Σε αναγκαστικές απελάσεις Σύρων υπηκόων που δεν διαθέτουν πλέον καθεστώς διεθνούς προστασίας ή εκκρεμή αίτηση ασύλου προχωρεί η Κυπριακή Δημοκρατία, όπως αποκάλυψε ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλας Ιωαννίδης, μιλώντας στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Μέρα Μεσημέρι».
Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε στις επιστροφές Σύρων, στη σημαντική μείωση των μεταναστευτικών ροών, στις συλλήψεις διακινητών, στις διαδικασίες εξέτασης αιτήσεων ασύλου, αλλά και στις καταγγελίες για ζητήματα ασφάλειας στα κέντρα φιλοξενίας. Σύμφωνα με τον κ. Ιωαννίδη, μετά την πτώση της κυβέρνησης Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, περισσότεροι από 6.000 Σύροι έχουν αποσύρει τις αιτήσεις ασύλου τους ή έχουν ζητήσει την ανάκληση του καθεστώτος προστασίας τους, προχωρώντας σε επαναπατρισμό. Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες επανεξετάζουν φακέλους Σύρων που είχαν εξασφαλίσει διεθνή προστασία, λόγω της αλλαγής των συνθηκών στη χώρα τους. Όπως εξήγησε, σε περιπτώσεις όπου κρίνεται ότι δεν υφίστανται πλέον οι προϋποθέσεις προστασίας, οι αιτήσεις απορρίπτονται ή το καθεστώς ανακαλείται. Όπως ανέφερε, οι σχετικές αποφάσεις έχουν επικυρωθεί από το Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας. Ο Υφυπουργός σημείωσε ότι περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι έχουν επωφεληθεί από το πρόγραμμα υποβοήθησης εθελούσιου επαναπατρισμού οικογενειών στη Συρία. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι όσοι δεν διαθέτουν πλέον νόμιμο καθεστώς παραμονής και δεν επιλέγουν την εθελούσια επιστροφή θα βρεθούν αντιμέτωποι με αναγκαστική απέλαση. Ήδη, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν πραγματοποιηθεί συλλήψεις Σύρων που διαμένουν παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ ορισμένοι κρατούνται στο νέο προαναχωρησιακό κέντρο στις Λίμνες. «Όσοι δεν το πράξουν, θα βρεθούν αντιμέτωποι με απελάσεις», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι οι αναγκαστικές επιστροφές αναμένεται να αρχίσουν σύντομα.
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι οι παράτυπες μεταναστευτικές αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 92% μέσα σε τέσσερα χρόνια. Ειδικότερα, σημείωσε ότι κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2022 είχαν καταγραφεί περίπου 16.000 αφίξεις, ενώ την αντίστοιχη περίοδο του 2026 ο αριθμός περιορίστηκε σε λίγο περισσότερες από 1.000. Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι επαναπατρισμοί έχουν ξεπεράσει τις 8.000 εντός του 2026, ενώ συνολικά ανέρχονται σε περίπου 40.000 κατά τα τελευταία τρία χρόνια. Παρά τη σημαντική μείωση, ξεκαθάρισε ότι οι αρμόδιες αρχές παραμένουν σε επιφυλακή, καθώς εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται δίκτυα διακινητών. Μάλιστα, αποκάλυψε ότι κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες η Αστυνομία συνέλαβε έξι διακινητές, στο πλαίσιο συντονισμένων επιχειρήσεων.
Απαντώντας σε ερώτηση για πληροφορίες περί ενδεχόμενων μαζικών αφίξεων μεταναστών, σημείωσε ότι δεν καταγράφονται αυτή την περίοδο αφίξεις διά θαλάσσης, αποδίδοντας το αποτέλεσμα στις ναυτικές περιπολίες της Αστυνομίας και της Εθνικής Φρουράς, καθώς και στη συνεργασία με τις αρχές του Λιβάνου. Ωστόσο, επισήμανε ότι εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος αφίξεων μέσω των κατεχομένων, όπου, όπως ανέφερε, διαμένουν παράνομα χιλιάδες υπήκοοι τρίτων χωρών. Για τον λόγο αυτό, πρόσθεσε, συνεχίζεται η επιτήρηση της Πράσινης Γραμμής με κάμερες και αστυνομικές περιπολίες.
