Τα χρήματα δεν μπορούν να αγοράσουν τα πάντα — ακόμα και για τον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο. Οι ψηφοφόροι το κατέστησαν σαφές την Τρίτη, όταν η πολιτική ισχύς του Ίλον Μασκ δέχθηκε ένα εντυπωσιακό πλήγμα.
Είχε διοχετεύσει περισσότερα από 440 εκατομμύρια δολάρια σε προεκλογικές εκστρατείες για την υποστήριξη των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων, μόνο και μόνο για να δει τους Δημοκρατικούς να κερδίζουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας.
Η συντριβή στο Τέξας και τα εκατομμύρια που πήγαν χαμένα
Στην πιο οδυνηρή ήττα της βραδιάς για τον Μασκ, ο υποψήφιος για τη Γερουσία Τζέιμς Ταλαρίκο νίκησε τον Ρεπουμπλικανό Κεν Πάξτον στο Τέξας, κάνοντας τον πρώτο Δημοκρατικό που κερδίζει πολιτειακή εκλογή εκεί μετά από 32 χρόνια.
Ο Μασκ, κάτοικος Τέξας, ξόδεψε περισσότερα από 150 εκατομμύρια δολάρια μόνο για αυτή την αναμέτρηση, τροφοδοτώντας ένα μπαράζ τηλεοπτικών διαφημίσεων με έντονη κριτική στον Ταλαρίκο, σε μια προσπάθεια να διασώσει την προβληματική εκστρατεία του Πάξτον. Το αποτέλεσμα φαίνεται ότι λειτούργησε αντίστροφα, βοηθώντας στην ενίσχυση των ενθουσιωδών υποστηρικτών του Ταλαρίκο, οι οποίοι τις ημέρες πριν από τις εκλογές δήλωναν ενοχλημένοι από την εμπλοκή του Μασκ.
«Μόλις αποδείξαμε ότι όλα τα χρήματα του κόσμου δεν μπορούν να συγκριθούν με τον λαό του Τέξας», δήλωσε ο Ταλαρίκο στην νικητήρια ομιλία του στο Όστιν του Τέξας, αφήνοντας αιχμές για τον Μασκ χωρίς να τον ονομάσει ευθέως.
Καθώς τα αποτελέσματα καταφθάναν αργά τη νύχτα, πολλοί στράφηκαν στο ίδιο το δίκτυο κοινωνικής δικτύωσης του Μασκ, το X, για να δουν πώς θα αντιδρούσε. Τελικά, αστειεύτηκε: «Φαίνεται ότι τα διαστημικά μου λέιζερ εκλογικής παρεμβολής δεν λειτούργησαν αυτή τη φορά».
Στο στόχαστρο του Κογκρέσου
Ακόμη και πριν ξεσπάσει το «μπλε κύμα», οι Δημοκρατικοί είχαν διαμηνύσει ότι, αν αναλάμβαναν την εξουσία, σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν την ευρεία εξουσία τους στο Κογκρέσο για να βάλουν στο στόχαστρο τον διευθύνοντα σύμβουλο της Tesla και της SpaceX, μαζί με τον Πρόεδρο Τραμπ.
Θέλουν να εξετάσουν τον ρόλο του Μασκ στη μείωση των κρατικών δαπανών κατά τις πρώτες ημέρες της διακυβέρνησης Τραμπ ως επικεφαλής του Υπουργείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας (DOGE), καθώς και το πώς ενδέχεται να περιόρισε τη χρήση των δορυφόρων της SpaceX από την Ουκρανία στον πόλεμό της με τη Ρωσία.
Διαβάστε ακόμη:
- Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: Ο λόγος που ο Τραμπ είδε την πλάτη των ψηφοφόρων σύμφωνα με τον Βανς
- Δημοκρατικό «τσουνάμι» στις ΗΠΑ: Σαρωτική νίκη και διπλό χτύπημα στον Τραμπ
- Πρώτες δηλώσεις Τραμπ: Αμετανόητος για τον πόλεμο στο Ιράν - «Έχει δίκιο ο Βανς αλλά... θα το ξανάκανα»
- Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: Επηρεάζει μία πιθανή απώλεια ελέγχου Τραμπ τις σχέσεις ΗΠΑ με Κύπρο και Ελλάδα;
Ένας διακεκριμένος Δημοκρατικός ζήτησε ακόμη και την κρατικοποίηση της SpaceX. Μια κρατική εξαγορά των εταιρειών του Μασκ είναι ένα απίθανο ενδεχόμενο, αλλά μια τέτοια ρητορική —που καταχειροκροτήθηκε σε ορισμένες πλευρές— υπογραμμίζει την εχθρότητα που έχει προκαλέσει ο Μασκ στους Δημοκρατικούς, αφού βοήθησε να επιστρέψει ο Τραμπ στο αξίωμα πριν από δύο χρόνια.
