Η επίλυση του Κυπριακού θα δημιουργούσε νέες προοπτικές περιφερειακής συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής της Τουρκίας, και θα ενίσχυε τις ευρωτουρκικές σχέσεις, δήλωσε τη Δευτέρα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, μιλώντας στο 22ο Ετήσιο Κυπριακό Συνέδριο του Economist, σε ξενοδοχείο της Λευκωσίας. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Τουρκία, με τη συμπεριφορά της, αυτοαποκλείεται από τις περιφερειακές συνεργασίες.
Στην ομιλία του στο συνέδριο, το οποίο πραγματοποιείται με τίτλο «A strategic gateway for regional co-operation», ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, μέρος της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κατοχή από ένα κράτος το οποίο, όπως είπε, «ακριβώς λόγω της ευρύτερης συμπεριφοράς του, όχι μόνο αυτοαποκλείεται από τις περιφερειακές συνεργασίες, αλλά δημιουργεί και συνθήκες αποσταθεροποίησης».
Σημείωσε ότι η επίλυση του Κυπριακού στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου και των αρχών, των αξιών και του δικαίου της ΕΕ αποτελεί ευκαιρία για την Τουρκία να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να διαδραματίσει διαφορετικό ρόλο στην περιοχή.
«Για εμάς είναι ξεκάθαρο ότι η λύση του Κυπριακού δεν μπορεί να περιμένει και είμαι έτοιμος να εργαστώ ουσιαστικά προς αυτή την κατεύθυνση», υπογράμμισε.
Πρόσθεσε ότι μια λύση όχι μόνο θα αποκαθιστούσε την ενότητα της Κύπρου και τα δικαιώματα όλων των Κυπρίων, αλλά θα πολλαπλασίαζε το γεωπολιτικό αποτύπωμα της χώρας και θα ενίσχυε τον περιφερειακό της ρόλο.
Όπως ανέφερε, μια επανενωμένη Κύπρος θα μπορούσε να αξιοποιήσει ακόμη περισσότερο τις δυνατότητές της ως κράτος μέλος της ΕΕ, να συμβάλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και να αναπτύξει νέες συνεργασίες προς όφελος ολόκληρης της περιοχής, περιλαμβανομένης της Τουρκίας.
«Επαναλαμβάνω: εμείς δεν αποκλείουμε κανέναν. Η Τουρκία, με τη συμπεριφορά της, αυτοαποκλείεται», τόνισε.
Επεσήμανε ακόμη ότι η επίλυση του Κυπριακού θα δημιουργούσε νέες προοπτικές για τις ευρωτουρκικές σχέσεις, οι οποίες, όπως είπε, είναι στρατηγικής σημασίας για την Άγκυρα, σημειώνοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση μιας ιστορικής αδικίας, αλλά και τις δυνατότητες που θα απελευθέρωνε για το μέλλον της περιοχής.
Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις έχουν συνέπειες πολύ πέραν των συνόρων των χωρών όπου εκδηλώνονται, επισημαίνοντας τους κινδύνους από την παρεμπόδιση ή εργαλειοποίηση κρίσιμων εμπορικών περασμάτων.
Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις κρίσεις στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, καθώς και στη συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τις ενεργειακές ροές και το διεθνές εμπόριο.
Τόνισε ότι η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου αποτελούν αρχές που δεν μπορούν να εφαρμόζονται επιλεκτικά.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο, η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική της αυτονομία, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της. Διευκρίνισε ότι η στρατηγική αυτονομία δεν σημαίνει απομόνωση, αλλά μια ισχυρή Ευρώπη, ικανή να συνεργάζεται αποτελεσματικά με τους διεθνείς εταίρους της.
Στο πλαίσιο αυτό, είπε ότι η Κύπρος, εγκαταλείποντας μια διαχρονικά «μονοθεματική εξωτερική πολιτική», επιδιώκει να λειτουργεί ως «μια σταθερή, αξιόπιστη αλλά και προβλέψιμη γέφυρα συνεργασίας» μεταξύ της ΕΕ και της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου.
«Η Κύπρος, ως χώρα, επιδιώκουμε να είμαστε μέρος της λύσης και όχι των προβλημάτων και των προκλήσεων στην περιοχή μας», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η θετική ατζέντα της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν στρέφεται εναντίον κανενός, αλλά αποσκοπεί στην ανάδειξη κοινών συμφερόντων και στη δημιουργία συνθηκών αμοιβαίου οφέλους.
Ως παράδειγμα ανέφερε την Άτυπη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο τον Απρίλιο, κατά την οποία, όπως είπε, συναντήθηκαν για πρώτη φορά σε αυτό το σχήμα οι ηγέτες της ΕΕ και των ευρωπαϊκών θεσμών με ηγέτες χωρών της περιοχής, περιλαμβανομένων της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, της Συρίας και αραβικών χωρών του Κόλπου, για να συζητήσουν συγκεκριμένα έργα περιφερειακής συνεργασίας.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στον θαλάσσιο ανθρωπιστικό διάδρομο «Αμάλθεια», που ενεργοποιήθηκε μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα.
