Του Κυριάκου Πομηλορίδη
Την πεποίθηση ότι σύντομα θα επαναρχίσουν οι συνομιλίες για το κυπριακό εξέφρασαν από την Αθήνα οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας και της Τουρκίας Αντώνης Σαμαράς και Αχμέτ Νταβούτογλου, στο πλαίσιο κοινής συνέντευξης τύπου με την οποία επιστεγάστηκε η 3η σύνοδος του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδος-Τουρκίας.
Σε αντίθεση ωστόσο με τον κ. Σαμαρά ο οποίος υπεραμύνθηκε της απόφασης του προέδρου Αναστασιάδη να αναστείλει τη συμμετοχή του στις συνομιλίες λόγω των τουρκικών προκλήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ, ο κος Νταβούτογλου όχι μόνο απέφυγε να αναφερθεί στις δραστηριότητες του Μπαρμπαρός, αλλά επιχείρησε να διασυνδέσει τη λύση του κυπριακού με την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας και Τουρκίας.
Ο Αντώνης Σαμαράς είπε ότι «Κατανοούμε την απόφαση του κ. Αναστασιάδη να διακόψει τις συνομιλίες μέχρι να λυθεί το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί. Πιστεύω ότι θα λυθεί σύντομα το πρόβλημα για να επανεκκινήσουν οι διμερείς διαπραγματεύσεις».
Ο Αχμέτ Νταβούτογλου δήλωσε «η βούληση της Άγκυρας είναι να επαναρχίσουν οι διακοινοτικές συνομιλίες το συντομότερο δυνατόν ώστε με την επίλυση του Κυπριακού να επιλυθεί και το θέμα της ενέργειας. Από τις συνομιλίες που είχε στην Αθήνα με την ελληνική πλευρά, έχουμε αποδεχτεί ότι και οι δύο κοινότητες της Κύπρου έχουν δικαίωμα στις ενεργειακές πηγές της Κύπρου, και ειίναι καλό να αποφεύγονται μονομερείς ενέργειες».
Όπως και κατά το χθεσινό του χαιρετισμό στις εργασίες του Ελληνοτουρκικού Επιχειρηματικού Φόρουμ, ο Τούρκος πρωθυπουργός, αναφέρθηκε στην από κοινού, όπως είπε, εκμετάλλευση του ενεργειακού πλούτου της Κύπρου, αλλά και του Αιγαίου και στην ανατολική Μεσόγειο, η οποία όπως σημείωσε μπορεί να γίνει μέσω των «πυλών» κατά την έκφραση του της Ασίας και της Ευρώπης.
«Η πρώτη, πύλη θα ευνοήσει την Ελλάδα μέσω της Τουρκίας, και η δεύτερη πύλη, της Ευρώπης, θα ευνοήσει την Τουρκία μέσω της Ελλάδος» δήλωσε ο Νταβούτογλου .
Απαντώντας ο Έλληνας πρωθυπουργός υπέδειξε με εύσχημο τρόπο ότι η στήριξη της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας δεν είναι εν λευκώ.
«Η Ελλάδα θα συνεχίσει να στηρίζει την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Είναι χρήσιμο ο γείτονάς μας να ανήκει στην ευρωπαϊκή οικογένεια εκπληρώνοντας βέβαια τα προαπαιτούμενα. Ας είναι σίγουρη η Τουρκία ότι με την ένταξη θα πετύχει τεράστια οφέλη».
Στο Κοινό Ανακοινωθέν που υπεγράφη μεταξύ των δύο Πρωθυπουργών μετά την 3η σύνοδο του Ανωτάτους Συμβουλίου Συνεργασίας ωστόσο δεν γίνεται καμία αναφορά στην Κύπρο και στο Κυπριακό.
