σεμίχ Ιντίζ. "Είναι πολύ πιθανό να επιδιώξει να δώσει ένα μάθημα δημοκρατίας, ακόμη και να νουθετήσει τους Ευρωπαίους συνομιλητές του που θα τον επικρίνουν", προέβλεψε, καταλήγοντας πως "οι ζημιές είναι αναπόφευκτες".
