Η επίσημη ανακοίνωση, κατά πολλούς, φωτογραφίζει με σαφήνεια και …απλώς δεν ονοματίζει ποιος είναι ο «ένοικος» της Αμφίπολης, διαγράφοντας σε κάθε περίπτωση τα σενάρια που θέλουν στον τύμβο Καστά να είναι θαμμένη η μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου ή κάποια άλλη γυναίκα.
Αυτό διότι, όχι απλώς ξεκαθαρίζει με απόλυτη σαφήνεια το φύλο του, ότι δηλαδή πρόκειται για άνδρα, όπως άλλωστε υποδεικνύει και η ύπαρξη του λέοντα στην κορυφή του ύψους 33 μέτρων επιβλητικού τύμβου.
Κυρίως διότι οι ίδιοι οι αρχαιολόγοι και το Υπουργείο Πολιτισμού κάνουν για πρώτη φορά την επισήμανση ότι «πιθανότατα, πρόκειται για μνημείο αφηρωϊσμένου νεκρού, δηλαδή, θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του». Τέτοια πρόσωπα δεν μπορεί παρά να ήταν ηγετικές μορφές της εποχής τους, σίγουρα ρωμαλέοι πολεμιστές, στρατηγοί σε μάχες που «ανύψωσαν» την πατρίδα και τον λαό τους. Άραγε, πόσοι τέτοιοι υπήρξαν στην εποχή της παντοκρατορίας των Μακεδόνων, την οποία «έχτισε» ο ίδιος ο Μέγας Αλέξανδρος;
Λίγα λεπτά μετά τις ανακοινώσεις στον Tύμβο Καστά, η διάσημη αρχαιολόγος Ντόροθι Κινγκ, έκανε μέσω του λογαριασμού της στο Twitter την εκτίμηση ότι ο «ένοικος» της Αμφίπολης είναι ο Μέγας Αλέξανδρος ή ο Ηφαιστίωνας.
Όπως έγραψε, μόνο οι σοροί αυτών των δύο σπουδαίων ανδρών ταριχεύθηκαν για να επιστρέψουν στην Μακεδονία, όπου θρησκευτικός κανόνας ήταν η αποτέφρωση των νεκρών, όπως έδειξαν και τα ευρήματα στην Βεργίνα. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι τα οστέινα και γυάλινα διακοσμητικά που βρέθηκαν στον τάφο, αφορούν στοιχεία που έφερε κάποια σαρκοφάγος, απορρίπτοντας ότι πρόκειται για ένα «κουτί με οστά και τέφρα».
Άλλο σημείο που καταδεικνύει ότι ο «ένοικος» της Αμφίπολης ήταν εξαιρετικά σημαίνον πρόσωπο, αποτελεί το στοιχείο που επισημαίνει και η ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού ό,τι πρόκειται για «ταφικό συγκρότημα» που αποτελεί «δημόσιο έργο, για την κατασκευή του οποίου χρησιμοποιήθηκε η μεγαλύτερη ποσότητα μαρμάρου, που έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί στη Μακεδονία».
Το συνολικό ύψος του νεκρικού θαλάμου είναι 8,90 μέτρα, γεγονός που σε συνδυασμό με την ύπαρξη των υπόλοιπων θαλάμων (προ-θάλαμοι), τις σφίγγες, τα ζωγραφισμένα επιστύλια, τα περίτεχνα ψηφιδωτά, τις επίσης μεγάλων διαστάσεων Καρυάτιδες, την θύρα που χώριζε τους χώρους και όλα τα υπόλοιπα καλλωπιστικά και άλλα στοιχεία του τάφου αποδεικνύουν ότι πρόκειται για ένα άκρως επιβλητικό κτίσμα που, όπως συνηθιζόταν στην αρχαιότητα, αναλογούσε στο «μέγεθος», την φήμη και την αξία του νεκρού που «φιλοξενούσε».
Πρόκειται άλλωστε, όπως αναφέρουν οι αρχαιολόγοι και το Υπουργείο Πολιτισμού για μια «μοναδική και πρωτότυπη σύνθεση ποικίλων χαρακτηριστικών, μια εξαιρετικά ακριβή κατασκευή». Λένε δηλαδή ότι ήταν κάτι μοναδικό και ιδιαίτερα μεγάλου κόστους ταφικό μνημείο. Συνάγεται δηλαδή ότι ο «ένοικος» ήταν μοναδική και σπουδαία προσωπικότητα.
