Άρση του αδιεξόδου των συζητήσεων για το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου- Κρήτης επήλθε αργά το βράδυ της Δευτέρας. Ωστόσο οι απόψεις γύρω από την καταρχήν συμφωνία διίστανται.
Επί του παρόντος, δεν υπάρχει οριστική συμφωνία αναφορικά με το τελικό περιεχόμενο του ρυθμιστικού πλαισίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Κρήτης, δήλωσε ο διευθυντής του γραφείου Τύπου του προέδρου της Δημοκρατίας, Βίκτωρας Παπαδόπουλος.
Πολυήμερες και έντονες διαπραγματεύσεις
Μετά από πολυήμερες και έντονες διαπραγματεύσεις των κυβερνήσεων Κύπρου – Ελλάδας, της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της ΕΕ, των ρυθμιστικών αρχών των δύο χωρών και του ΑΔΜΗΕ, οι εμπλεκόμενες πλευρές κατέληξαν σε καταρχήν συμφωνία για τη διευθέτηση των εκκρεμοτήτων στο κυπριακό ρυθμιστικό πλαίσιο για το Great Sea Interconnector.
Πρώτο σκέλος της συμφωνίας είναι ότι η ΡΑΕΚ θα εγκρίνει την ανάκτηση εσόδου στην Κύπρο κατά την περίοδο κατασκευής της διασύνδεσης, δηλαδή από το 2025 μέχρι και τη λειτουργία του έργου το 2030. Πιο συγκεκριμένα, η Κύπρος θα χρηματοδοτήσει τη διασύνδεση με 25 εκατ. τον χρόνο και συνολικά με 125 εκατ. Τα ποσά αυτά θα προέλθουν εμμέσως από τους Κύπριους καταναλωτές, καθώς θα αντληθούν από τα έσοδα του κράτους από την εμπορία των δικαιωμάτων ρύπων. Αποφεύγεται η αύξηση στους λογαριασμούς του ρεύματος και αυτή η απόφαση αναμένεται να εγκριθεί αύριο από το Υπουργικό Συμβούλιο το οποίο θα συνεδριάσει και ακολούθως από την ΡΑΕΚ.
Σημειώνεται ότι για την ώρα, δεν φαίνεται να ξεπερνούνται όλοι οι σκόπελοι που αφορούν το έργο, και πλέον στο σημείο που στρέφεται η προσοχή εφόσον εγκριθεί η απόφαση είναι το γεωπολιτικό ρίσκο. Δηλαδή ποιος θα αναλάβει αυτό το ρίσκο και ποιος θα κληθεί να καταβάλει τις ζημιές σε περίπτωση που διακοπούν οι εργασίες πόντισης του καλωδίου από έξωθεν παράγοντες και τις ενέργειες της Άγκυρας.
Η Κυπριακή πλευρά επιμένει ότι το ρίσκο αυτό θα πρέπει να το αναλαμβάνουν οι επενδυτές, αυτό άλλωστε τόνισε και σε χθεσινές δηλώσεις του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.
Ένα άλλο ζήτημα το οποίο τίθεται είναι πως θα συμμετάσχει η Κυπριακή Δημοκρατία και πως θα ενισχύσει το έργο. Υπήρχε η σκέψη το τελευταίο διάστημα τα 100 εκατομμύρια που προβλεπόταν για την ενίσχυση του έργου από το ταμείο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας η ΚΔ να τα χρησιμοποιήσει έχοντας το μετοχικό κεφάλαιο του GSI. Ωστόσο είναι μια συζήτηση η οποία θα συνεχιστεί το επόμενο διάστημα.
Σύμφωνα με πληροφορίες μας τις επόμενες μέρες θα εκδοθεί μια οδηγία προς ναυτιλομένους NAVTEX για να προχωρήσουν οι έρευνες του ιταλικού σκάφους για λογαριασμό του ΑΔΜΗΕ σε θαλάσσια περιοχή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας που παράνομος η Τουρκία θεωρεί ότι βρίσκεται κάτω από τη δική της δικαιοδοσία.
Σύμφωνα με πληροφορίες σήμερα το απόγευμα ο Υπουργός Ενέργειας αναμένεται να ενημερώσει το ΚΕΒΕ για το ζήτημα.