Ο Μασκ φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι έρχονται μάχες.
«Όποιος ζει με το σπαθί, πεθαίνει από το σπαθί», δημοσίευσε ο Μασκ στο X πριν από τις εκλογές, εν μέσo εκκλήσεων των Δημοκρατικών για διεξαγωγή ερευνών. «Όσοι ανοίγουν μέτωπα μαζί μου θα πρέπει να καταλάβουν ότι θα μάθω ποιος κινεί πραγματικά τα νήματα και θα κινηθώ εναντίον του, όχι μόνο εναντίον των μαριονετών του».
Ρίσκο για τις επιχειρήσεις και πιθανή συγχώνευση Tesla – SpaceX
Ο κίνδυνος για τον Μασκ και τις εταιρείες του είναι να αποσπαστεί η προσοχή του από τις πολιτικές διαμάχες στο Καπιτώλιο σε μια ευαίσθητη συγκυρία. Μετά την ιστορική δημόσια εγγραφή (IPO) της SpaceX —και μια σειρά από ορόσημα υψηλού προφίλ, από τη δημιουργία μιας επιχείρησης cloud έως την επίδειξη ενός ιπτάμενου αυτοκινήτου— η SpaceX και η Tesla εξετάζουν το ενδεχόμενο συγχώνευσης. Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ πρότεινε ακόμη ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο απονομής χάρης σε συμμάχους όπως ο Μασκ.
Στο μεγαλύτερο μέρος της ενηλικίωσής του, ο Μασκ δεν θεωρούνταν πολιτικοποιημένος. Αυτό άλλαξε με την πανδημία και τον τρόπο με τον οποίο αισθάνθηκε αργότερα ότι τον μεταχειρίστηκαν οι Δημοκρατικοί. Μετέφερε την έδρα της SpaceX και της Tesla στο Τέξας από την Καλιφόρνια, μετά από συμπλοκές με τους Δημοκρατικούς στην πολιτεία.
Η πολύ δημόσια στήριξή του στον Τραμπ —λίγο μετά την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας στο Μπάτλερ της Πενσυλβάνια, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του 2024— βοήθησε στην προσέλκυση ενθουσιασμού στην εκστρατεία. Ο Μασκ ενεργούσε σαν να ήταν ο ίδιος υποψήφιος, πραγματοποιώντας δικές του προεκλογικές εκδηλώσεις σε όλη την Πενσυλβάνια, μια κρίσιμη πολιτεία. Προσέλκυσε μεγάλα πλήθη, συμπεριλαμβανομένων πολλών νέων ανδρών που δήλωσαν ότι εμπνεύστηκαν από τον Μασκ και ήθελαν να ακούσουν για τα σχέδιά του για τον Άρη και πώς θα μπορούσε να μεταφέρει την επιχειρηματική του τεχνογνωσία στην Ουάσινγκτον.
Τελικά, κι άλλοι ηγέτες της τεχνολογίας ακολούθησαν το παράδειγμα του Μασκ και προσπάθησαν να κερδίσουν την εύνοια του Τραμπ. Μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα της τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένου του ιδρυτή της Amazon, Τζεφ Μπέζος, του διευθύνοντος συμβούλου της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, και του διευθύνοντος συμβούλου της Google, Σούνταρ Πιτσάι, συνόδευσαν τον Μασκ στη σκηνή κατά την ορκωμοσία του Τραμπ το 2025.
Όμως ο Μασκ κατείχε μια ιδιαίτερη θέση. Για λίγους πρωτοφανείς μήνες, αποτελούσε σταθερό πρόσωπο στον Λευκό Οίκο ως «Πρώτος Φίλος» (First Buddy), ενώ παράλληλα επέβλεπε το DOGE. Ο ίδιος και ο Τραμπ φωτογραφίζονταν συχνά να κάνουν παρέα, και ο Μασκ φαινόταν σχεδόν να έχει εγκατασταθεί στο κυβερνητικό του γραφείο καθώς περιέκοπτε προγράμματα, όπως η Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης των ΗΠΑ (USAID).
Η αλλαγή τακτικής και η κόντρα μέσω X
Τελικά, οι προσπάθειες του Μασκ να περικόψει τις κρατικές δαπάνες δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες. Και η φιλία (bromance) ήταν βραχύβια, καθώς οι ιδιορρυθμίες του Μασκ στην Ουάσινγκτον —συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ενός αλυσοπρίονου σε μια εκδήλωση— έγιναν αφορμή για απόσπαση της προσοχής, ενώ η αντίληψη για την πραγματική πολιτική του επιρροή άρχισε να φθίνει. Απέτυχε να επαναλάβει την επιτυχία του 2024 στις εκλογές για το Ανώτατο Δικαστήριο της πολιτείας του Ουισκόνσιν το 2025, όπου η έντονη εμπλοκή του θεωρήθηκε πολιτικό μειονέκτημα.