«Η Ελλάδα και η Τουρκία στοχεύουν στην περαιτέρω προώθηση της διμερούς και περιφερειακής συνεργασίας τους στον τομέα της ενέργειας, ιδιαιτέρως σε σχέση με αγωγούς φυσικού αερίου και διασυνδεόμενα δίκτυα ηλεκτρισμού. »
Οι δύο ηγέτες δεν απάντησαν σε ερωτήσεις δημοσιογράφων όπως αρχικώς είχε προγραμματιστεί, ενώ ο Τούρκος Πρωθυπουργός αναχώρησε νωρίς το απόγευμα για την Άγκυρα χωρίς να επισκεφθεί την Θράκη όπως αρχικά είχε ζητήσει.
Παρασκήνιο για επανέναρξη των συνομιλιών
Σε αντίθεση με τα λιγοστά που ειπώθηκαν δημοσίως έντονο ήταν το παρασκήνιο στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας Τουρκίας, ειδικότερα σε σχέση με το κυπριακό και τις τουρκικές προκλήσεις.
Σύμφωνα με διπλωματικές πληροφορίες ο κος Νταβούτογλου κατέθεσε Φόρμουλα για την επανέναρξη των συνομιλιών, σύμφωνα με την οποία:
- Oι πλευρές θα αναμένουν να ολοκληρωθούν οι εργασίες γεώτρησης της ΕΝΙ, κάτι που υπολογίζεται να γίνει πριν τα Χριστούγεννα.
- Δεδομένου δε ότι η επόμενη γεώτρηση για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν προγραμματίζεται πριν από τα τέλη Μαρτίου αρχές Μάιου
- Στους 3 μήνες που μεσολαβούν θα επιχειρηθεί να βρεθεί μια φόρμουλα για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Προσπάθεια που όπως αναφέρουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης έχει ήδη ανατεθεί στους υφ. Εξωτερικών των δύο Χωρών.
Θα πρέπει ωστόσο να αναφέρουμε πως σε όλα τα στάδια της συζήτησης ο Πρωθυπουργός Σαμαράς επέμεινε πως την τελική απόφαση θα πρέπει να την πάρει η Λευκωσία. Η Κυπριακή Δημοκρατία και συγκεκριμένα ο πρόεδρος Αναστασιάδης.
Και βεβαίως ότι η οποία φόρμουλα θα πρέπει να έχει διάρκεια και να είναι συμβατή με το διεθνές δίκαιο.
Τα όσα ωστόσο δήλωσε ο κος Νταβούτογλου σε τούρκους Δημοσιογράφους κάθε άλλο παρά ενθαρρυντικά είναι αφού αμφισβήτησε ανοιχτά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κ.Δ χαρακτηρίζοντας μονομερείς τις ενέργειες της Λευκωσίας και επέμεινε στην από κοινού εκμετάλλευση των κοιτασμάτων που βρίσκονται στην κυπριακή ΑΟΖ από Ε/Κ και τ/κ.
Νωρίτερα - Σαμαράς και Νταβούτγλου ελπίζουν στην επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό
O Πρωθυπουργός της Ελλάδος Αντώνης Σαμαράς, κατανοώντας, όπως είπε, την απόφαση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη να αναστείλει τη συμμετοχή του στις συνομιλίες με την τουρκοκυπριακή πλευρά για την επίλυση του Κυπριακού όσο παραμένει το Μπαρμπαρός στη θαλάσσια περιοχή της κυπριακής ΑΟΖ, θεωρεί ότι υπάρχει και από τη μεριά της Τουρκίας η βούληση να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις και ότι αυτό πιστεύει ότι «θα γίνει σύντομα».
Από την πλευρά του, ο Τούρκος ομόλογός του Αχμέτ ΝταβΚυπριακό και ενέργεια βρεθήκαν στο επίκεντρο των επαφών, του πρωθυπουργού της Τουρκιάς, Αχμέτ Νταβούτογλου στην Αθήνα.
Μιλώντας μετά το πέρας της 3ης συνόδου του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδος-Τουρκίας (ΑΣΣ), ο κ. Νταβούτογλου είπε ότι η βούληση της Άγκυρας είναι να επαναρχίσουν οι διακοινοτικές συνομιλίες «το συντομότερο δυνατόν ώστε με την επίλυση του Κυπριακού να επιλυθεί και το θέμα της ενέργειας».
