Από την πρώτη φορά που μπήκα σε αεροπλάνο και γεύτηκα τι θα πει τεχνολογία, σίγουρα ο κόσμος άλλαξε ριζικά. Μέχρι τότε το μόνο που υπήρχε ήταν το ραδιόφωνο και όταν πρωτοείδα τηλεόραση στο καφενείο του χωριού μου, μου έκανε μεγάλη εντύπωση.
Γράφει ο Αναξαγόρας Παφίτης
Την θυμάμαι ακόμα την πρώτη μου πτήση από Λάρνακα σε Αθήνα μετά τον στρατό. Αν και η δύναμη της νιότης μου δεν με άφηνε τότε να φοβηθώ, δεν κρύβω ότι ένα μικρό φόβο τον είχα. Όχι όμως για το αν θα πέσει το αεροπλάνο, αλλά μήπως και χάσω την βαλίτσα μου, που 'χε μέσα μια φίζα με χαλούμια και τραχανά ξερό, που έπρεπε να τα πάρω σε μια θκιά μου που θα με φιλοξενούσε μέχρι να βρω τα πόδια μου, στη τότε άγνωστη για μένα Αθήνα. Αν και πέρασε πολύς χρόνος από την πρώτη μου πτήση, σήμερα εξακολουθεί να με διακατέχει ένας φόβος όταν πρόκειται να ταξιδέψω.
Να πω την αλήθεια δεν ξέρω τι ακριβώς με φοβίζει. Ίσως να φταίει αυτό το άγνωστο ή αυτή η ανασφάλεια που μου προκαλεί η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας. Σήμερα, κοιτάζοντας γύρω μου συνειδητοποιώ ότι εκείνη η απλή ανησυχία για τη βαλίτσα έχει γίνει κάτι πολύ μεγαλύτερο. Αυτή η πρωτόγνωρη επανάσταση που ακούει στο όνομα Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) άρχισε να με φοβίζει πραγματικά. Και πώς να μην ανησυχώ όταν οι ίδιοι οι δημιουργοί της μας προειδοποιούν με πρόσφατες δηλώσεις τους για τους κινδύνους που ελλοχεύουν. Και πώς εγώ ένας απλός άνθρωπος μετά από αυτές να μην ανησυχώ;
Διάβασε εδώ >> Η Κυθρέα του Αναξαγόρα μας
Αν το αεροπλάνο ή η τηλεόραση ήταν μηχανές που ο άνθρωπος μπορούσε εύκολα να ελέγξει, το AI μοιάζει με κάτι εντελώς διαφορετικό. Είναι μια τεχνολογία που φαίνεται να αυτονομείται και να εξελίσσεται με ρυθμούς που ξεπερνούν την ανθρώπινη αντίληψη. Αυτό που με φοβίζει πραγματικά είναι ότι αυτή η εξέλιξη μοιάζει πλέον ανεξέλεγκτη. Αναρωτιέμαι πού μπαίνουν τα όρια. Ποιος ελέγχει, τι είναι αληθινό και τι ψεύτικο σ΄ έναν κόσμο όπου οι μηχανές μπορούν να μιλούν κανονικά με ανθρώπινη φωνή, να γράφουν, ακόμα και να σκέφτονται;
Αν τότε ο φόβος μου ήταν μόνο μήπως χαθεί η βαλίτσα μου, σήμερα ο φόβος μου είναι πολύ μεγαλύτερος. Ανησυχώ μήπως μέσα σ΄ αυτή την ανεξέλεγκτη κούρσα, χάσουμε τον έλεγχο της ίδιας της ανθρώπινης μοναδικότητάς μας.
Διάβασε επίσης >> «Θα επιβραδύνουμε όσο χρειαστεί»: Προειδοποίηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη στον ΟΗΕ
Παρόλο που το μέλλον με το AI φαντάζει γεμάτο ερωτηματικά και φοβίες, εγώ εξακολουθώ να είμαι αισιόδοξος. Αν κοιτάξω πίσω, στο παιδί εκείνο που κάποτε θαμπώθηκε από την τηλεόραση στο καφενείο, συνειδητοποιώ κάτι πολύ σημαντικό: ο άνθρωπος ανέκαθεν φοβόταν το καινούργιο, αλλά πάντα έβρισκε τον τρόπο να το ελέγξει. Η τεχνολογία, όσο έξυπνη κι αν γίνει, στερείται αυτό το κάτι, που δεν θα μπορέσει ποτέ να το αντιγράψει, την ανθρώπινη ψυχή και τα συναισθήματά μας.
Μια μηχανή μπορεί να αναλύσει δισεκατομμύρια δεδομένα, αλλά δεν θα νιώσει τα συναισθήματα που αισθάνθηκα σ' εκείνη την πρώτη πτήση. Ούτε την χαρά της θείας μου όταν της έδωσα τα χαλούμια και το τραχανά. Ούτε και την ασφάλεια που ένιωσα όταν με έβαλε στην αγκαλιά της μόλις έφτασα σπίτι της. Αυτή η μοναδικότητα που έχουμε είναι η δική μας ασπίδα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι απλώς ένα ακόμη μεγάλο αεροπλάνο που κατασκευάσαμε για πιο μεγάλα ταξίδια. Το ταξίδι μπορεί να έχει αναταράξεις, αλλά στο τέλος, ο άνθρωπος-πιλότος θα μας πάει στο τέρμα του ταξιδιού μας σώους και ασφαλείς. Και όσο και αν ξεστρατίσουμε, αν παραμείνουμε άνθρωποι, δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτα. Θα βρούμε ξανά τον δρόμο μας, όπως τον βρήκα και γω τότε, στους άγνωστους δρόμους της Αθήνας.
ΥΓ. Στο κάτω κάτω, αν δούμε ότι πάει να μας ξεφύγει, θα την βγάλουμε από την πρίζα! Ή ακόμα καλύτερα, όπως μου έδωσε λύση ο φίλος μου ο Μελής όταν συζητούσαμε τις φοβίες μας περί ΑΙ, θα βάλουμε τον Εξολοθρευτή (Terminator), να κοιμάται μαζί μας!