Κατά σύμπτωση πάντως ο τάφος έχει μήκος 323 εκατοστών, αριθμό άρρηκτα συνδεδεμένο με τον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος πέθανε το 323 π.Χ.
Εντυπωσιασμένοι οι επιστήμονες από τα ευρήματα των αρχαιολογικών ανασκαφών, ενώ το γύρο του κόσμου κάνουν οι ανταποκρίσεις από τον τύμβο της αρχαίας Αμφίπολης.
«Ο σκελετός θα μπορούσε να λύσει το αίνιγμα του αρχαίου ελληνικού τάφου», αναφέρει η Washington Post, προβάλλοντας ανταπόκριση του ειδησεογραφικού πρακτορείου Associated Press.
Μεταξύ άλλων, καταγράφεται η επίσημη ενημέρωση του υπουργείου Πολιτισμού για την αποκάλυψη μεγάλου κιβωτιόσχημου τάφου και σκελετού νεκρού στον τύμβο της αρχαίας Αμφίπολης.
Η ιστοσελίδα του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου ABC προβάλλει επίσης το θέμα με τον ίδιο τίτλο, για το ενδεχόμενο ο σκελετός «να λύσει το αίνιγμα» της Αμφίπολης αναφορικά με το πρόσωπο του «ενοίκου» του τάφου. Όπως σημειώνεται, μεταξύ άλλων, ο σκελετός θα μπορούσε να βοηθήσει τους αρχαιολόγους να λύσουν το αίνιγμα για το ποιος θάφτηκε στο μεγαλειώδη τάφο, γύρω στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., στο λυκόφως της βασιλείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Επίσης, επισημαίνεται, ότι στις ανασκαφές, κατά τους τελευταίους τρεις μήνες, κοντά στην αρχαία Αμφίπολη, Έλληνες αρχαιολόγοι ανακάλυψαν έναν τάφο τριών θαλάμων, διακοσμημένο με μαρμάρινες Σφίγγες και με ένα μεγάλο ψηφιδωτό δάπεδο.
Στα δημοσιεύματα υπογραμμίζεται και ότι ο Μέγας Αλέξανδρος θάφτηκε στην Αίγυπτο, αλλά ο τάφος του δεν έχει εντοπιστεί.
Τι δήλωσαν η αρχαιολόγος Κατερίνα Περιστέρη, η γ.γ. του Υπουργείου Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη και ο πρύτανης του ΑΠΘ, Περικλής Μήτκας
«Η ανασκαφή στον τάφο Καστά ολοκληρώθηκε με τον καλύτερο επιστημονικό τρόπο, έχουμε έναν καταπληκτικό τάφο. Ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους τους συνεργάτες που έδωσαν την ψυχή τους γι αυτή την ανασκαφή, από το υπουργείο Πολιτισμού μέχρι και τον τελευταίο εργαζόμενο και πέρα από αυτό θέλω να ευχαριστήσω τον πρύτανη του ΑΠΘ, που ήρθε στην ομάδα μας και τον Γρηγόρη Τσόκα για να συνεχίσουμε τον αγώνα και τη δουλειά μας στον Τύμβο. Η ανασκαφή δεν έχει σταματήσει, θα συνεχίσουμε γιατί ακόμη η περίβολος μας διαφυλάσσει πολλά μυστικά», δήλωσε η αρχαιολόγος Κατερίνα Περιστέρη κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Από την πλευρά της η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ανέφερε ότι «με την αποκάλυψη του κιβωτιόσχημου τάφου και του σκελετού του νεκρού ολοκληρώνεται η φάση αυτή της αρχαιολογικής έρευνας. Υπολείπονται πολλά να γίνουν για το συνολικό μνημείο το οποίο καλύπτει ο Τύμβος Καστά. Είμαστε πραγματικά ευτυχείς που ένα τόσο σημαντικό μνημείο προστίθεται στο παζλ της ιστορίας και της αρχαιολογίας της περιοχής. Είναι πολύ σημαντικό για την περιοχή που ένα τέτοιο εύρημα, ένα τόσο σημαντικό μνημείο έρχεται να συνδεθεί με όλα τα άλλα πλούσια ευρήματα της περιοχής, αποτελώντας και συμπληρώνοντας ένα πολύ σημαντικό αναπτυξιακό πόρο για το σύνολο της Μακεδονίας και της χώρας».