Υπογράμμισε πως από τις συνομιλίες που είχε στην Αθήνα με την ελληνική πλευρά, «έχουμε αποδεχτεί ότι και οι δύο κοινότητες της Κύπρου έχουν δικαίωμα στις ενεργειακές πηγές της Κύπρου», και πρόσθεσε πως «είναι καλό να αποφεύγονται μονομερείς ενέργειες».
Όπως και κατά το χθεσινό του χαιρετισμό στις εργασίες του Ελληνοτουρκικού Επιχειρηματικού Φόρουμ, που πραγματοποιήθηκε εκ παραλλήλου με το ΑΣΣ, ο Τούρκος πρωθυπουργός, αναφερόμενος στην από κοινού, όπως είπε, εκμετάλλευση του ενεργειακού πλούτου της Κύπρου, αλλά και γενικότερα εκείνων στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο, μίλησε για «πύλη Ασίας και πύλη Ευρώπη».
Η πρώτη, διευκρίνισε, θα ευνοήσει την Ελλάδα μέσω της Τουρκίας, και η δεύτερη πύλη, της Ευρώπης, θα ευνοήσει την Τουρκία μέσω της Ελλάδος.
Κατά τη χθεσινή του ομιλία, ο κ. Νταβούτογλου κάλεσε τον Αντώνη Σαμαρά, «να λύσουμε μαζί το Κυπριακό» ώστε Ελλάδα και Τουρκία να συνεργαστούν και στο επίπεδο της ενέργειας μέσω αγωγού που θα περνάει από την Τουρκία και από εκεί θα πηγαίνει στην Ασία και, μέσω Ελλάδας, στην Ευρώπη.
Στο Κοινό Ανακοινωθέν που υπεγράφη μεταξύ των δύο Πρωθυπουργών μετά την 3η σύνοδο του ΑΣΣ, και στο οποίο δεν γίνεται καμία αναφορά στην Κύπρο και στο Κυπριακό, επισημαίνεται ότι:
«Η Ελλάδα και η Τουρκία στοχεύουν στην περαιτέρω προώθηση της διμερούς και περιφερειακής συνεργασίας τους στον τομέα της ενέργειας, ιδιαιτέρως σε σχέση με αγωγούς φυσικού αερίου και διασυνδεόμενα δίκτυα ηλεκτρισμού. Σε ό,τι αφορά τη μεταφορά φυσικού αερίου, το επιτυχές προηγούμενο του αγωγού TGI, ο οποίος λειτουργεί από τον Οκτώβριο του 2007, άνοιξε το δρόμο για ακόμη στενότερη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών πριν το τέλος αυτής της δεκαετίας. Οι αγωγοί TAP και TANAP, συνδεόμενοι μεταξύ τους, αποτελούν σαφώς την πλέον αποδοτική – από πλευράς κόστους – οδό για την μεταφορά του αερίου της Κασπίας στην Δυτική Ευρώπη, από το 2020».
Στη δική του αποφώνηση μετά το πέρας της συνόδου, ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε και «στις ουσιαστικότατες διαφωνίες μας με την Τουρκία», τονίζοντας ιδιαίτερα αυτές στο Κυπριακό.
Είπε ότι για την επίλυση αυτών των διαφορών, πρέπει να υπάρξει «πλήρης σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου», με αυτονόητη «την προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων των χωρών».
Υποστηρίζει πλήρως, όπως ανέφερε, τις προσπάθειες της κυπριακής κυβέρνησης για την προώθηση λύσης «υπό αυτές τις προϋποθέσεις» και υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Και ενώπιον του κ. Νταβούτογλου συμπλήρωσε ότι η Ελλάδα «κατανοεί την απόφαση του Προέδρου Αναστασιάδη να αναστείλει τη συμμετοχή τους στις συνομιλίες έως ότου λυθεί το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί», χωρίς να αναφέρει συγκεκριμένα τη συνεχιζόμενη παρουσία του σεισμογραφικού Μπαρμπαρός στην περιοχή.