Νικόλας Παπαδόπουλος: Το έργο θα οδηγήσει την Κύπρο σε μια νέα εποχή
Την άποψη ότι εάν επιτευχθεί η συμφωνία μεταξύ Ελλάδας Κύπρου και ΕΕ τότε το έργο θα οδηγήσει την Κύπρο σε μια νέα εποχή διατύπωσε φιλοξενούμενος στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Μέρα Μεσημέρι» ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος. Ο κ. Παπαδόπουλος χαρακτήρισε τη συμφωνία ως πολύ σημαντική για την Κύπρο και τους Κύπριους καταναλωτές.
«Η ηλεκτρική διασύνδεση μας δεν είναι μόνο υποχρέωση με την υπόλοιπη Ευρώπη είναι ένα από τα πιο σημαντικά έργα υποδομής που αφορά την ενέργεια γιατί με αυτό τον τρόπο θα είναι ο πιο εύκολος και άμεσος τρόπος να έχουμε φθηνότερο ρεύμα. Δημιουργία ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, διασύνδεση με το υπόλοιπο ηλεκτρικό δίκτυο της ΕΕ», σημείωσε.
Όπως είπε από τη στιγμή που η Κύπρος πληρώνει το δεύτερο πιο ακριβό επιχειρηματικό ρεύμα στην Ευρώπη χρειάζεται αυτή την ηλεκτρική διασύνδεση.
Την ίδια ώρα και απαντώντας στις ανησυχίες που υπάρχουν αναφορικά με το τι γίνεται στην περίπτωση που ανέβει το κόστος της διασύνδεσής, ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι και να ανέβει το κόστος οι χρεώσεις για αυτό το κόστος θα είναι ρυθμισμένες. «Θα ρυθμίζεται αυτή η χρέωση από τον ευρωπαϊκό ρυθμιστή και επομένως δεν μπορεί να ξεφύγει αυτό το κόστος.»
Εξήγησε ότι σε αυτή την περίπτωση, οι καταναλωτές«θα καταβάλλουν ένα κόστος αλλά με φθηνότερο ρεύμα. Θα πληρώνουν λιγότερα από ότι πληρώνουν σήμερα στο ηλεκτρικό ρεύμα»
Επισήμανε την ίδια ώρα πως «όλες οι χώρες που έχουν συνδεθεί με το δίκτυο της ΕΕ έχουν δει δραματική μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.»
«Να μην χάνουμε το δάσος για το δέντρο, δεν είναι τα 25 εκατομμύρια το θέμα μας είναι τα δισεκατομμύρια που θα εξοικονομήσουμε από το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι όφελος για την κυπριακή οικονομία, είναι γεωστρατηγικό όφελος γιατί η Κύπρος θα γίνει κόμβος ενέργειας για την ευρύτερη ανατολική μεσόγειο, ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Κύπρο», τόνισε.
Χατζηγιάννης για ηλεκτρική διασύνδεση: «Άδικο και λανθασμένο να μετακυλήσουν οι κίνδυνοι στους καταναλωτές»
Με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις επί του θέματος φιλοξενήθηκε στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Μέρα Μεσημέρι» ο Προέδρος Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας Κυριάκος Χατζήγιαννης, όπου μετέφερε τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς του σχετικά με το έργο.
«Αυτό το οποίο ακούγεται είναι ότι αντί να τα δίνει με αυτό τον τρόπο ο καταναλωτής θα τα δίνει με άλλον τρόπο ο καταναλωτής ή ενδεχομένως και ο φορολογούμενος. Δυστυχώς δεν διασφαλίστηκε αν είναι όντως αυτή η συμφωνία, ψίθυροι είναι ακόμη, δεν έχουμε επίσημη ενημέρωση», σημείωσε.
Εκείνο που πρέπει να γίνει όπως είπε από πλευράς Κυβέρνησης «είναι να σταματήσουν οι πιέσεις προς τη ΡΑΕΚ να μην βγει ρυθμιστική απόφαση που να μετακυλήσει τους κινδύνους όλους στους καταναλωτές και αυτό είναι το ζητούμενο».
«Να μπουν οι εγγυητικές με τρόπο που να είναι υπερασπιστικό προς το δημόσιο συμφέρον, σε αυτή την περίπτωση δεν έχουμε λόγο να είμαστε αντίθετοι με το να προχωρήσει το έργο. Αλλά χωρίς όλα αυτά και με την απαίτηση ότι οι αβεβαιότητες και οι κίνδυνοι θα μετακυλήσουν στη συνέχεια μέσω της ρυθμιστικής απόφασης στους καταναλωτές, είναι άδικο και λανθασμένο και μη ορθό», τόνισε.
