Χαρακτηριστικό ότι ο μέσος όρος των 9 μεγάλων πανεθνικών δημοσκοπήσεων του τελευταίου μήνα (μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου) δείχνουν ότι ο Ομπάμα απολαμβάνει της εμπιστοσύνης μόλις του 43,1% των ερωτηθέντων, ενώ το 52,1% δηλώνει πως δεν τον εμπιστεύεται. Πέρυσι στις 20 Ιανουαρίου, την ημέρα της ορκωμοσίας για τη δεύτερή του θητεία, τα ποσοστά ήταν περίπου αντίστροφα, με το 53,4% να δηλώνει ότι τον εμπιστεύεται και το 42,5 να απαντά αρνητικά.
Τι φταίει για τη χαμηλή δημοτικότητα
Οι βασικοί λόγοι για την πτώση αυτή της δημοτικότητας σχετίζονται με τη διαμάχη με τη συντηρητική ηγεσία της Βουλής των αντιπροσώπων (η οποία αν και έπληξε πολύ περισσότερο τους αντιπάλους του προέδρου δεν άφησε και τον ίδιο αλώβητο), το φιάσκο με την έναρξη της εφαρμογής του νόμου για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη (ObamaCare) όπου πάγωσε το σύστημα στο διαδίκτυο, οι παρακολουθήσεις της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και το σκάνδαλο με τους ελέγχους από μέρους της Αμερικανικής Ομοσπονδιακής Εφορίας (IRS) αποκλειστικά σε βάρος συντηρητικών πολιτικών οργανισμών που ενισχύουν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Η φετινή χρονιά έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Αμερικανό πρόεδρο, καθώς το Νοέμβριο θα διεξαχθούν οι ενδιάμεσες εκλογές για την ανάδειξη του συνόλου των μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (435) και του 1/3 των μελών της Γερουσίας. Αν οι δημοκρατικοί αποτύχουν να επανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής (κάτι που με τα σημερινά δεδομένα φαντάζει αδύνατο), όχι απλά θα αντιμετωπίσει δυσκολίες να περάσει την πολιτική του ο Ομπάμα στα τελευταία δύο χρόνια της θητείας του, αλλά πιθανόν να υπονομευτούν οι πιθανότητες του προεδρικού υποψηφίου των Δημοκρατικών, στις εκλογές του 2016.
Μιά νίκη και μια ήττα
Επιστρέφοντας από τις πολυήμερες Χριστουγεννιάτικες διακοπές στη Χαβάη, με την οικογένειά του, είχε αμέσως σε πολιτικό επίπεδο μία νίκη και μία ήττα. Κατ’ αρχή εγκρίθηκε σχετικά εύκολα κι από τη Βουλή κι από τη Γερουσία ο προϋπολογισμός του 2014, ύψους 1,1 τρις. δολαρίων, με τον οποίο καλύπτονται οι ανάγκες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης μέχρι και τον Σεπτέμβριο. Απομένει ακόμη ένα μικρό εμπόδιο, η αύξηση της «οροφής» του χρέους τον επόμενο μήνα, ωστόσο με νωπές τις μνήμες της κοινής γνώμης από το «λουκέτο» του Οκτωβρίου, ουδείς πιστεύει στην Ουάσιγκτον ότι η ηγεσία των Ρεπουμπλικανών στη Βουλή θα διακινδυνεύσει την επανάληψη ενός δράματος που είχε μεγάλο πολιτικό κόστος.
Παρά τις έντονες προσπάθειες που κατέβαλαν ο πρόεδρος Ομπάμα, ο αντιπρόεδρος Μπάιντεν κι η ηγεσία των Δημοκρατικών στη Γερουσία, δεν κατόρθωσαν να πείσουν το Κογκρέσο να επεκτείνει για ακόμη τρείς μήνες τα επιδόματα ανεργίας εκατομμυρίων Αμερικανών. Κάτι τέτοιο θα ικανοποιούσε σημαντικά μερίδα της εκλογικής βάσης του Δημοκρατικού Κόμματος. Η επιχειρηματολογία του Αμερικανού προέδρου ήταν πως ο ρυθμός πτώσης της ανεργίας (σήμερα στο 6,7%) είναι σχετικά βραδύς κι αν αυτά τα χρήματα πέσουν στην αγορά μέσω των επιδομάτων θα βοηθήσουν την οικονομία.
