Με αναφορά στην ανάγκη για ανεξάρτητη, ισχυρή και αποτελεσματική Δικαιοσύνη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης χαιρέτισε την Τελετή Έναρξης του Νέου Δικαστικού Έτους στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Αρχικά, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι συμμετέχει με ιδιαίτερη τιμή στην τελετή, μαζί με τον Υπουργό Δικαιοσύνης και τον Υφυπουργό Μετανάστευσης. Χαιρέτισε την πρωτοβουλία, σημειώνοντας ότι είναι η πρώτη φορά που πραγματοποιείται τέτοια εκδήλωση και εκφράζοντας την έντονη πεποίθηση ότι η κοινωνία επιθυμεί περισσότερη συμμετοχή του δικαστικού σώματος στον δημόσιο διάλογο. Εκδηλώσεις όπως η σημερινή, πρόσθεσε, ανταποκρίνονται στην επιθυμία και στο αίσθημα της κοινωνίας.
Στη συνέχεια, σημείωσε ότι η εκδήλωση αποτελεί, μεταξύ άλλων, ευκαιρία να επιβεβαιωθεί μια θεμελιώδης αρχή πάνω στην οποία οικοδομείται κάθε δημοκρατική πολιτεία: ότι χωρίς ανεξάρτητη, ισχυρή και αποτελεσματική Δικαιοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικό κράτος δικαίου.
Όπως εξήγησε, το κράτος δικαίου αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο όταν ο πολίτης γνωρίζει ότι μπορεί να προσφύγει στη Δικαιοσύνη και να τύχει ίσης μεταχείρισης, όταν τα δικαιώματά του προστατεύονται ανεξάρτητα από την κοινωνική ή οικονομική του θέση και όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται με ανεξαρτησία και αμεροληψία. Παράλληλα, πρέπει να εκδίδονται σε χρόνο που δεν αποδυναμώνει στην πράξη το ίδιο το δικαίωμα στην απονομή της Δικαιοσύνης.
«Απέναντι στον Νόμο όλοι είμαστε ίσοι», υπογράμμισε, αναφερόμενος στον αξιακό πήχη κάθε Δημοκρατίας, τον οποίο ο πολίτης πρέπει να βλέπει, να αντιλαμβάνεται και να βιώνει.
Ακολούθως, τόνισε ότι η ανεξαρτησία της Δικαστικής Εξουσίας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση της Δημοκρατίας και ότι ο σεβασμός προς αυτήν δεν είναι μόνο συνταγματική επιταγή, αλλά υποχρέωση όλων όσοι υπηρετούν τους θεσμούς της Πολιτείας.
Ο ίδιος, ως θεματοφύλακας του Συντάγματος στην παρούσα συγκυρία, διαβεβαίωσε ότι δεν πρόκειται να παρεκκλίνει από αυτή την απαράβατη αρχή. Όπως σημείωσε, μόνο μια πραγματικά ανεξάρτητη Δικαιοσύνη μπορεί να προστατεύσει αποτελεσματικά τα δικαιώματα και τις ελευθερίες του ανθρώπου, να ελέγξει την κρατική εξουσία και να διασφαλίσει την ισονομία.
Εξάλλου, ανέφερε ότι η διάκριση των εξουσιών καθορίζει με σαφήνεια τις αρμοδιότητες και τα όρια κάθε θεσμού, ενώ ο αμοιβαίος σεβασμός και η συνεργασία αποτελούν απαραίτητα στοιχεία για την αποτελεσματική λειτουργία του κράτους.
Διαβάστε περισσότερα:
- ΠτΔ: «Δεν υπάρχει διαφωνία» με Γενικό Εισαγγελέα - Στη Βουλή η μεταρρύθμιση της Νομικής Υπηρεσίας που «έπρεπε να είχε γίνει εδώ και καιρό»
- Μεταρρύθμιση Νομικής Υπηρεσίας: «Καμπανάκι» Σαββίδη για αντισυνταγματικότητα και κίνδυνο διοικητικού χάους (Βίντεο)
Σε αυτό το πλαίσιο, τοποθέτησε και την ευθύνη της Εκτελεστικής Εξουσίας απέναντι στη Δικαιοσύνη: να διασφαλίζει, με απόλυτο σεβασμό στην ανεξαρτησία της, τις προϋποθέσεις που θα της επιτρέπουν να επιτελεί απρόσκοπτα και αποτελεσματικά την αποστολή της. Αυτό περιλαμβάνει τις αναγκαίες υποδομές, επαρκείς πόρους, σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία και ένα νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο που ανταποκρίνεται στα σημερινά δεδομένα, με τον Πρόεδρο να επισημαίνει και την ευθύνη της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Στη βάση αυτής της συλλογιστικής, πρόσθεσε, η πολιτική της κυβέρνησης στοχεύει στην ενίσχυση όλων των παραγόντων που μπορούν να συμβάλουν στην ομαλή και απρόσκοπτη απονομή της Δικαιοσύνης, σε στενή συνεργασία με τα δικαστήρια και στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, με απόλυτο σεβασμό στη συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξαρτησία και αυτονομία τους.
Στους παράγοντες αυτούς περιλαμβάνονται νομοθετικές αλλαγές και ρυθμίσεις για την αναδιάρθρωση δικαιοδοσιών, την απλοποίηση διαδικασιών και την εξοικονόμηση δικαστικού χρόνου. Στόχος, όπως ανέφερε, είναι η επιτάχυνση της απονομής της Δικαιοσύνης, τόσο στην ανώτατη όσο και στην πρωτόδικη δικαιοδοσία, όπως απαιτεί η κοινωνία.