Τα «περαστικά» του στον «Πρόεδρο Αναστασιάδη» ευχήθηκε, μέσω των δηλώσεών του ο Αχμέτ Νταβούτογλου. «Ελπίζω το ταχύτερο δυνατό να αποκατασταθεί η υγεία του και να συνεχιστούν οι δικοινοτικές συνομιλίες», πρόσθεσε ο Τούρκος πρωθυπουργός καταλήγοντας.
Όσον αφορά το Κυπριακό, είπε ότι «είναι σημαντικό να δούμε πώς προσεγγίζουν το θέμα οι δύο πλευρές» και ότι πιστεύει πως αυτή η προσέγγιση «θα συμβάλλει στην ανάπτυξη όλης της περιοχής και της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου».
Δεν διευκρινίζεται εάν με το «δύο πλευρές» ο κ. Νταβούτολου εννοεί την ελληνοκυπριακή και τουρκοκυπριακή, ή την Αθήνα και την Άγκυρα.
Οι δύο ηγέτες δεν απάντησαν σε ερωτήσεις δημοσιογράφων όπως αρχικώς είχε προγραμματιστεί, και δεν δόθηκαν εξηγήσεις επ αυτού.
Πληροφορίες του ΚΥΠΕ από διπλωματικές πηγές αναφέρουν πως έχουν διατυπωθεί μεταξύ Αθηνών και Άγκυρας «ορισμένες σκέψεις για μία φόρμουλα απεμπλοκής από την κρίση και επανόδου των δύο πλευρών στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στη Κύπρο», αλλά η ελληνική πλευρά φέρεται να υποστηρίζει ότι, όσο την αφορά, ο πρώτος και τελευταίος λόγος στο θέμα αυτό ανήκει πρωτίστως και κυρίως στον Πρόεδρο Αναστασιάδη και στον πολιτικό κόσμο της Κύπρου.
Ο κ. Σαμαράς είπε ακόμα ότι η Ελλάδα στηρίζει πλήρως την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας εφόσον, όπως πρόσθεσε, η Άγκυρα «εκπληρώσει πλήρως τα ευρωπαϊκά προαπαιτούμενα και τις υποχρεώσεις της».
«Είμαστε ιδιαίτερα ευγνώμονες για τη στήριξη που παρέχει η Ελλάδα στην ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Είμαστε, ξέρετε, γνώριμοι με το γεγονός ότι στο παρελθόν, κάποιες χώρες προφασίζονταν τις δήθεν αντιρρήσεις της Ελλάδας για την πλήρη ένταξη της Τουρκίας. Εμείς γνωρίζουμε πολύ καλά ότι είναι κύριος και αξιόλογος υποστηρικτής μας σε αυτό τον τομέα της ευρωπαϊκής μας πορείας και θα θέλαμε να ανοιχθούν και νεότερα κεφάλαια στις προ-ενταξιακές μας διαπραγματεύσεις. Είναι πολύ σημαντικό ότι η Τουρκία έχει έναν σημαντικό ρόλο μέσα στην ευρωπαϊκή ήπειρο και μπορεί να επηρεάσει και σαν πολιτισμός τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Και ως εκ τούτου, εκτιμούμε εξαιρετικά την υποστήριξη της Ελλάδας. Ελπίζουμε ότι στο τέλος αυτών των διεργασιών θα βγούμε κερδισμένοι όλοι. Και πιστεύουμε ότι η ένταξη της Τουρκίας θα είναι επωφελής για την Ελλάδα και για την Τουρκία», απάντησε ο Αχμέτ Νταβούτογλου.
Ο Τούρκος Πρωθυπουργός αναχωρεί νωρίς το απόγευμα με το πολυμελές κυβερνητικό κλιμάκιό του για Τουρκία.
