Κυρίως στους τομείς της πολιτικής και της οικονομίας, χωρίς ωστόσο να αφήνουμε απέξω κάποια κοινωνικά αλισβερίσια, οι σχέσεις συνηθίζουν να κτίζονται πάνω στην αμοιβαία ωφέλεια. Για όσο το σύστημα παράγει κέρδη, εξουσία ή προστασία για τους εμπλεκόμενους, η σχέση παραμένει σταθερή. Σε αντίθετη περίπτωση, όταν τα οφέλη αρχίσουν να μειώνονται ή να κατανέμονται άνισα, τότε η ίδια η λογική που ένωσε τους εταίρους γίνεται η αιτία της σύγκρουσής τους.
Πρόκειται για ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο που καταγράφεται και στη διεθνή βιβλιογραφία για τη διαφθορά και τα δίκτυα διαπλοκής. Είναι, άλλωστε, πασίγνωστο ότι οι περισσότερες αποκαλύψεις μεγάλων σκανδάλων δεν ξεκινούν από τους θεσμούς αλλά από εσωτερικές ρήξεις. Από ανθρώπους που κάποτε ανήκαν στον ίδιο κύκλο, από πρώην φίλους και συνεργάτες που αισθάνθηκαν προδομένοι, από επιχειρηματίες και πολιτικούς που έχασαν πρόσβαση στα προνόμια και βρέθηκαν εκτός του μηχανισμού.
Η σχέση διαπλεκόμενων συμφερόντων μπορεί να σπάσει για πολλούς λόγους, με πρώτο και καλύτερο το ενδεχόμενο να αλλάξει η ισορροπία ισχύος. Εκεί όπου η εξάρτηση μετατρέπεται σε ανταγωνισμό και οποιαδήποτε παλιά συμμαχία γίνεται πεδίο σύγκρουσης. Μπορεί επίσης να σπάσει όταν έχουμε αλλαγή στο πολιτικό περιβάλλον, στην κυβέρνηση ή στη δικαστική εξουσία, ή ακόμη όταν μεταβάλλονται οι συσχετισμοί δυνάμεων. Τότε, οι σχέσεις αυτού του τύπου αρχίζουν να μοιάζουν περισσότερο επικίνδυνες παρά χρήσιμες. Λογικό και αναμενόμενο, αφού κάποιο από τα δύο μέρη θα ζυγίσει το μερίδιό του και δεν θα το θεωρεί πλέον δίκαιο σε αυτές τις σχέσεις που πολύ συχνά προσομοιάζουν και λειτουργούν ως άτυπες επιχειρηματικές συμπράξεις.
Τότε το μοναδικό όπλο που απομένει είναι η αποκάλυψη. Απευθείας ή μέσω τρίτων. Σε πολλές διεθνείς υποθέσεις διαφθοράς, η στιγμή που κάποια έρευνα πλησιάζει επικίνδυνα τους πρωταγωνιστές μιας υπόθεσης είναι και η στιγμή που αρχίζουν οι διαρροές, οι καταγγελίες και οι δημόσιες αποστάσεις, εκεί όπου ο καθένας προσπαθεί να διασώσει τον εαυτό του. Οι σχέσεις αμοιβαίας ομηρίας κάποια στιγμή τερματίζονται, γιατί δεν βασίζονται στην αυθεντική εμπιστοσύνη και γιατί κάποτε η σιωπή παύει να είναι χρήσιμη.
Ίσως γι' αυτό, πολύ συχνά, οι μεγαλύτερες αλήθειες δεν έρχονται στο φως όταν το σύστημα λειτουργεί απρόσκοπτα. Έρχονται όταν αρχίζει να διαλύεται από μέσα και οι ισορροπίες αλλάζουν.
Και κάποια στιγμή, σε σχέσεις τέτοιου είδους, αυτό θα συμβεί. Και ίσως αυτό να αποτελεί και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο κάθε υπόθεσης διαπλοκής. Όχι το πώς δημιουργήθηκε μια συμμαχία, αλλά τι ήταν εκείνο που την έκανε να σπάσει. Κι αυτό γιατί η ρωγμή αποκαλύπτει περισσότερα από όσα έκρυβε για χρόνια ολόκληρη η κατασκευή μιας σχέσης.