Ο πρύτανης του ΑΠΘ Περικλής Μήτκας δήλωσε ότι «το ΑΠΘ έθεσε από την πρώτη στιγμή το σύνολο του επιστημονικού του οπλοστασίου στη διάθεση της ανασκαφής στην Αμφίπολη. Χαιρόμαστε σήμερα που έχει επιλεγεί το Εργαστήρι της Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής για να κάνει τις κατάλληλες έρευνες ηλεκτρικής διασκόπησης στο λόφο Καστά. Θα καλύψουμε τα έξοδα της έρευνας στο ύψος των 12.000 ευρώ και ελπίζουμε ότι θα ανακοινώσουμε και άλλα χρήσιμα ευρήματα στο λόφο Καστά».
Ο διευθυντής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής, καθηγητής Γρηγόρης Τσόκας, επισήμανε ότι το τμήμα του θα εφαρμόσει τη μέθοδο της ηλεκτρικής τομογραφίας η οποία θα τους δώσει την ηλεκτρική απεικόνιση του εδάφους. Ανέφερε δε ότι «η μέθοδος αυτή έχει συνεισφέρει με καθοριστικό ρόλο κάνοντας γνωστό το εργαστήριο μου σε παγκόσμια κλίμακα και έχει βραβευθεί γι αυτό».
Νωρίτερα.
Επιβλητικός τάφος με τον σκελετό του νεκρού αποκαλύφθηκε στην Αμφίπολη.
Ένας μεγάλος κιβωτιόσχημος τάφος ανακαλύφθηκε στο μεγαλειώδες μνημείο της Αμφίπολης, εντός και εκτός του οποίου, βρέθηκε ο σκελετός του νεκρού που ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, όπως ανακοινώσε το υπουργείο Πολιτισμού.
Η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού
Συνεχίστηκαν οι εργασίες από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, στον λόφο Καστά και συγκεκριμένα στον τρίτο θάλαμο. Σε βάθος 1,60μ. από τους σωζόμενους λίθους του δαπέδου, αποκαλύφθηκε μεγάλος κιβωτιόσχημος τάφος, κατασκευασμένος από πωρόλιθους.
2. Οι εξωτερικές διαστάσεις του τάφου είναι μήκους 3,23μ., πλάτους 1,56μ. και σωζόμενου ύψους 1 μ. Ωστόσο, βρέθηκαν, κατά την ανασκαφή, ορθοστάτες από την ανωδομή του τάφου, που μας επιτρέπουν να θεωρήσουμε ότι το ύψος του έφτανε τουλάχιστον στο 1,80μ.
3.Εντός του τάφου δημιουργήθηκε μια επιμήκης βάθυνση πλάτους 0,54μ.και μήκους 2,35μ. Πρόκειται για τη θέση στην οποία τοποθετήθηκε ξύλινο φέρετρο. Βρέθηκαν, διάσπαρτα, σιδερένια και χάλκινα καρφιά, καθώς και οστέινα και γυάλινα διακοσμητικά στοιχεία του φερέτρου. Επισημαίνεται ότι το συνολικό ύψος του τρίτου θαλάμου από την κορυφή της θόλου έως τον πυθμένα του τάφου είναι 8,90μ.
4. Εντός και εκτός του τάφου, βρέθηκε ο σκελετός του νεκρού. Είναι προφανές ότι το ανθρωπολογικό υλικό θα εξεταστεί από ειδικούς επιστήμονες. Είναι, εξίσου, προφανές ότι θα γίνουν όλες οι έρευνες τις οποίες απαιτεί η σύγχρονη επιστήμη.
5. Το ταφικό συγκρότημα στον λόφο Καστά είναι ένα δημόσιο έργο, που για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε η μεγαλύτερη ποσότητα μαρμάρου, που έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί στη Μακεδονία. Να σας θυμίσω τα στοιχεία της μοναδικότητας του: Τύμβος ύψους 33μ, και επ’ αυτού το βάθρο με το υπερμέγεθες λιοντάρι, συνολικού ύψους 15,84. Οι σφίγγες, οι καρυάτιδες και το υπέροχο ψηφιδωτό με την αρπαγή της Περσεφόνης, αλλά και τα μαρμάρινα ζωγραφισμένα επιστύλια, τα οποία, αυτή τη στιγμή, συντηρούνται στο εργαστήριο του Μουσείου Αμφίπολης. Επισημαίνεται το πρωτοφανές ύψος του συνόλου της κατασκευής.