Αναφερόμενος στις αλλαγές των τελευταίων ετών, ο Πρόεδρος σημείωσε ότι έχει συντελεστεί ουσιαστική αλλαγή στον δικαστικό χάρτη της χώρας. Η μεταρρύθμιση που τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2023, με τη λειτουργία του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου, του Ανώτατου Δικαστηρίου και του Εφετείου, αποτελεί σημαντικό σταθμό στην απονομή της Δικαιοσύνης.
Στην πορεία αυτή, συνέχισε, προστέθηκε η περαιτέρω αναδιάρθρωση της διοικητικής δικαιοσύνης, με τη σύσταση Διοικητικού Εφετείου και τη νέα δομή των διοικητικών δικαστηρίων υπό το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η προσπάθεια δεν σταματά στη θεσμική αναδιάρθρωση. Η ποιότητα της απονομής της Δικαιοσύνης και ιδιαίτερα ο χρόνος ολοκλήρωσης μιας υπόθεσης παραμένουν ζητήματα για τα οποία πρέπει να συνεχιστεί η εργασία με αποφασιστικότητα. Πρόκειται, όπως ανέφερε, για πρόκληση που έχει επανειλημμένα επισημάνει, μεταφέροντας το αίσθημα της κοινωνίας, και την οποία η ίδια η Δικαστική Εξουσία έχει θέσει ψηλά στις προτεραιότητές της.
Σε αυτή την προσπάθεια, σημείωσε, η τεχνολογία αποτελεί πλέον αναπόσπαστο εργαλείο. Η ψηφιοποίηση της δικαστικής διαδικασίας, η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και η περαιτέρω ανάπτυξη του i-Justice δημιουργούν δυνατότητες για καλύτερη διαχείριση των υποθέσεων, μεγαλύτερη διαφάνεια και, το σημαντικότερο, ευκολότερη πρόσβαση του πολίτη στη Δικαιοσύνη.
Παράλληλα, ανέφερε ότι στόχος είναι η ανάπτυξη και βελτίωση των υποδομών και των κτηριακών εγκαταστάσεων, θέμα που τίθεται συνεχώς, καθώς και της στελέχωσης, ώστε να συμβάλουν περαιτέρω σε υψηλά επίπεδα απονομής της Δικαιοσύνης.
Για τον λόγο αυτό, τόνισε ότι η προσπάθεια για ταχύτερη και αποτελεσματικότερη απονομή της Δικαιοσύνης πρέπει να συνεχιστεί, χωρίς οποιαδήποτε έκπτωση στην ποιότητα των αποφάσεων και στις εγγυήσεις μιας δίκαιης διαδικασίας.
Η ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων στον χώρο της Δικαιοσύνης, πρόσθεσε, παραμένει προτεραιότητα για την κυβέρνηση. Όχι ως αυτοσκοπός, καθώς η μεταρρύθμιση δεν διασφαλίζει από μόνη της την επιτυχία, αλλά επειδή ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό σύστημα Δικαιοσύνης είναι απαραίτητο για τον πολίτη, την οικονομία, την κοινωνική συνοχή και τη λειτουργία του κράτους συνολικά.
Την ίδια στιγμή, ο Πρόεδρος επισήμανε ότι η Δικαιοσύνη καλείται να λειτουργήσει σε περιβάλλον πολύ διαφορετικό από εκείνο του παρελθόντος. Οι νέες τεχνολογίες, η τεχνητή νοημοσύνη, το κυβερνοέγκλημα, οι νέες μορφές οικονομικής εγκληματικότητας, οι διασυνοριακές υποθέσεις, η προστασία προσωπικών δεδομένων και οι απαιτήσεις για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων δημιουργούν ένα σύνθετο δικαιικό περιβάλλον και νέες προκλήσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, συνέχισε, οι ισχυροί και ανεξάρτητοι θεσμοί είναι περισσότερο αναγκαίοι από ποτέ. Τα δικαστήρια επιτελούν σημαντική αποστολή στην προάσπιση της συνταγματικής τάξης, της νομιμότητας και των δικαιωμάτων των πολιτών. Η ευθύνη των δικαστών είναι μεγάλη, όπως και η εμπιστοσύνη που η Πολιτεία και η κοινωνία εναποθέτουν στη Δικαιοσύνη.
Κλείνοντας, ο Πρόεδρος εξέφρασε την αναγνώριση και την ευγνωμοσύνη της Πολιτείας προς τους δικαστές, τους δικηγόρους, τους πρωτοκολλητές και όλο το διοικητικό και υποστηρικτικό προσωπικό, που συμβάλλουν καθημερινά στην εύρυθμη λειτουργία του δικαστικού συστήματος.
Αναγνωρίζοντας ότι το έργο τους είναι απαιτητικό, η ευθύνη τους τεράστια και η αποστολή τους ακόμη μεγαλύτερη, τους κάλεσε να συνεχίσουν με αποφασιστικότητα την κοινή προσπάθεια για μια Δικαιοσύνη αντάξια της Κυπριακής Δημοκρατίας, μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής Δημοκρατίας δικαίου, που πρωτίστως εξυπηρετεί τον άνθρωπο και την κοινωνία.
Τέλος, ευχήθηκε στον Πρόεδρο και στα μέλη του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου και σε όλους όσοι υπηρετούν τη Δικαιοσύνη ένα δημιουργικό, παραγωγικό και επιτυχημένο νέο δικαστικό έτος.
Εξέφρασε, παράλληλα, τη βεβαιότητα ότι όλοι, μέσα από τον δικό τους θεσμικό ρόλο, έχουν κοινή υποχρέωση να υπηρετούν ένα κράτος στο οποίο ο νόμος ισχύει για όλους και η Δικαιοσύνη είναι προσβάσιμη, ανεξάρτητη και αποτελεσματική για όλους.
