Τηλεόραση Ραδιόφωνο
ιξοπκ

Γιατί η Γερμανία θέλει την κατάργηση της αρνησικυρίας/veto και ποιους κινδύνους εγκυμονεί η συγκεκριμένη προοπτική για την εξωτερική Κύπρου και Ελλάδας; Σε ποιά ζητήματα διεξάγονται ψηφοφορίες με ομοφωνία στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Το ζήτημα της κατάργησης του veto θα τεθεί στο αυριανό δείπνο εργασίας που διοργανώνει ο καγκελάριος της Γερμανίας Όλαφ Σιολτ και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίο Σαρλ Μισιέλ.

Ανάλογα με τα υπό συζήτηση θέματα, το Συμβούλιο της ΕΕ αποφασίζει με απλή πλειοψηφία, όπου χρειάζονται 14 κράτη-μέλη να ψηφίσουν υπέρ. Ακολούθως, υπάρχει η επιλογή της ειδικής πλειοψηφίας, όπου για να περάσει ένα ψήφισμα, χρειάζεται το 55% των κρατών μελών, που θα πρέπει όμως να αντιπροσωπεύουν το 65% τουλάχιστον του πληθυσμού της ΕΕ. Τέλος, το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει στη βάση ομοφωνίας, όπου όλα τα κράτη-μέλη πρέπει να ψηφίσουν υπέρ.

Το Συμβούλιο αποφασίζει με ομοφωνία για μια σειρά ζητημάτων που θεωρούνται ευαίσθητα από τα κράτη μέλη.

Για παράδειγμα:

  • Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας (εξαιρουμένων ορισμένων σαφώς καθορισμένων περιπτώσεων όπου απαιτείται ειδική πλειοψηφία, π.χ. ο διορισμός ειδικού εντεταλμένου).
  • Ζητήματα που αφορούν την ιθαγένεια (η χορήγηση νέων δικαιωμάτων στους πολίτες της ΕΕ).
  • Η ιδιότητα του μέλους της ΕΕ.
  • Εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας ως προς την έμμεση φορολογία.
  • Οικονομικά της ΕΕ (ίδιοι πόροι, πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο).
  • Ορισμένες διατάξεις στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων (ευρωπαϊκή εισαγγελική αρχή, οικογενειακό δίκαιο, επιχειρησιακή αστυνομική συνεργασία, κλπ.).
  • Εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης και της κοινωνικής προστασίας.

Επιπλέον, το Συμβούλιο πρέπει να αποφασίσει με ομοφωνία προκειμένου να αποκλίνει από την πρόταση της Επιτροπής όταν η Επιτροπή δεν μπορεί να συμφωνήσει με τις τροποποιήσεις που επέρχονται στην πρότασή της. Ο κανόνας αυτός δεν εφαρμόζεται για πράξεις που πρέπει να εκδοθούν από το Συμβούλιο με σύσταση της Επιτροπής, παραδείγματος χάριν, για πράξεις στον τομέα του οικονομικού συντονισμού.

Στην περίπτωση ψηφοφορίας με ομοφωνία, η αποχή δεν εμποδίζει τη λήψη απόφασης.

Η Γερμανία και η κατάργηση του veto

Δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκεται στο προσκήνιο η κατάργηση του veto. Η νέα συζήτηση για κατάργηση του, ξεκίνησε από την υπουργό εξωτερικών της Γερμανίας Annalena Baerbock όπου σε δηλώσεις της αναφέρθηκε σε κάποιες ριζοσπαστικές αλλαγές για τα δεδομένα της ΕΕ, όπως είναι η κατάργηση του συστήματος κάθε χώρα-ένας Επίτροπος στην Κομισιόν, και την τροποποίηση του κανόνα της ομοφωνίας στα σημαντικά ψηφίσματα του Συμβουλίου της ΕΕ.

Η επίσημη θέση της Γερμανία είναι η κατάργηση του veto ούτως ώστε να λαμβάνονται με περισσότερη ευκολία οι αποφάσεις και να καταστεί η ΕΕ πιο ισχυρή με ικανότητα δράσης.

Στόχος των Γερμανών είναι να πραγματοποιηθεί αυτή η αλλαγή πριν την επόμενη διεύρυνση, που πιθανό να περιλαμβάνει Ουκρανία, Μολδαβία, Γεωργία και χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Αυτό θα βοηθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη θέση της ως γεωπολιτικός παράγοντας, όπως δήλωσε η Γερμανίδα ΥΠΕΞ και βρίσκει θιασώτες και άλλα κράτη, που ανήκουν στον σκληρό πυρήνα της ΕΕ.