Την ίδια ώρα είπε πως «ο ΑΔΜΗΕ έχει πάρει περισσότερα από ότι έχει ζητήσει. Δεν υπήρχαν από την αρχή αυτές οι ρυθμιστικές αποφάσεις, με αποτέλεσμα σήμερα να βρισκόμαστε μπροστά από ένα δεδομένο όπου ο ΑΔΜΗΕ διεκδικεί ρυθμιστική απόφαση η οποία από την 1/1/25 να πληρώνεται 25 εκατομμύρια για πέντε χρόνια, 125 εκατομμύρια συνολικά»
Ο κ. Χατζηγιάννης εξήγησε ότι από τη στιγμή που υπάρχει ρυθμιστική απόφαση «αυτό σημαίνει ότι στην περίπτωση όπου το κόστος αναθεωρηθεί και το ποσό από 2 δισεκατομμύρια πάει στα 3 δισεκατομμύρια, θα ισχύει αυτή η ρυθμιστική απόφαση και αυτόματα γεννιούνται δικαιώματα υπέρ του ΑΔΜΗΕ και σε βάρος των καταναλωτών».
Επισήμανε πως αυτό σημαίνει ότι στην περίπτωση που κόστος αλλάξει ο ΑΔΜΗΕ θα αποταθεί και πάλι στη ΡΑΕΚ για έγκριση του συγκεκριμένου κόστους.
Τι είναι το ταμείο ρύπων
Σε ερώτηση τι κάνουμε τα λεφτά από το ταμείο ρύπων ο κ. Χατζηγιάννης εξήγησε ότι «είναι λεφτά τα οποία το κράτος δημιουργεί όφελος λαμβάνοντας κάθε χρόνο αρκετές δεκάδες εκατομμύρια. Υπάρχει ένα τεράστιο ποσό για το οποίο πρέπει το κράτος να έρχεται να χρησιμοποιεί αυτά τα χρήματα τα οποία προέρχονται από τη δημοπρασία των ρύπων προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της πράσινης μετάβασης».
Ο κ. Χατζηγιάννης είπε ότι «θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται αυτά τα χρήματα για σκοπούς σχεδίων που έχουν να κάνουν με την πράσινη μετάβαση, φωτοβολταικά, αποθήκευση, δίκτυο και άλλες υπέρμετρες ανάγκες για να πετύχουμε μια επιτάχυνση της μείωσης του ηλεκτρικού ρεύματος ».
Γεωπολιτικό ρίσκο
Την ίδια ώρα αναφερόμενος στις ανησυχίες που υπάρχουν για το γεωπολιτικό ρίσκο είπε ότι «το να επικεντρώνουμε τη συζήτηση για τον προβληματισμό μας στο γεωπολιτικό ρίσκο είναι πρόθεση του ΑΔΜΗΕ η οποία σκοπεύει στο να αμβλύνει την ανησυχία του κόσμου ως προς τα υπόλοιπα άλλα ρίσκα, το οικονομικό και το τεχνολογικό».
Τόνισε πως για όλα αυτά τα ρίσκα «που μίλησε ο Γενικός Ελεγκτής ο Υπουργός Οικονομικών και προβληματίζεται και η Επιτροπή Ενέργειας της Βουλής, δεν υπάρχει οποιαδήποτε επεξήγηση και αναφορά από πλευράς Υπουργικού Συμβουλίου.»
Είπε ότι το γεωπολιτικό ρίσκο είναι θέμα της Κύπρου της Ελλάδας και ΕΕ να διαχειριστεί αυτό το θέμα. «Αυτό το ρίσκο δεν είναι το ίδιο με άλλες μορφές επικινδυνότητας που παρουσιάζονται στην υλοποίηση του έργου», τόνισε.
Ο ίδιος επισήμανε πως ήταν σύμφωνος με το αρχικό πρότζεκτ υλοποίησης του έργου αρχικά «ήταν, ήταν 50% επιδότηση, 50% υποχρεώσεις των επενδυτών».
Τόνισε πως οφείλουν οι επενδυτές να πάρουν το μερίδιο της ευθύνης τους.
«Σήμερα έρχονται και απαιτούν να αλλάξουν οι ρυθμιστικές αποφάσεις οι οποίες άλλαξαν προς τα συμφέροντα και την κερδοφορία του ΑΔΜΗΕ και έρχονται σήμερα να επιβάλουν και το τελευταίο ίχνος αβεβαιότητας», τόνισε.