Αναφερόμενος στα πρόσφατα περιστατικά συμπλοκών στη Λεμεσό, ο Υφυπουργός διευκρίνισε ότι το Υφυπουργείο δεν έχει αρμοδιότητα για Τουρκοκύπριους, καθώς πρόκειται για Κύπριους πολίτες. Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι μετά από πρόσφατη συμπλοκή μεταξύ Πακιστανών στη Λεμεσό, οι αρμόδιες υπηρεσίες, σε συνεργασία με την Αστυνομία, προχώρησαν με ταχείς ρυθμούς στην ανάκληση αδειών παραμονής και στον επαναπατρισμό όσων συμμετείχαν στο περιστατικό. Όπως υπογράμμισε, η πρακτική αυτή εφαρμόζεται και σε άλλες περιπτώσεις αλλοδαπών που εμπλέκονται σε παραβατικές συμπεριφορές, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση επιδεικνύει μηδενική ανοχή στην παραβατικότητα.
Σε ό,τι αφορά τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα στον κατασκευαστικό τομέα, ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι το Υφυπουργείο συνεργάζεται στενά με το Υπουργείο Εργασίας και τους παραγωγικούς φορείς, προκειμένου να καλυφθούν τα κενά στην αγορά εργασίας. Εξήγησε ότι η μεταναστευτική πολιτική δεν αφορά αποκλειστικά την αντιμετώπιση των παράτυπων ροών, αλλά και τη νόμιμη μετανάστευση, η οποία μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη διακρατική συμφωνία με την Αίγυπτο για την έλευση εργαζομένων, καλώντας τους εργοδότες να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που προσφέρει. Όπως εξήγησε, μέσω της συμφωνίας οι διαδικασίες μπορούν να ολοκληρώνονται ταχύτερα και να διασφαλίζεται καλύτερος έλεγχος των εργαζομένων που φθάνουν στην Κύπρο. Αποκάλυψε επίσης ότι σύντομα αναμένεται να συνομολογηθεί αντίστοιχη διακρατική συμφωνία με την Ινδία. Οι ενδιαφερόμενοι εργοδότες μπορούν να αποτείνονται μέσω του Υπουργείου Εργασίας, ενώ στη συνέχεια το Υφυπουργείο Μετανάστευσης αναλαμβάνει την έκδοση των αδειών παραμονής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Υφυπουργός στην επιτάχυνση των διαδικασιών εξέτασης αιτήσεων ασύλου, στο πλαίσιο της εφαρμογής του νέου ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Όπως εξήγησε, για πρόσωπα που εμπίπτουν στη διαδικασία συνόρων και προέρχονται από ασφαλείς χώρες, προβλέπεται ολοκλήρωση όλων των διαδικασιών, περιλαμβανομένης της εξέτασης της αίτησης ασύλου και ενδεχόμενης δικαστικής προσφυγής, εντός 12 εβδομάδων. Κατά το διάστημα αυτό, οι αιτούντες διαμένουν στο Κέντρο Πρώτης Υποδοχής Πουρνάρα, όπου παρέχονται στέγη και σίτιση, καθώς και μικρό χρηματικό ποσό διαβίωσης, περίπου 100 ευρώ μηνιαίως, σύμφωνα με όσα ανέφερε. Ο κ. Ιωαννίδης υποστήριξε ότι οι υπηρεσίες έχουν καταφέρει σε αρκετές περιπτώσεις να ολοκληρώνουν τις διαδικασίες σε λιγότερο από 12 εβδομάδες, ενώ για ορισμένες εθνικότητες η εξέταση ολοκληρώθηκε ακόμη και μέσα σε δύο εβδομάδες. Διευκρίνισε ότι για πρόσωπα που προέρχονται από χώρες στις οποίες επικρατούν συγκρούσεις και διατρέχουν κίνδυνο εφαρμόζεται η κανονική διαδικασία ασύλου, η οποία, όπως ανέφερε, μπορεί να διαρκέσει από έναν έως τρεις μήνες.