6. Επομένως, αυτό το μνημείο αποτελεί μοναδική και πρωτότυπη σύνθεση ποικίλων χαρακτηριστικών. Είναι μια εξαιρετικά ακριβή κατασκευή, το κόστος της οποίας είναι προφανώς απίθανο να είχε αναληφθεί από ιδιώτη.
7.Πιθανότατα, πρόκειται για μνημείο αφηρωϊσμένου νεκρού, δηλαδή, θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του. Ο νεκρός ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, καθώς μόνον έτσι εξηγείται η κατασκευή αυτού του μοναδικού ταφικού συγκροτήματος.
8.Προκειμένου να δρομολογηθούν οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου, μελετώνται συστηματικά τα διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία έχουν ταυτιστεί και αποδοθεί στον περίβολο. Πρόκειται για 500 περίπου μαρμάρινα μέλη, που βρίσκονται στην γύρω περιοχή, εκεί όπου σήμερα είναι τοποθετημένο το λιοντάρι, ενώ καθώς αποσύρθηκαν, προ ολίγων ημερών, τα νερά της λίμνης Κερκίνης, αποκαλύφθηκαν περισσότερα από εκατό μέλη του περιβόλου, όπως γείσα, ορθοστάτες και στέψεις. Είχαν μεταφερθεί, το 1936 από την Ούλεν, η οποία είχε αναλάβει την κατασκευή του φράγματος της Κερκίνης.
9.Στο πλαίσιο των αρχαιολογικών ερευνών στον τύμβο έγινε έλεγχος και δειγματοληψία των ιζημάτων, εσωτερικά και εξωτερικά του τάφου, όπως και γεωτρητικός έλεγχος του υπεδάφους του, ώστε να διαπιστωθεί το γεωλογικό υπόβαθρο. Τα ιζήματα αποτελούνται από εναλλαγές άμμου και μάργας, λιμναίας προέλευσης.
10. Για τις επόμενες ημέρες προβλέπεται η ολοκλήρωση του κοσκινίσματος των χωμάτων, η ολοκλήρωση των υποστυλωτικών εργασιών και η συνέχιση των εργασιών συντήρησης στο μνημείο , αλλά και των ευρημάτων στο εργαστήριο του Μουσείου της Αμφίπολης. Ιδαίτερη έμφαση δίνεται στη συντήρηση των τμημάτων του ελλείποντος μέρους του ψηφιδωτού.
11. Στις 22 Νοεμβρίου, ο υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Κ. Τασούλας θα δώσει συνέντευξη στο Μουσείο της Αμφίπολης, στη μία το μεσημέρι σχετικά με τα ευρήματα και την επόμενη φάση των εργασιών στο τύμβο Καστά.
12. Στις 29 Νοεμβρίου, ημέρα Σάββατο και ώρα 11.00 θα παρουσιαστούν τα αποτέλεσματα της ανασκαφικής περιόδου στον λόφο Καστά, από την έφορο Αρχαιοτήτων Σερρών Κ. Περιστέρη και τους συνεργάτες της, στην Αθήνα, στο Αμφιθέατρο του Υπουργείου Πολιτισμού.
13. Γεωφυσικές διασκοπίσεις
1. Η γεωφυσική διασκόπιση θα γίνει από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονικής, ειδικότερα από το εργαστήριο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής, το οποίο διευθύνεται από τον καθηγητή Γρηγόρη Τσόκα, μετά από πρόταση του πρυτάνεως καθηγητή Περικλή Μήτκα. Σημειώνεται ότι το ΑΠΘ έθεσε στη διάθεση του Υπουργείου Πολιτισμού όχι μόνον την τεχνογνωσία του αλλά και πόρους του Πανεπιστημίου.
2. Για την διερεύνηση του Τύμβου Καστά θα χρησιμοποιηθεί, κυρίως, η μέθοδος της ηλεκτρικής τομογραφίας, στην ανάπτυξη της οποίας έχει συμβάλλει καθοριστικά το συγκεκριμένο εργαστήριο. Η μέθοδος συνίσταται στην ηλεκτρική απεικόνιση του υπεδάφους, παρόμοια με την ιατρική τομογραφία. Εχει δε αποδώσει σε εξερεύνηση άλλων τύμβων- πχ. Απολλωνία, Κιλκίς, Βεργίνα, Αργολιδα κ.α) Αποτελέσματα από την διερεύνηση του τύμβου Καστά σε επόμενη ενημέρωση.
