Με το βλέμμα στραμμένο στο τέλος του 2026 ως ορίζοντα για την οριστική συμφωνία επί του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) 2028-2034, η τελευταία συνεδρίαση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων (ΣΓΥ) υπό την Κυπριακή Προεδρία κατέγραψε σημαντικές προκαταρκτικές συμφωνίες επί των τριών βασικών για την αρχιτεκτονική του νέου προϋπολογισμού της ΕΕ φακέλων, στέλνοντας παράλληλα ένα ηχηρό πολιτικό μήνυμα εν όψει της Συνόδου Κορυφής της Πέμπτης.
Η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων, Μαριλένα Ραουνά, έκανε λόγο για ένα "αναγκαίο αναπτυξιακό βήμα για να προχωρήσουμε προς τον στόχο επίτευξης έγκαιρης συμφωνίας για το ΠΔΠ έως το τέλος του 2026».
Με κεντρικό επίτευγμα της τελευταίας συνεδρίασης την επίτευξη μερικών γενικών προσεγγίσεων επί των τριών βασικών κανονισμών που αποτελούν τον κορμό του μελλοντικού ΠΔΠ, δηλαδή του Κανονισμού Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης (NRPP), του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας (ECF) και του Global Europe, η Υφυπουργός χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή «σημαντικό επίτευγμα, όχι μόνο για την Κυπριακή Προεδρία, αλλά για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση».
«Έχουμε εργαστεί εντατικά, με σαφή εστίαση, διαφάνεια και συμπερίληψη επί όλων των αρχείων αυτών κατά τους τελευταίους μήνες, και οι συμφωνίες που επιτεύχθηκαν σήμερα αποτελούν αναγκαίο αναπτυξιακό βήμα για να προχωρήσουμε προς τον στόχο επίτευξης έγκαιρης συμφωνίας για το ΠΔΠ έως το τέλος του 2026», δήλωσε. Όπως σημείωσε, οι τρεις φάκελοι, μαζί με το αναθεωρημένο πακέτο διαπραγμάτευσης - Nego Box - που παρουσιάστηκε την προηγούμενη εβδομάδα με πρώτα συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία, αποτελούν «ένα πακέτο», τα κομμάτια ενός παζλ που αρχίζουν επιτέλους να ταιριάζουν.
Η Υφυπουργός επανέλαβε την πρόταση της Κυπριακής Προεδρίας για μέτρια μείωση 2% στο Nego Box, σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν, έναν συμβιβασμό που «αντικατοπτρίζει όλες τις φωνές στο Συμβούλιο, τόσο αυτές που ζητούσαν φιλοδοξότερο προϋπολογισμό, όσο και αυτές που απαιτούσαν σημαντικές περικοπές», εξήγησε η Ραουνά, προσθέτοντας ότι οι μειώσεις κατανέμονται ισόρροπα σε όλα τα κεφάλαια, χωρίς να θίγεται η αρχιτεκτονική ή η σχετική βαρύτητα των επιμέρους τομέων. «Στην καρδιά της προσέγγισής μας βρίσκεται ο εκσυγχρονισμός», τόνισε.
Η κ. Ραουνά ξεκαθάρισε ότι «δεν βρισκόμαστε στο τέλος του δρόμου», αλλά η σημερινή ημέρα «σηματοδοτεί ένα αποφασιστικό βήμα που μας οδηγεί στην επόμενη φάση», καθώς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της στο τέλος της εβδομάδας αναμένεται να παράσχει πολιτική καθοδήγηση στους αρχηγούς κρατών για το ΠΔΠ, αξιοποιώντας και τα αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας.
Σε ερώτηση δημοσιογράφου για το αν οι διαπραγματεύσεις έχουν ουσιαστικά προχωρήσει από την περασμένη εβδομάδα όπου και δόθηκε στη δημοσιότητα το Nego Box, η Υφυπουργός φάνηκε σίγουρη πως αυτό ισχύει. «Οι διαφωνίες υπήρχαν εξ αρχής και ήταν αναμενόμενες, δεν είναι κανείς ευχαριστημένος, και αυτό ακριβώς αναμένεται σε αυτό το στάδιο των διαπραγματεύσεων. Για πρώτη φορά έχουμε κουτί διαπραγμάτευσης με αριθμούς και μερικές γενικές προσεγγίσεις, κι αυτό μας οδηγεί στην επόμενη φάση», ανέφερε.
Ο στόχος παραμένει: η επίτευξη συμφωνίας για το ΠΔΠ έως το τέλος του 2026, σύμφωνα με την εντολή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με τους ηγέτες να αναμένεται να παράσχουν πολιτική καθοδήγηση για τη συνέχεια των διαπραγματεύσεων.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη και το Κράτος Δικαίου, Μάικλ ΜακΓκραθ, ανέφερε ότι η Επιτροπή θα διατηρήσει τη φιλοδοξία της αρχικής της πρότασης, ιδίως όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και την ευελιξία, ενώ εξέφρασε την άποψη ότι «η επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026 παραμένει ουσιώδης».
Το ΣΓΥ ενημερώθηκε για τις εξελίξεις, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης διαδικασίας Άρθρου 7 ΣΕΕ για την Ουγγαρία, από την τελευταία ακρόαση τον Οκτώβριο του 2025 και μετά τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης στη Βουδαπέστη υπό τον Πέτερ Μαγιάρ.