Άλλα κράτη-μέλη βλέπουν με μεγάλη καχυποψία αυτή την κίνηση καθώς θεωρούν ότι οι ισχυρές χώρες της Ένωσης θα καθορίζουν τις πολιτικές βάση των δικών τους συμφερόντων και επιδιώξεων.

Οι αντιδράσεις εδρεύουν και στο γεγονός ότι με κατάργηση του veto ουσιαστικά θα αποδυναμωθεί και η ισότητα ανάμεσα στα κράτη-μέλη Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βεβαίως, μεγάλο «αγκάθι» για την κατάργηση του veto είναι πως τα κράτη, ειδικότερα αυτά με σημαντικά θέματα στην εξωτερική του πολιτική, θα χάσουν ένα όπλο που ενίοτε τους βοηθά στα δικά τους εθνικά ή περιφερειακά συμφέροντα.

Τι θα αλλάξει για Κύπρο και Ελλάδα η κατάργηση του veto

Κύπρος και Ελλάδα δεν μπορούν να μένουν αδιάφορες καθώς, όπως αναφέρθηκε, θα χάσουν ένα σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί εντός της ΕΕ και όσον αφορά και για τα θέματα που σχετίζονται με την Τουρκία. Πολλά κράτη-μέλη σχηματίζουν με συγκεκριμένο τρόπο πολιτικές που μπορεί να αφορούν την Τουρκία έχοντας εις γνώση ότι η Κύπρος μπορεί ανά πάσα στιγμή να μπλοκάρει αποφάσεις.

Στην περίπτωση που χαθεί το veto, Κύπρος και Ελλάδα θα χάσουν ένα πλεονέκτημα, όπου πιθανό να γείρει την πλάστιγγα υπέρ της Τουρκίας μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, δήλωσε σήμερα πως η Κυπριακή Δημοκρατία θα ήταν έτοιμη να συζητήσει το θέμα της κατάργησης της ανάγκης ομοφωνίας σε αποφάσεις της ΕΕ σε θέματα εξωτερικής πολιτικής εφόσον καταδειχτεί ότι η κατάργηση του βέτο θα ενισχύσει την ΕΕ.

«Τι είναι το συμφέρον της ΕΕ; Εκεί είναι που πρέπει να εστιάσουμε και ακολούθως, ναι, όλα τα μέσα όλα τα εργαλεία που χρειάζονται για να πετύχουμε τους στόχους, οι οποίοι πρέπει να είναι ξεκάθαροι, είμαστε έτοιμοι να τα συζητήσουμε», πρόσθεσε ο ΠτΔ.

Εξάλλου, το ζήτημα της κατάργησης του veto δεν επηρεάζει μόνο Ελλάδα και Κύπρο, αλλά και κράτη-μέλη όπως Πολωνία και Ουγγαρία αλλά και τα κράτη της Βαλτικής, λόγω Ρωσίας.

Οι πρώτες αντιδράσεις από κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης φαίνεται ότι είναι αρνητικές. Ήδη η Πολωνία, η Ρουμανία, η Κροατία, η Μάλτα, η Δανία, η Φινλανδία, η Σουηδία, οι τρεις δημοκρατίες  της Βαλτικής, η Τσεχία, η Βουλγαρία και η Σλοβενία αντιτάχθηκαν της γερμανικής πρωτοβουλίας.

Επόμενο «επεισόδιο» σχετικά με το ζήτημα της κατάργησης του veto αναμένεται να είναι το αυριανό (12/11) δείπνο εργασίας στο Βερολίνο με ομάδα ηγετών κρατών μελών της ΕΕ, κατόπιν πρόσκλησης του Καγκελάριου της Γερμανίας κ. Όλαφ Σιολτς και του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Σαρλ Μισιέλ.

Στόχος των συζητήσεων είναι η νέα στρατηγική της ΕΕ για τα έτη 2024-2029, ενώ αναμένεται να τεθεί και το θέμα της ομοφωνίας σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Στο δείπνο εργασίας, το οποίο θα ξεκινήσει γύρω στις 9μμ ώρα Κύπρου, θα συμμετέχουν, πέραν από τον Καγκελάριο Σολτς, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδη, οι ηγέτες της Αυστρίας, του Βελγίου, της Ελλάδας, της Ουγγαρίας και της Λιθουανίας, όπως και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.