Τον αμφιλεγόμενο νόμο είχε θεσπίσει μια κεντροδεξιά κυβέρνηση υπό τον τότε Πρωθυπουργό Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Οι επικριτές του νομοθετήματος αυτού είχαν καταγγείλει πως προκάλεσε -χωρίς να υπάρχει λόγος- τεράστια `συμφόρηση` στα δικαστήρια, αφού ανάγκασε την ιταλική δικαιοσύνη να ασκεί διώξεις σε όλους τους μετανάστες χωρίς άδεια παραμονής, ενώ είχαν επισημάνει πως στην πράξη δεν είχε καμιά αποτρεπτική αξία.
Τα μέλη της ιταλικής βουλής αποφάσισαν να υποβαθμιστεί η παράνομη διέλευση των συνόρων της Ιταλίας σε πλημμέλημα - κάτι που σημαίνει πάντως πως όσοι δεν έχουν λάβει άδεια παραμονής θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο απέλασης.
Ωστόσο η μεταβολή αυτή δεν έχει άμεση ισχύ: η κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της 18 μήνες για να τη θέσει σε εφαρμογή. Επιπλέον, η κυβέρνηση καλείται να αποποινικοποιήσει και άλλα αδικήματα, όπως η ασέλγεια, καθώς και να θεσπίσει την επιβολή κατ` οίκον κράτησης για τα λιγότερο σοβαρά αδικήματα, στο πλαίσιο των προσπαθειών για την αποσυμφόρηση των σωφρονιστικών ιδρυμάτων.
Οι φυλακές στην Ιταλία αντιμετωπίζουν τα τελευταία χρόνια σοβαρό πρόβλημα υπερπληθυσμού . Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχε επιδώσει τελεσίγραφο στην ιταλική κυβέρνηση, απαιτώντας από τη Ρώμη να δείξει ότι αντιμετωπίζει με σοβαρότητα το πρόβλημα έως την 28η Μαϊου.
Σε διαφορετική περίπτωση το ΕΔΑΔ απειλούσε να επιβάλει στην Ιταλία βαριά πρόστιμα. Η έγκριση του νόμου σημειώθηκε μία ημέρα αφού το ιταλικό Πολεμικό Ναυτικό διέσωσε 730 επίδοξους μετανάστες, ανάμεσά τους 124 γυναίκες και 29 παιδιά, από δυο πλεούμενα που κινδύνευαν να βυθιστούν στη Μεσόγειο. Οι μετανάστες επρόκειτο να μεταφερθούν στη Σικελία.
