Στην υπογραφή ευρέος πακέτου συμφωνιών με στόχο την εμβάθυνση και επέκταση των σχέσεων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ελβετίας προχώρησαν σήμερα η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο Πρόεδρος της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, Γκι Παρμελέν, σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση της Κομισιόν.
LIVE | Κρίση στη Μ. Ανατολή - Συναγερμός στην Κύπρο - Κίνδυνος περαιτέρω περιφερειακής ανάφλεξης
Όπως αναφέρεται, το πακέτο θεσπίζει ένα σύγχρονο πλαίσιο συνεργασίας, επιτρέποντας απρόσκοπτη πρόσβαση σε αγορά 460 εκατομμυρίων καταναλωτών σε βασικούς τομείς. Μέσω της ευθυγράμμισης προτύπων και κανόνων σε στενά διασυνδεδεμένους τομείς, προβλέπεται ενίσχυση της νομικής βεβαιότητας, απλοποίηση του εμπορίου προϊόντων, όπως ιατροτεχνολογικά και τρόφιμα, καθώς και διευκόλυνση του διασυνοριακού εφοδιασμού επιχειρήσεων. Παράλληλα, καθορίζονται πιο συνεκτικοί κανόνες για πολίτες που ζουν, εργάζονται ή σπουδάζουν μεταξύ ΕΕ και Ελβετίας, ενώ η Ελβετία θα συμμετέχει στη διαμόρφωση της σχετικής νομοθεσίας στους τομείς που καλύπτονται από το πακέτο.
Σε δήλωσή της, η κα. φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε το πακέτο «ιστορικό», επισημαίνοντας ότι αντανακλά τη στρατηγική σημασία της εταιρικής σχέσης ΕΕ–Ελβετίας και εκσυγχρονίζει τη συνεργασία σε τομείς όπως το εμπόριο, οι μεταφορές, η υγεία και η ενέργεια.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το πακέτο περιλαμβάνει επικαιροποιήσεις τεσσάρων υφιστάμενων συμφωνιών που ήδη παρέχουν στην Ελβετία πρόσβαση στην εσωτερική αγορά της ΕΕ και αφορούν τις αεροπορικές και χερσαίες μεταφορές, την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων και την αμοιβαία αναγνώριση αξιολόγησης συμμόρφωσης. Η προσαρμογή τους αποσκοπεί στην πλήρη αξιοποίηση των σχετικών δικαιωμάτων από πολίτες και επιχειρήσεις και στη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού.
Επιπλέον, εισάγονται νέες συμφωνίες για την ασφάλεια των τροφίμων, με τη δημιουργία κοινού χώρου που καλύπτει όλη την αλυσίδα τροφίμων, για την ηλεκτρική ενέργεια με συμμετοχή της Ελβετίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, καθώς και για την υγεία, επιτρέποντας τη συμμετοχή της χώρας σε μηχανισμούς και οργανισμούς της ΕΕ για την αντιμετώπιση σοβαρών διασυνοριακών απειλών, όπως το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων.
Προβλέπεται ακόμη νέα συμφωνία για μόνιμη χρηματοδοτική συνεισφορά της Ελβετίας στην οικονομική και κοινωνική συνοχή της Ένωσης, καθώς και συμφωνία για τη συμμετοχή της στον Οργανισμό της ΕΕ για το Διαστημικό Πρόγραμμα, σε δραστηριότητες που σχετίζονται με τα συστήματα Galileo και European Geostationary Navigation Overlay Service (EGNOS).
Στο πλαίσιο του πακέτου επικαιροποιούνται επίσης οι διατάξεις επίλυσης διαφορών στη συμφωνία για το εμπόριο γεωργικών προϊόντων, ώστε να ευθυγραμμιστούν με νεότερες συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου. Κάθε συμφωνία που επιτρέπει τη συμμετοχή της Ελβετίας στην αγορά της ΕΕ θα αντικατοπτρίζει την εξέλιξη της ενωσιακής νομοθεσίας στον σχετικό τομέα και θα περιλαμβάνει διατάξεις επίλυσης διαφορών, καθώς και κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων όπου απαιτείται.
Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης πρωτόκολλο για την κοινοβουλευτική συνεργασία και Κοινή Δήλωση για τη θέσπιση διαλόγου υψηλού επιπέδου σχετικά με το διμερές πλαίσιο και την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων.
Παράλληλα, εντάσσεται συμφωνία για τη συμμετοχή της Ελβετίας σε προγράμματα της Ένωσης, η οποία είχε υπογραφεί χωριστά στις 10 Νοεμβρίου 2025 στη Βέρνη από την Επίτροπο Ζαχαρίεβα και τον κ. Παρμελέν. Η συμφωνία επιτρέπει τη συμμετοχή της χώρας στα προγράμματα Horizon Europe, Erasmus+ και EU4Health.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι διαπραγματεύσεις είχαν ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2024 με πρωτοβουλία της κα. φον ντερ Λάιεν και της τότε Προέδρου της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, Βιόλα Άμχερντ και ολοκληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του 2024 υπό την πολιτική καθοδήγηση του Επιτρόπου Μάρος Σέφτσοβιτς.
Η υπογραφή, επισημαίνεται, αποτελεί σημαντικό βήμα για την ολοκλήρωση της διαδικασίας επικύρωσης, επιτρέποντας και στις δύο πλευρές να προχωρήσουν στις αντίστοιχες εθνικές διαδικασίες.