Ο Επίτροπος ΜακΓκραθ, ο οποίος επισκέφθηκε τη Βουδαπέστη πριν δύο εβδομάδες, κατέγραψε σειρά θετικών εξελίξεων, όπως τη λήξη στις 13 Μαΐου του έκτακτου καθεστώτος, που επέτρεπε στην Κυβέρνηση να παρακάμπτει πράξεις του Κοινοβουλίου, την αποκατάσταση συνθηκών λειτουργίας για ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, την πολιτική συμφωνία της 29ης Μαΐου για ενίσχυση του πλαισίου κατά της διαφθοράς, μεταρρυθμίσεις που θα τεθούν σε ισχύ το αργότερο μέχρι τις 31 Αυγούστου.
Ο Επίτροπος αναφέρθηκε και σε τροπολογία που ψηφίστηκε χθες και ανοίγει τον δρόμο για κατάργηση του Γραφείου Προστασίας Κυριαρχίας, οντότητας επιφορτισμένης με τη διερεύνηση και αξιολόγηση δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται από το εξωτερικό και θεωρούνταν ότι απειλούν την εθνική κυριαρχία της Ουγγαρίας. Επιπλέον, ο Επίτροπος σημείωσε ότι Ουγγαρία ανακοίνωσε την πρόθεσή της να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO).
«Η δέσμευση της νέας ουγγρικής Κυβέρνησης για αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι σαφής. Δεν θα κάνουμε συντομεύσεις στη διαδικασία αυτή. Θα εργαστούμε από κοινού για την αντιμετώπιση όλων των ζητημάτων, προς όφελος της Ουγγαρίας, του λαού της και της ΕΕ», δήλωσε ο Επίτροπος.
Σε ερώτηση για τις δηλώσεις του Πρωθυπουργου, Πέτερ Μαγιάρ, ότι η Ουγγαρία δεν θα εφαρμόσει το Σύμφωνο Μετανάστευσης, ο Επίτροπος διευκρίνισε ότι κανένα κράτος μέλος δεν υποχρεούται σε μετεγκαταστάσεις, παραπέμποντας στον μηχανισμό ευέλικτης αλληλεγγύης του Συμφώνου.
Επιπλέον, το ΣΓΥ της Τρίτης προχώρησε σε ανταλλαγή απόψεων για την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας με τη συμμετοχή εκπροσώπων υποψήφιων και δυνητικά υποψήφιων χωρών. «Η υπεράσπιση της δημοκρατίας δεν σταματά στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απαιτεί συνεργασία, εταιρική σχέση και κοινή δέσμευση με γείτονες και εταίρους», τόνισε η κ. Ραουνά.
Κλείνοντας την τοποθέτηση της η κ. Ραουνά έκανε έναν απολογισμό, παρουσιάζοντας τα κυριότερα επιτεύγματα της Κυπριακής Προεδρίας στους πέντε πυλώνες των προτεραιοτήτων της, υπό το μόττο «Μια πιο αυτόνομη Ένωση, ανοιχτή στον κόσμο».
Εκτός από την πρόοδο στο ΠΔΠ και τους επιπλέον τρεις φακέλους, η κ. Ραουνά αναφέρθηκε στο χαρτοφυλάκιο της διεύρυνσης, στην υποστήριξη της Ουκρανίας μέσω του ξεμπλοκαρίσματος του δανείου 90 δισ. ευρώ και στο 20ό πακέτο κυρώσεων.
Στα επιτεύγματα θέση κατέχουν επίσης οι τρεις Διακυβερνητικές Διασκέψεις την ίδια ημέρα, με Ουκρανία, Μολδαβία και Μαυροβούνιο. Σύμφωνα με την Υφυπουργό, στο χαρτοφυλάκιο της ανταγωνιστικότητας, η Προεδρία προώθησε επτά πακέτα απλοποίησης που περιλαμβάνουν άνω των 20 νομοθετικών προτάσεων, ενώ ολοκλήρωσε εννέα πρότασεις. Όσον αφορά την ασφάλεια, εξασφαλίστηκε συμφωνία για τον Κανονισμό Επιστροφών ως κομμάτι του παζλ του Συμφώνου Μετανάστευσης, ενώ εγκρίθηκαν και 18 εθνικά σχέδια αμυντικών επενδύσεων στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE.
Μεταξύ άλλων ολοκληρωμένων φακέλων, η κ Ραουνά ανέφερε τον Κανονισμό για τα δικαιώματα επιβατών αεροπορικών πτήσεων που κατέληξε σε συμφωνία αυτή την εβδομάδα, καθώς και τον Κανονισμό 883 για την κοινωνική ασφάλιση εργαζομένων.
«Από την αρχή, ενεργήσαμε ως τίμιοι διαμεσολαβητές. Εργαστήκαμε με συνέπεια, διαφάνεια, επιμονή και σαφή εστίαση στα αποτελέσματα. Η Κύπρος μπορεί να είναι μικρό κράτος μέλος, αλλά είναι ένα μικρό κράτος μέλος με μεγάλη ευρωπαϊκή ψυχή», κατέληξε η Υφυπουργός.
Ο Επίτροπος ΜακΓκραθ εξήρε την πορεία της Κυπριακής Προεδρίας, σημειώνοντας ότι «πραγματοποιήθηκε σε κρίσιμο σταυροδρόμι για την Ευρωπαϊκή Ένωση και διεξήχθη σε πολύ υψηλό επίπεδο».
Η Κυπριακή Προεδρία παραδίδει τα ηνία την 1η Ιουλίου 2026 στην Ιρλανδία, η οποία ξεκινά την Προεδρία του νέου τρίο μαζί με τη Λιθουανία και την Ελλάδα.
