Στίγμα, προκατάληψη, διακρίσεις και κοινωνικός ρατσισμός, είναι μερικές από τις επιπτώσεις που επέφερε η πανδημία του κορωνοϊού, η οποία σκόρπησε τον φόβο σε ολόκληρο τον πλανήτη, επηρεάζοντας αρνητικά τη ψυχολογία των ανθρώπων.
Για τις ψυχολογικές επιπτώσεις και το κοινωνικό στίγμα που προκάλεσε στους ανθρώπους η πανδημία, μίλησε στο ant1.com.cy ο Ψυχίατρος, Δρ Γεώργιος Μικελλίδης.
Τι είναι το κοινωνικό στίγμα
Ο Δρ Μικελλίδης εξήγησε ότι, κοινωνικό στίγμα στο πλαίσιο της υγείας είναι η αρνητική σχέση μεταξύ ενός ατόμου ή ομάδας ατόμων που έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και νοσεί από κάποια ασθένεια.
Όπως σημείωσε, τα άτομα που νοσούν υφίστανται ορισμένες διακρίσεις, περιθωριοποιούνται με αποτέλεσμα να στιγματίζονται, εφόσον καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως η εμφάνιση της πανδημίας του κορωνοϊού, δημιουργούν στρεσογόνες συνθήκες.
Εξάλλου, όπως είπε και ο Δρ. Μικελλίδης ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συσχέτισε το κοινωνικό στίγμα με τον κορωνοϊό, αφού η αβεβαιότητα σε συνδυασμό με τον φόβο που επέφερε η πανδημία έκανε επιφυλακτικούς τους ανθρώπους απέναντι στα άτομα που νόσησαν με τον ιό.
Το στίγμα υπονομεύει τη συνοχή και προκαλεί κοινωνική απομόνωση
Ο Δρ Μικελλίδης, διευκρίνισε ότι «το στίγμα υπονομεύει τη συνοχή και προκαλεί κοινωνική απομόνωση, είτε κάποιων ανθρώπων, είτε κάποιων ομάδων».
Συνεπώς, κάποια άτομα υπό τον φόβο να στιγματιστούν προσπαθούν να κρύψουν ότι νοσούν, κάτι που όπως τόνισε ο Δρ Μικελλίδης οδηγεί τα κρούσματα να μην δηλώνουν τις στενές επαφές τους, να μην προβαίνουν σε τεστ ή ακόμα και να μην αναφέρουν τα συμπτώματα τους. Ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις, παρά την επιδείνωση της κατάστασης της υγείας τους αποφεύγουν να ζητήσουν ιατρική περίθαλψη.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι αν δεν ληφθούν σοβαρά υπόψη οι επιπτώσεις του κοινωνικού στίγματος, δεν αποκλείεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της πανδημίας.
Προσοχή στις αναφορές για τον κορωνοϊό
Σύμφωνα με τον Δρ Μικελλίδη, σαφώς και πρέπει να υπάρχει ενημέρωση για τον κορωνοϊό αλλά και στα απαραίτητα μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνονται, ωστόσο δεν χρειάζεται να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην γεωγραφική προέλευση του ιού.
Σημαντικό κατά την άποψη του, είναι να μην χρησιμοποιούνται λέξεις που δραματοποιούν την εικόνα των ασθενών.
Στη συνέχεια, σημείωσε ότι είναι ορθό που σταμάτησε πλέον να χρησιμοποιείται ο όρος «υποκείμενα νοσήματα» στις ανακοινώσεις του Υπουργείου Υγείας σε σχέση με τους θανάτους λόγω κορωνοϊού, εφόσον ο συγκεκριμένος όρος προκαλεί εφησυχασμό στους πολίτες μιας και δημιουργείται η λανθασμένη εντύπωση ότι τα υγιή άτομα δεν κινδυνεύουν από τον ιό.
Επίσης, τόνισε ότι είναι σημαντικό να είμαστε ακριβής όταν μιλάμε για τον ιό και να έχουμε έγκυρες πληροφορίες, βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα για να μην δημιουργείται σύγχυση και παραπληροφόρηση.
Ο ρόλος των ΜΜΕ στη δημιουργία του κοινωνικού στίγματος
Σύμφωνα με τον Δρ Μικελλίδη, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης διαδραμάτισαν τον δικό τους ρόλο στη δημιουργία του κοινωνικού στίγματος, αφού είτε άθελα είτε εσκεμμένα συντείνουν στην επιδείνωση του φαινομένου.
«Οι ψευδείς συσχετίσεις και ο τρόπος προβολής των καταστάσεων μέσω των ΜΜΕ, διαιωνίζουν ένα αρνητικό στερεότυπο σε σχέση με τον ιό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα ξεκαθάρισε ότι «πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεχτικοί στο πως χρησιμοποιούμε λέξεις και τίτλους. Αν δημιουργούμε φόβο και πανικό με αυτά που γράφουμε τότε προβάλουμε και τηρούμε το κοινωνικό στίγμα με αποτέλεσμα αυτό να αυξάνεται».
Τρόποι αντιμετώπισης του κοινωνικού στίγματος
Σύμφωνα με τον Δρ Μικελλίδη, ένα άτομο μπορεί να βιώσει κατάθλιψη, ψυχολογικές διαταραχές ακόμα και μετατραυματικό στρες, λόγω του κοινωνικού στίγματος.
Κατά τα λεγόμενα του, το ίδιο το άτομο πρέπει να αντιληφθεί ότι πρόκειται για μια πανδημία, η οποία φορά όλο τον κόσμο.
Στη συνέχεια, εάν αυτό που βιώνει αντιληφθεί ότι δεν μπορεί να το διαχειριστεί θα πρέπει να ζητήσει βοήθεια από έναν ειδικό.
«Όταν βλέπουμε ότι η λειτουργικότητα μας επηρεάζεται σε κοινωνικό επίπεδο, σε επαγγελματικό επίπεδο ή σε συναισθηματικό, τότε είναι που θα πρέπει να ζητήσουμε βοήθεια από έναν ειδικό για σωστή καθοδήγηση», δήλωσε.
Σημειώνεται ότι, έρευνες που έχουν γίνει στο εξωτερικό δείχνουν αύξηση των περιστατικών ατόμων που παρουσιάζουν κατάθλιψη ενώ έχουν τριπλασιαστεί και τα περιστατικά αγχωδών διαταραχών.
Έπειτα, ανέφερε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο διενέργειας έρευνας μέσω του Γενικού Συστήματος Υγείας και του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας, με σκοπό να συλλέξουν δεδομένα σχετικά με τον αριθμό των επισκέψεων σε ψυχιάτρους και ψυχολόγους, ώστε να γίνει μια σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Καταλήγοντας, ο Δρ Μικελλίδης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «πρέπει να διορθώσουμε τις λανθασμένες αντιλήψεις, να αναγνωρίσουμε ότι είναι φυσιολογικό να νοσούμε, να έχουμε σωματικά και ψυχικά νοσήματα λόγω covid, και όσο πιο νωρίς αποταθούμε για βοήθεια τόσο πιο νωρίς θα βγούμε νικητές από αυτή τη διαδικασία».
