Δυνάμεις των Κούρδων του Ιράκ επωφελήθηκαν από το χάος για να πάρουν τον έλεγχο του πετρελαϊκού κόμβου του Κιρκουκ, καθώς τα στρατεύματα της κυβέρνησης, της οποίας ηγούνται οι σιίτες, εγκατέλειπαν τις θέσεις τους, προκαλώντας ανησυχία στους συμμάχους της Βαγδάτης τόσο στη Δύση όσο και στο γειτονικό σιιτικό Ιράν.
"Δεν αποκλείω τίποτε διότι έχουμε συμφέρον να εξασφαλίσουμε ότι αυτοί οι τζιχανιστές δεν θα αποκτήσουν μόνιμο ορμητήριο ούτε στο Ιράκ ούτε στη Συρία", δήλωσε ο Ομπάμα από το Λευκό Οίκο όταν ερωτήθηκε αν εξετάζει το ενδεχόμενο να πραγματοποιήσει αεροπορικές επιδρομές.
Αξιωματούχοι υπογράμμισαν αργότερα ότι δεν πρόκειται να σταλούν χερσαίες δυνάμεις.
Ο Ομπάμα εξετάζει "όλες τις επιλογές" για να βοηθήσει τους ηγέτες του Ιράκ, οι οποίοι ανέλαβαν πλήρως τον έλεγχο της χώρας όταν τερματίσθηκε η αμερικανική κατοχή το 2011. "Στις διαβουλεύσεις μας με τους Ιρακινούς, θα υπάρξουν μερικά βραχυπρόθεσμα, άμεσα πράγματα που χρειάζεται να γίνουν στρατιωτικά", δήλωσε.
Αμερικανός αξιωματούχος έκανε γνωστό πως οι ΗΠΑ έχουν στείλει μη επανδρωμένα αεροσκάφη παρακολούθησης πάνω από το Ιράκ για να το βοηθήσουν να αντιμετωπίσει την τζιχαντιστική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και το Λεβάντε (ΙΚΙΛ).
Η εφημερίδα "Ουόλ Στριτ Τζέρναλ", η οποία ανέφερε πως οι πτήσεις αυτές πραγματοποιούνται σε μικρούς αριθμούς από πέρυσι, επικαλέσθηκε έναν ανώτερο αμερικανό αξιωματούχο ο οποίος είπε πως οι ΗΠΑ μοιράζονται τις πληροφορίες από τις πτήσεις των αεροσκαφών αυτών με τις ιρακινές δυνάμεις. "Όχι πως αυτό έχει προσφέρει κάτι", πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν διαβεβαίωσε τηλεφωνικά τον σιίτη πρωθυπουργό του Ιράκ Νούρι αλ-Μαλίκι πως η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να εντείνει και να επιταχύνει τη στήριξή της στον τομέα της ασφάλειας.
Την Τετάρτη ο Λευκός Οίκος είχε επισημάνει πως επειδιώκει να ενισχύσει τις ιρακινές δυνάμεις μάλλον, παρά να ανταποκριθεί σε αυτό που αμερικανός αξιωματούχος περιέγραψε ως προηγούμενα ιρακινά αιτήματα για αεροπορικές επιδρομές.
Καθώς οι ανησυχίες για την ασφάλεια κορυφώνονται, η αμερικανική βιομηχανία όπλων Lockheed Martin Corp ανακοίνωσε χθες, Πέμπτη, πως απομακρύνει 24 εργαζομένους της από το βόρειο Ιράκ.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε πως και άλλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο Ιράκ, μεταφέρουν επίσης εργαζομένους τους εξαιτίας των ανησυχιών για την ασφάλειά τους.
Στη Μοσούλη, οι μαχητές της τζιχαντιστικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και το Λεβάντε (ΙΚΙΛ) πραγματοποίησαν παρέλαση αμερικανικών οχημάτων περιπολίας Humvee τα οποία κατέσχεσαν από τον ιρακινό στρατό μέσα στις δύο ημέρες κατά τις οποίες οι μαχητές της πραγματοποίησαν έφοδο από την έρημο και κατέλαβαν την πόλη.
Στο Μπαϊτζί, κοντά στο Κιρκούκ, εξεγερμένοι περικύκλωσαν το μεγαλύτερο διυλιστήριο του Ιράκ, υπογραμμίζοντας την εν δυνάμει απειλή για την πετρελαϊκή βιομηχανία.
Στη Μοσούλη, η οποία είχε πληθυσμό σχεδόν 2 εκατ. κατοίκων πριν τα πρόσφατα γεγονότα υποχρεώσουν εκατοντάδες χιλιάδες να διαφύγουν, αυτόπτες μάρτυρες είδαν δύο ελικόπτερα του ΙΚΙΛ να πετούν πάνω από την παρέλαση. Είναι προφανώς η πρώτη φορά που η τζιχαντιστική οργάνωση αποκτά αεροσκάφη.
Δεν είναι σαφές ποιοι ήταν οι πιλότοι, αλλά σουνίτες που υπηρέτησαν στις δυνάμεις του Σαντάμ συμμετέχουν στην εξέγερση, της οποίας ηγείται ένας φιλόδοξος ιρκαινός πρώην ακόλουθος του Οσάμα Μπιν Λάντεν της αλ-Κάιντα.
Νοτιότερα, οι μαχητές συνέχισαν την προέλαση-αστραπή σε πόλεις που απέχουν μόλις μία ώρα με το αυτοκίνητο από την πρωτεύουσα και όπου σιιτικές πολιτοφυλακές κινητοποιούν τις δυνάμεις τους με κίνδυνο να επαναληφθεί το λουτρό αίματος των εθνοτικών και θρησκευτικών συγκρούσεων της περιόδου 2006-2007.