Σημαντική εξέλιξη χαρακτήρισε ο Υφυπουργός τη συμφωνία για τη μετεγκατάσταση 1.200 αιτούντων άσυλο από την Κύπρο σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως εξήγησε, πρόκειται για αποτέλεσμα των προσπαθειών της Κυπριακής Δημοκρατίας προκειμένου να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς τα κράτη πρώτης γραμμής. Σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν ήδη αναχωρήσει περίπου 400 αιτούντες άσυλο, ενώ οι υπόλοιπες μετεγκαταστάσεις προγραμματίζεται να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027. Ο κ. Ιωαννίδης σημείωσε ότι η διαδικασία θα συμβάλει ουσιαστικά στην αποσυμφόρηση του συστήματος ασύλου και των υποδομών φιλοξενίας.
Απαντώντας σε καταγγελίες για ελλιπή ασφάλεια στα κέντρα φιλοξενίας, μετά τη λήξη της σύμβασης με ιδιωτική εταιρεία φύλαξης, ο Υφυπουργός επιβεβαίωσε ότι η συγκεκριμένη σύμβαση έχει λήξει. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι ανάγκες φύλαξης καλύπτονται από την Αστυνομία, απορρίπτοντας τις αναφορές ότι τα κέντρα έχουν μείνει απροστάτευτα. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μεταβατικό στάδιο μέχρι τη σύναψη νέας σύμβασης. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι υπάρχει μεσοπρόθεσμος σχεδιασμός για αντικατάσταση των ιδιωτών φυλάκων από αστυνομικούς, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Δικαιοσύνης και την ηγεσία της Αστυνομίας. Η υλοποίηση του σχεδιασμού, όπως εξήγησε, συνδέεται με τις επικείμενες προσλήψεις στην Αστυνομία. Απέρριψε επίσης τις καταγγελίες ότι καθήκοντα ασφάλειας έχουν ανατεθεί σε διοικητικούς υπαλλήλους, υποστηρίζοντας ότι τα κέντρα εξακολουθούν να φυλάσσονται επαρκώς.
Ο Υφυπουργός τοποθετήθηκε και για εργατικό ατύχημα που σημειώθηκε στο υπό κατασκευή συγκρότημα στις Λίμνες. Σύμφωνα με τον ίδιο, το περιστατικό συνδέεται με κατασκευαστική αστοχία, η οποία βρίσκεται υπό διερεύνηση. Ο εργαζόμενος τραυματίστηκε και νοσηλεύεται, ωστόσο, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει λάβει ο Υφυπουργός, βρίσκεται εκτός κινδύνου. Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι το έργο στις Λίμνες, το οποίο περιλαμβάνει προαναχωρησιακό κέντρο και κέντρο φιλοξενίας, αποτελεί σημαντική υποδομή για τη διαχείριση του μεταναστευτικού. Πρόσθεσε ότι τα εγκαίνια του συγκροτήματος αναμένονται μέχρι το τέλος του 2026.
Τέλος, ο Υφυπουργός απέρριψε κατηγορηματικά τις καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες έχουν σταματήσει οι έλεγχοι ηλικίας των νεοεισερχόμενων στα κέντρα υποδοχής. Όπως εξήγησε, η Κυπριακή Δημοκρατία εξακολουθεί να πραγματοποιεί εξειδικευμένες εξετάσεις για τη διαπίστωση της ηλικίας προσώπων που δηλώνουν ανήλικοι, διαδικασία που προβλέπεται και στο νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Ο κ. Ιωαννίδης επέμεινε ότι δεν τίθεται ζήτημα υποβάθμισης των μέτρων ασφάλειας στα κέντρα φιλοξενίας και ότι η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο.
Δείτε το σχετικό βίντεο:
