Η μνήμη δεν κατοικεί στα μνημεία, κατοικεί στους ανθρώπους, είπε ο Υπουργός Υγείας Νεόφυτος Χαραλαμπίδης σε εκδήλωση μνήμης και τιμής για τους πεσόντες και αγνοουμένους της τουρκικής εισβολής του 1974, του Δήμου Αμαθούντας, την Παρασκευή.
"Η τραγωδία του 1974 δεν άρχισε στις 20 Ιουλίου. Είχαν προηγηθεί οι σκοτεινές μέρες του πραξικοπήματος. Η βίαιη ανατροπή της συνταγματικής τάξης. Η αήθης επίθεση κατά της Δημοκρατίας. Η επικίνδυνη αυταπάτη ότι η βία μπορεί να αντικαταστήσει τη λαϊκή βούληση. Ότι ο φανατισμός μπορεί να βαφτιστεί πατριωτισμός. Ότι η πατρίδα μπορεί να σωθεί πληγώνοντας την ίδια της τη δημοκρατία" ανέφερε ο Υπουργός.
Σημείωσε ότι το πραξικόπημα άνοιξε την πόρτα στην τραγωδία και η τουρκική εισβολή που ακολούθησε μετέτρεψε την πληγή σε εθνικό τραύμα. "Αυτή η ιστορική αλήθεια δεν μειώνει ούτε στο ελάχιστο την ευθύνη της Τουρκίας για την εισβολή, την κατοχή και τη συνεχιζόμενη παραβίαση των δικαιωμάτων του κυπριακού λαού. Αντίθετα, φωτίζει ολόκληρο το μέγεθος της τραγωδίας" συνέχισε.
Γιατί, πρόσθεσε, το 1974 μάς έδειξε με τον πιο οδυνηρό τρόπο πως ένας τόπος κινδυνεύει διπλά όταν πληγώνεται από μέσα και απειλείται από έξω.
"Το βάρος εκείνων των ημερών. Το σηκώνουν τα πρόσωπα. Οι άνθρωποι που βρέθηκαν μπροστά σε αποφάσεις που κανένας άνθρωπος δεν θα ήθελε να πάρει. Οι πεσόντες μας είναι οι άνθρωποι που, μέσα στη σύγχυση, στον φόβο και στη βία, κράτησαν όρθια την ίδια την αξιοπρέπεια του λαού μας. Δεν γνωρίζουμε όλα όσα σκέφτηκαν ή ένιωσαν. Γνωρίζουμε, όμως, αυτό που η ιστορία κράτησε καθαρό. Ότι όταν ήρθε η ώρα, δεν εγκατέλειψαν τη θέση τους".
Εκεί ακριβώς, συνέχισε, βρίσκεται η βαθύτερη αξία της θυσίας τους. "Στην επιλογή να σταθεί κανείς όρθιος όταν γύρω του όλα καταρρέουν. Στην επιλογή να υπηρετήσει κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του. Στην επιλογή να μην επιτρέψει στον φόβο να τον λυγίσει".
Η πιο σκληρή ίσως πτυχή της κυπριακής τραγωδίας είναι οι αγνοούμενοι, είπε, γιατί ο θάνατος, όσο οδυνηρός κι αν είναι, φέρνει κάποτε τη βεβαιότητα.
"Υπήρξαν γονείς που έφυγαν από τη ζωή περιμένοντας. Υπήρξαν μανάδες που κράτησαν μια φωτογραφία για δεκαετίες. Υπήρξαν αδέλφια και παιδιά που μεγάλωσαν ανάμεσα στην ελπίδα και στην αβεβαιότητα. Και ακόμη και σήμερα, πενήντα και πλέον χρόνια μετά, υπάρχουν ιστορίες που συνεχίζουν να μας υπενθυμίζουν το ανθρώπινο κόστος εκείνης της τραγωδίας".
Η αναζήτηση της αλήθειας για κάθε αγνοούμενο, είπε ο Υπουργός, δεν είναι τυπική διαδικασία. Είναι πράξη δικαιοσύνης. Είναι πράξη ανθρωπιάς. Είναι πράξη χρέους.
"Τιμώντας σήμερα τους πεσόντες και τους αγνοουμένους της τουρκικής εισβολής, αξίζει να αναρωτηθούμε τι είναι εκείνο που αντιστέκεται πραγματικά στον χρόνο. Δεν είναι το μάρμαρο. Δεν είναι οι επέτειοι. Είναι ένα όνομα που εξακολουθεί να προφέρεται με την ίδια συγκίνηση, μισό αιώνα μετά. Είναι μια φωτογραφία που εξακολουθεί να έχει τη θέση της στο σπίτι. Είναι ένα χωριό που δεν έπαψε ποτέ να αναγνωρίζει τα παιδιά του".
Γιατί η μνήμη, τόνισε, " δεν κατοικεί στα μνημεία. Κατοικεί στους ανθρώπους. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που θυμούνται, ο χρόνος δεν έχει τον τελευταίο λόγο".
Σήμερα, είπε ο Υπουργός, δεν στεκόμαστε μόνο μπροστά στο παρελθόν. Στεκόμαστε και απέναντι στον εαυτό μας. Απέναντι στις επιλογές μας. Απέναντι στον τρόπο με τον οποίο θέλουμε να πορευθεί αυτός ο τόπος.
"Και ίσως η μεγαλύτερη τιμή που μπορούμε να αποδώσουμε σε όσους χάθηκαν να βρίσκεται ακριβώς εκεί. Στην απόφαση να οικοδομούμε μια Κύπρο πιο ώριμη. Μια Κύπρο αντάξια των θυσιών τους. Μια Κύπρο που δεν θα ξεχάσει. Μια Κύπρο που θα εξακολουθεί να αναζητά όσα η ιστορία της στέρησε" κατέληξε.