Λύση στο πρόβλημα με τις παρακολουθήσεις
Ο επόμενος άμεσος στόχος του προέδρου είναι να δώσει λύση στο θέμα των παρακολουθήσεων των κάθε είδους ηλεκτρονικών επικοινωνιών Αμερικανών πολιτών από την Υπηρεσία Εθνικής Ασφαλείας (NSA), οι οποίες πυροδοτήθηκαν από τις αποκαλύψεις Σνόουντεν. To θέμα έφερε αντιμέτωπο τον πρόεδρο Ομπάμα τόσο με τους φιλελεύθερους Δημοκρατικούς, όσο και με τους υπερσυντηρητικούς δεξιούς ψηφοφόρους. Το θέμα επίσης έφερε τον Μπαράκ Ομπάμα αντιμέτωπο και με το σύνολο σχεδόν του αμερικανικού Τύπου, κάτι που επιδεινώνει την δημοτικότητά του. Μέλη του Κογκρέσου – όπως ο συντηρητικός γερουσιαστής Ραντ Πολ – σκέφτονται σοβαρά να μηνύσουν την Υπηρεσία Εθνικής Ασφαλείας, ενώ σε πολιτείες γύρω από τις οποίες είναι εγκαταστημένο το μεγαλύτερο κέντρο των παρακολουθήσεων, της Γιούτα, ρεπουμπλικανοί νομοθέτες κινητοποιούνται για σχέδια νόμου με τα οποία θα παρεμποδίσουν τη λειτουργία του (μέσω διακοπής παροχής ύδατος, πρόσβασης, παροχής ηλεκτρικής ενέργειας), ή ακόμη και νόμους με τους οποίους θα απαγορεύεται η παρακολούθηση πολιτών των πολιτειών τους.
Μελετά μεταρρυθμίσεις
Στη διάρκεια των διακοπών του ο Μπαράκ Ομπάμα μελέτησε διάφορες προτάσεις για τη μεταρρύθμιση του συστήματος παρακολουθήσεων, συμπεριλαμβανομένων και των 46 που του παρουσίασε ανεξάρτητη επιτροπή που δημιούργησε ο Λευκός Οίκος και χαιρετίστηκαν από πολλούς οργανισμούς δημοσιογράφων. Ο Ομπάμα έχει εκφραστεί θετικά για μερικές από αυτές, όπως αντί της NSA, τις πληροφορίες να αρχειοθετούν οι τηλεφωνικές εταιρείες και πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών. Κάτι που επίσης πιθανόν να συναντήσει αντιδράσεις στην αμερικανική και διεθνή κοινή γνώμη.
Οι εξαγγελίες του Αμερικανού προέδρου αναμένονται σήμερα, ενώ δύο μέρες νωρίτερα η εφημερίδα «Νιου Γιορκ Τάιμς» αποκάλυψε πως η NSA μπορεί να εισβάλει σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές ακόμη και αν δεν είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο, χάρη σε ένα σύστημα ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων. Επίσης έχει εγκαταστήσει σε περίπου 100.000 ηλεκτρονικούς υπολογιστές σε όλον τον κόσμο λογισμικό που της επιτρέπει να τους κατασκοπεύει αλλά και να εξαπολύει κυβερνοεπιθέσεις, όπως πριν τρία χρόνια σε βάρος του Ιράν.
Σε διακοπές το Κογκρέσο
Το Κογκρέσο βρίσκεται από χθες σε διακοπές, μέχρι την Τρίτη 27 Ιανουαρίου, όπου ο πρόεδρος Ομπάμα θα κάνει την καθιερωμένη του Ομιλία προς το Εθνος (State of the Union Address) και στην οποία θα κάνει απολογισμό για το σύνολο της κυβερνητικής του πολιτικής και θα χαράξει τις προτεραιότητες για την επόμενη χρονιά.
Στα μεν εσωτερικά θέμα, κεντρικό ρόλο αναμένεται να έχει η μεταρρύθμιση της μεταναστευτικής νομοθεσίας. Η Γερουσία έχει εγκρίνει το σχετικό νομοσχέδιο και ο πρόεδρος της Βουλής Τζον Μπέινορ, υπό την πίεση ρεπουμπλικανών πιθανόν προεδρικών υποψηφίων που φλερτάρουν με την ψήφο των μεγάλων εθνικών μειονοτήτων (κυρίως των Λατίνων) αναγκάστηκε να δηλώσει ότι δεν πρόκειται να εμποδίσει τη συζήτησή του στο σώμα.
Στα δε εξωτερικά θέματα, ο πρόεδρος αναμένεται να σταθεί στις δύο μεγάλες διεθνείς του επιτυχίες, τον αφοπλισμό της Συρίας από τα χημικά και την αποτροπή της στρατιωτικής επέμβασης και στη συμφωνία με τη Συρία. Θα μιλήσει επίσης και για την νέα ειρηνευτική πρωτοβουλία για το Μεσανατολικό.