Όπως είπε, η Κύπρος διέθεσε περίπου το 25% του προϋπολογισμού της για ανθρωπιστική βοήθεια προς την Παλαιστίνη, ενώ η πρωτοβουλία «Αμάλθεια» εξελίχθηκε σε μια λειτουργική ανθρωπιστική οδό που συνεχίζει να παράγει αποτελέσματα.
Αναφέρθηκε επίσης στη συμβολή της Κύπρου στην απομάκρυνση πολιτών από περιοχές κρίσεων, σημειώνοντας ότι μόνο τα τελευταία τρία χρόνια η χώρα συνέβαλε στην απομάκρυνση χιλιάδων πολιτών από 70 διαφορετικές χώρες.
Σε ό,τι αφορά την κλιματική αλλαγή, υπογράμμισε τη σημασία της Περιφερειακής Πρωτοβουλίας της Κύπρου, στην οποία συμμετέχουν 13 χώρες, με στόχο την ενίσχυση της συλλογικής ικανότητας προσαρμογής και μετριασμού των επιπτώσεών της.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον Περιφερειακό Σταθμό Αεροπυρόσβεσης στην Αεροπορική Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο, ο οποίος, με τη στήριξη της ΕΕ, λειτουργεί ως επιχειρησιακός κόμβος αεροπυρόσβεσης και εκπαίδευσης, ενισχύοντας τη συνεργασία χωρών της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και του Κόλπου.
Ειδική αναφορά έκανε και στο Κυπριακό Κέντρο για Ασφάλεια στη Θάλασσα (CYCLOPS), που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με τις ΗΠΑ και, όπως είπε, έχει προσφέρει κατά τα τέσσερα χρόνια λειτουργίας του εξειδικευμένη εκπαίδευση σε χιλιάδες κυβερνητικούς αξιωματούχους από περισσότερες από 50 χώρες.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα δεν αφορά μόνο την ασφάλεια, αλλά και την ικανότητα των οικονομιών να απορροφούν κραδασμούς, να διαφοροποιούν τις ενεργειακές πηγές και τις εμπορικές τους σχέσεις, να προστατεύουν κρίσιμες υποδομές και να προσελκύουν επενδύσεις.
Σημείωσε ότι η Ανατολική Μεσόγειος διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα στους τομείς της ναυτιλίας, της ενέργειας, του τουρισμού, της τεχνολογίας και των ψηφιακών υπηρεσιών, ενώ αποτελεί κόμβο εμπορικών διαδρομών που συνδέουν την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και την Ασία.
«Στη σημερινή συγκυρία, ειδικότερα στη σημερινή συγκυρία, οι ενεργειακές διασυνδέσεις, οι εμπορικοί διάδρομοι και οι λιμενικές υποδομές δεν είναι απλώς, αν θέλετε, τεχνικά ή οικονομικά έργα», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι έχουν σαφή πολιτική και γεωστρατηγική διάσταση και ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται θα επηρεάσουν τις οικονομικές δυνατότητες και τις γεωπολιτικές ισορροπίες της περιοχής τα επόμενα χρόνια.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στον Διάδρομο Οικονομικής Συνεργασίας Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), σημειώνοντας ότι η υλοποίησή του θα ενισχύσει τις εμπορικές και μεταφορικές συνδέσεις, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για το εμπόριο, τις επενδύσεις και την οικονομική ασφάλεια.
«Η χώρα μας έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στην υλοποίησή του», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι τον προσεχή Δεκέμβριο, στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αναμένεται να υπογραφεί η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΕΕ-Ινδίας, στην παρουσία του Ινδού Πρωθυπουργού Narendra Modi, γεγονός που, όπως είπε, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη υλοποίησης του IMEC.
Στο πλαίσιο των προσπαθειών της Κύπρου, αναφέρθηκε στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Ινδία, στο άνοιγμα εμπορικού γραφείου στη Μουμπάι, στις διαβουλεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για την αεροπορική συνδεσιμότητα Κύπρου-Ινδίας, καθώς και στην πρωτοβουλία της Λευκωσίας για τη θέσπιση της Ομάδας Φίλων του IMEC εντός της ΕΕ.
Καταλήγοντας, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται μπροστά στην επιλογή είτε να παραμείνει μια περιοχή κρίσεων και ανταγωνισμών είτε να εξελιχθεί σε χώρο ουσιαστικής συνεργασίας, οικονομικής ανάπτυξης και αμοιβαίου οφέλους.
Τόνισε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα συνεχίσει να αξιοποιεί τις σχέσεις της με τις γειτονικές χώρες, τη συμμετοχή της στην ΕΕ και τη γεωγραφική της θέση για την προώθηση του διαλόγου και της περιφερειακής συνεργασίας.
«Δίνουμε, λοιπόν, χέρι συνεργασίας σε όλους όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν σε αυτή την προσπάθεια και να γίνουν συνοδοιπόροι στον στόχο για μια περιοχή πιο ασφαλή, πιο διασυνδεδεμένη, πιο ανθεκτική και πιο ευημερούσα», κατέληξε.