Φορτηγά με ένστολους σιίτες εθελοντές κατευθύνονται προς τις πρώτες γραμμές για να υπερασπισθούν τη Βαγδάτη.
Οι δυνάμεις της αυτόνομης βόρειας περιφέρειας του Ιρακινού Κουρδιστάν, οι περσμαργκά, όπως είναι γνωστοί οι κούρδοι μαχητές, κατέλαβαν βάσεις στο Κιρκούκ οι οποίες εκκενώθηκαν από το στρατό. "Ολόκληρο το Κιρκούκ βρίσκεται στα χέρια των πεσμεργκά", δήλωσε ο εκπρόσωπος των πεσμεργκά Τζάμπαρ Γιάουαρ.
"Στο Κιρκούκ δεν έχει μείνει πλέον ιρακινός στρατός", πρόσθεσε.
Νωρίτερα.
Αντάρτες κατέλαβαν το βράδυ 2 πόλεις βορειοανατολικά της Βαγδάτης
Αντάρτες κατέλαβαν χθες το βράδυ δύο πόλεις της Ντιγιάλα, μιας επαρχίας που βρίσκεται μερικά χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Βαγδάτης, μετά την υποχώρηση των δυνάμεων ασφαλείας, δήλωσαν αξιωματούχοι στο Γαλλικό Πρακτορείο. Οι αντάρτες έθεσαν υπό τον έλεγχό τους τις πόλεις Τζαλούλα και Σααντίγια, που βρίσκονται βορειοανατολικά της Μπακούμπα, πρωτεύουσας της Ντιγιάλα, επεσήμαναν οι πηγές αυτές, διευκρινίζοντας ότι οι δυνάμεις ασφαλείας εγκατέλειψαν τις θέσεις τους μπροστά στην επέλαση των ενόπλων.
Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ στο Ιράκ Νικολάι Μλαντένοφ δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος η βία που μαίνεται στη χώρα να επεκταθεί στη Βαγδάτη, όμως πρόσθεσε ότι η επέλαση των ισλαμιστών ανταρτών στο βορρά αποτελεί σοβαρή απειλή για την κυριαρχία της χώρας, όπως σημείωσαν διπλωμάτες.
Ο Μλαντένοφ, επικεφαλής της πολιτικής αποστολής του ΟΗΕ στο Ιράκ, ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας μέσω βιντεοσύνδεσης για την αιφνιδιαστική επέλαση των ανταρτών του Iσλαμικού Κράτους στο Ιράκ και το Λεβάντε (ΙΚΙΛ) που ξεκίνησε τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη.
"Ηταν αρκετά σίγουρος ότι η Βαγδάτη είναι καλά προστατευμένη και ότι η κυβέρνηση (του Ιράκ) έχει τον έλεγχο, οπότε δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος η βία να επεκταθεί στη Βαγδάτη", δήλωσε ο Ρώσος πρεσβευτής στον ΟΗΕ Βιτάλι Τσούρκιν μετά την ενημέρωση του Μλαντένοφ, η οποία έγινε κεκλεισμένων των θυρών.
Όμως ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ σημείωσε ότι υπάρχει ανησυχία ότι η βία θα επεκταθεί πέρα από το βόρειο Ιράκ, πρόσθεσε ο Τσούρκιν.
"Είναι μια καταστροφή", είπε ο Γάλλος πρεσβευτής Ζεράρ Αρό μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ο Τσούρκιν, που προεδρεύει του 15μελούς Συμβουλίου για τον Ιούνιο, είπε στους δημοσιογράφους ότι το ΣΑ εξέφρασε την ομόφωνη υποστήριξή του στην κυβέρνηση και τον λαό του Ιράκ στη μάχη τους κατά της τρομοκρατίας.
"Καταδίκασαν έντονα όλες τις τρομοκρατικές και ακραίες δραστηριότητες ανεξαρτήτως του κινήτρου τους", είπε χαρακτηριστικά. "Υπογράμμισαν επίσης τη σημασία ενός εθνικού διαλόγου στον οποίο θα συμμετάσχουν όλοι".
Η Αμερικανίδα πρεσβευτής στον ΟΗΕ Σαμάνθα Πάουερ, που πραγματοποιεί επίσκεψη στην Ιορδανία και την Τουρκία, ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι η βία από το ΙΚΙΛ "είναι μια σαφής απειλή για την ασφάλεια του Ιράκ και μια αυξανόμενη απειλή για την περιοχή".
"Οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να εργάζονται με τους ανθρώπους του Ιράκ, τους περιφερειακούς εταίρους τους και τους διεθνείς οργανισμούς ώστε να διασφαλίσουν ότι υπάρχουν οι πόροι και οι στρατηγικές που χρειάζονται για την καταπολέμηση του ΙΚΙΛ και άλλων ανερχόμενων τρομοκρατικών ομάδων", πρόσθεσε η Πάουερ.
Πριν τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας ο Μλαντένοφ συναντήθηκε με τον πρόεδρο του ιρακινού κοινοβουλίου Οσάμα αλ Νουτζάιφι.
"Εξέφρασε την ανησυχία του για τη σοβαρή κατάσταση, λέγοντας ότι η συνεχιζόμενη βία σε περιοχές του Ιράκ είναι η πιο σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της χώρας εδώ και χρόνια", δήλωσε ο Φάρχαν Χακ εκπρόσωπος του ΟΗΕ. "Επανέλαβε την υποστήριξη του ΟΗΕ στην ιρακινή κυβέρνηση στις προσπάθειές της να πολεμήσει κατά της τρομοκρατίας", πρόσθεσε.