Μέχρι την άνοιξη εκείνου του έτους, ο Μασκ είχε μια πολύ δημόσια διαφωνία με τον Τραμπ, για να επιστρέψει αργότερα στον κύκλο του. Τα χρήματά του άρχισαν στη συνέχεια να ενισχύουν τις προεκλογικές εκστρατείες των Ρεπουμπλικανών για τις ενδιάμεσες εκλογές.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Μασκ δήλωσε ότι παρασύρθηκε την πρώτη φορά, προκαλώντας την απογοήτευση ορισμένων από τους επενδυτές και τους πελάτες του. «Αυτό που έπρεπε να είχα κάνει, νομίζω, ήταν να βρίσκομαι περισσότερο στο παρασκήνιο», δήλωσε τον περασμένο μήνα σε ένα podcast με τον Γουόλτερ Άιζακσον, τον βιογράφο του.
Όλα αυτά βοηθούν να εξηγηθεί γιατί ο Μασκ έμεινε εκτός εκστρατείας αυτό το φθινόπωρο και έμοιαζε περισσότερο με έναν παραδοσιακό χορηγό με μεγάλες οικονομικές δυνατότητες. Ξόδεψε περισσότερα από 440 εκατομμύρια δολάρια για τις ενδιάμεσες εκλογές —σημαντικά περισσότερα από τα σχεδόν 300 εκατομμύρια δολάρια που ξόδεψε το 2024.
Αν και δεν έκανε εκστρατεία στο πεδίο, χρησιμοποίησε το βήμα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ειδικά εναντίον του Ταλαρίκο. Ο Μασκ έκανε ή αναδημοσίευσε περίπου 60 ανάρτησεις αναφέροντας το όνομα του Ταλαρίκο, συμπεριλαμβανομένης μιας που τον αποκαλούσε «Απόλυτο κακό».
Από την πλευρά του, ο Ταλαρίκο χρησιμοποίησε προσεκτικά τον Μασκ ως αντίπαλο δέος. Κατά τη διάρκεια των προεκλογικών στάσεων στο Τέξας —στο Φορτ Γουόρθ, την Τεξαρκάνα και το Τάιλερ— ο Ταλαρίκο φαινόταν σχεδόν να κατεβαίνει στις εκλογές απέναντι στον Μασκ αντί για τον Πάξτον.
«Ο Ίλον Μασκ θέλει τη γη μας, θέλει το νερό μας, θέλει τα δολάρια των φορολογουμένων μας και θέλει τον δικό του προσωπικό Γερουσιαστή των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο Ταλαρίκο στο Τάιλερ σε ένα πλήθος σχεδόν 2.000 υποστηρικτών.
Οι έντονες αποδοκιμασίες του κοινού στη αναφορά του ονόματος «Ίλον» ήταν ενδεικτικές. Συνολικά εκείνη τη νύχτα, ο Ταλαρίκο ανέφερε το όνομα «Ίλον» σχεδόν τις ίδιες φορές που ανέφερε το όνομα του πραγματικού του αντιπάλου.
Η αντίδραση των ψηφοφόρων: «Καμία ενσυναίσθηση»
Τις τελευταίες ημέρες πριν από την ημέρα των εκλογών, ο Μασκ είχε γίνει, με πολλούς τρόπους, το πρόσωπο αυτού που προβλημάτιζε τους ψηφοφόρους: Δήλωναν δυσαρεστημένοι με την εισοδηματική ανισότητα, την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης και την επιρροή της Μεγάλης Τεχνολογίας (Big Tech) στον Λευκό Οίκο.
Στην εκδήλωση στο Φορτ Γουόρθ, ο 29χρονος διευθυντής γραφείου Φιλ Προύιτ, ο οποίος κάποτε υποστήριζε τον Τραμπ και θεωρούσε τον εαυτό του θαυμαστή του Μασκ, δήλωσε ότι τώρα αισθάνεται διαφορετικά. Ήταν δυσαρεστημένος με τα ποσά των χρημάτων που έριχνε ο Μασκ στην εκλογική αναμέτρηση.
«Αυτοί οι τύποι της τεχνολογίας (tech bros) έχουν αυτή τη νοοτροπία ότι τα ξέρουν όλα, και αυτό είναι ακριβώς ό,τι δεν υποστηρίζω», δήλωσε. «Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο είναι η πραγματική φροντίδα για τους ανθρώπους». Πρόσθεσε: «Πολιτικά, στο σημείο που βρισκόμαστε τώρα, δεν υπάρχει εμπαθεία (ενσυναίσθηση)».
Πηγή: The Wall Street Journal, Το Βήμα
