Οι σειρήνες ήχησαν σε όλη την Κύπρο το πρωί της Τρίτης 15 Ιουλίου, στις 8:20, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης για το πραξικόπημα του 1974. Η ώρα αυτή σηματοδοτεί το ακριβές χρονικό σημείο κατά το οποίο εκδηλώθηκε το πραξικόπημα εναντίον του τότε Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄.
Η ενεργοποίηση των σειρήνων γίνεται από την Πολιτική Άμυνα, μέσω του ηλεκτρονικού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης, το οποίο διαθέτει 150 σειρήνες παγκύπρια.
Διάβασε εδώ >> Η αντίσταση στη Λάρνακα, οι απόπειρες δολοφονίας, η απαγωγή και τα βασανιστήρια
Πενήντα ένα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, Τρίτη 15 Ιουλίου 2025, από το προδοτικό πραξικόπημα του 1974, το οποίο σχεδιάστηκε από τη χούντα των συνταγματαρχών στην Ελλάδα και εκτελέστηκε στην Κύπρο με την εμπλοκή της ΕΟΚΑ Β’
Την περίοδο 1971–1974, με την Κύπρο να βρίσκεται σε συνθήκες εσωτερικής αποσταθεροποίησης και την άμυνα του νησιού αποδυναμωμένη λόγω της αποχώρησης της Ελληνικής Μεραρχίας, η χούντα και οι συνεργάτες της στην Κύπρο έθεσαν ως στόχο την ανατροπή του νόμιμου Προέδρου της Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’. Το πραξικόπημα εκδηλώθηκε την πρωινή ώρα της 15ης Ιουλίου, με τη χρήση στρατιωτικών δυνάμεων.
Διάβασε εδώ >> Μηνύματα μνήμης και ευθύνης από τα κόμματα για την επέτειο του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου
Ο Μακάριος, που εκείνη την ώρα δεχόταν στο Προεδρικό Μέγαρο ομάδα Ελληνοπαίδων από την Αίγυπτο, κατάφερε να διαφύγει όταν το κτίριο άρχισε να κανονιοβολείται από τεθωρακισμένα της Εθνικής Φρουράς. Αρχικά κατέφυγε στη Μονή Κύκκου και ακολούθως στην Πάφο. Εκεί, από έναν αυτοσχέδιο ραδιοσταθμό, απηύθυνε προς τον κυπριακό λαό το ηχηρό μήνυμα:
«Ελληνικέ Κυπριακέ Λαέ! Γνώριμη είναι η φωνή που ακούεις... Δεν είμαι νεκρός. Είμαι ζωντανός... Η Χούντα απεφάσισε να καταστρέψει την Κύπρο. Να την διχοτομήσει. Αλλά δεν θα το κατορθώσει... Νυν υπέρ πάντων ο αγών».
Στη συνέχεια, ο Μακάριος μεταφέρθηκε με βρετανικό στρατιωτικό αεροσκάφος μέσω Μάλτας στο Λονδίνο, όπου στις 17 Ιουλίου συναντήθηκε με τον Βρετανό πρωθυπουργό Χάρολντ Ουίλσον και τον Υπουργό Εξωτερικών Τζέιμς Κάλαχαν. Παρά τις προσπάθειες των πραξικοπηματιών, ο Μακάριος διασώθηκε και επέστρεψε λίγους μήνες αργότερα στην Κύπρο, αναλαμβάνοντας και πάλι τα προεδρικά του καθήκοντα.
Σήμερα στην επικαιρότητα:
- Φωτιά σε αυτοκίνητο στην Πάφο – Όχημα καταστράφηκε ολοσχερώς
- Οδική σύγκρουση στο Αλεθρικό με μοτοποδήλατο που οδηγούσαν δύο ανήλικοι
- Σύλληψη 33χρονου για υπόθεση εμπρησμού σε γκαράζ στη Λάρνακα
Ωστόσο, το πραξικόπημα άνοιξε τον δρόμο για τη δεύτερη μεγάλη τραγωδία: η Τουρκία, χρησιμοποιώντας το ως πρόσχημα, εισέβαλε στο νησί στις 20 Ιουλίου 1974. Σε δύο φάσεις, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, η Τουρκία κατέλαβε το 36,2% της εδαφικής επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, προκαλώντας χιλιάδες θανάτους, βίαιη εκδίωξη περίπου 200.000 Ελληνοκυπρίων και μαζική καταστροφή.
Άλλοι 20.000 Ελληνοκύπριοι που παρέμειναν στις κατεχόμενες περιοχές, αναγκάστηκαν τελικά να τις εγκαταλείψουν και να καταφύγουν στις ελεγχόμενες από την Κυβέρνηση περιοχές. Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι εξακολουθούν να αγνοούνται από τις διακοινοτικές συγκρούσεις της περιόδου 1963–1964 και την εισβολή του 1974.
Η αντίστροφη μέτρηση για τη διχοτόμηση της Κύπρου άρχισε το 1967, όταν την εξουσία στην Ελλάδα κατέλαβε η στρατιωτική δικτατορία. Η σχέση της Χούντας με τον Πρόεδρο Μακάριο ήταν ιδιαίτερα τεταμένη, καθώς ο ίδιος αρνήθηκε να λειτουργήσει ως Πρόεδρος υπό κηδεμονία.
Το σύνθημα για την έναρξη του πραξικοπήματος δόθηκε με τη φράση «Αλέξανδρος εισήλθε νοσοκομείον», από τον επικεφαλής των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο, ταξίαρχο Μ. Γεωργίτση, προς την ηγεσία της Χούντας στην Αθήνα.
Σήμερα, στις 8:20 το πρωί, ώρα εκδήλωσης του πραξικοπήματος, οι σειρήνες ηχούν σε όλες τις πόλεις της Κύπρου, σε ένδειξη μνήμης. Σειρήνες θα ηχήσουν επίσης στις 20 Ιουλίου, ημερομηνία της τουρκικής εισβολής.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, συνοδευόμενος από Υπουργούς, θα παραστεί στο καθιερωμένο Μνημόσυνο των πεσόντων για την υπεράσπιση της Δημοκρατίας και της συνταγματικής τάξης, που θα τελεστεί στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στις 8:00 π.μ.
Στις 10:30 π.μ., η Πρόεδρος της Βουλής συγκαλεί ειδική συνεδρία της Ολομέλειας με θέμα «Καταδίκη του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής».
Πολιτικά κόμματα και οργανώσεις καταδικάζουν το πραξικόπημα της Χούντας και διοργανώνουν εκδηλώσεις μνήμης και τιμής προς τα θύματα και τους υπερασπιστές της Δημοκρατίας.
Με πληροφορίες από ΚΥΠΕ
