Της Μαρίνας Χατζηκώστα
Φαινόμενο σε έξαρση είναι το παράνομο εμπόριο πολιτιστικής κληρονομιάς από χώρες σε εμπόλεμη κατάσταση και υπό κατοχή, και η υιοθέτηση νέων τρόπων διεκδίκησης των χαμένων θησαυρών από κράτη και κυβερνήσεις είναι απόλυτα αναγκαία.
Στο πλαίσιο συνεδρίου που διοργανώθηκε στο Παλάτι της Ειρήνης, όπου στεγάζεται το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, στη Ολλανδία, συστάθηκε μοντέλο πρότυπο για τον επαναπατρισμό έργων τέχνης και πολιτισμού που συλήθηκαν.
Το μοντέλο πρότυπο συστάθηκε στη βάση του παραδείγματος της Κύπρου και του Αφγανιστάν.
Για την Κύπρο οι υποθέσεις που εξετάστηκαν και αναλύθηκαν ήταν οι υποθέσεις Λανς, με τις τέσσερις εικόνες του Αντιφωνητή, καθώς και του Μονάχου, με μόνο μέρος των πολιτιστικών θησαυρών που βρέθηκαν στην κατοχή του Τούρκου αρχαιοκάπηλου Αϊτίν Ντικμέν να έχει επαναπατριστεί.
Εισηγήτρια του συνεδρίου, η οποία τόνισε και την ανάγκη δημιουργίας μουσείου, με προτεινόμενη χώρα την Ολλανδία, για τη φιλοξενία και συντήρηση των έργων τέχνης και πολιτισμού εν αναμονή του επαναπατρισμού τους, ήταν η Κύπρια πρόσφυγας από την Αμμόχωστο, ιδρύτρια του Walk of Truth, Τασούλα Χατζηττοφή.
Μέχρι σήμερα τα κλοπιμαία έργα τέχνης και πολιτισμού που εντοπίζονταν και προωθούνταν για επαναπατρισμό, στο διάστημα της γραφειοκρατίας και της εξέλιξης των νομικών υποθέσεων, φυλάγονται σε αποθήκες, εκτεθειμένα στη φθορά του χρόνου.
Τα αποτελέσματα του συνεδρίου, το πρότυπο μοντέλο διεκδίκησης κλεμμένων θησαυρών και η χαρτογράφηση του διεθνούς τοπίου για τη σύληση της πολιτιστικής κληρονομιάς έχουν σταλεί σε διεθνείς οργανισμούς και προσωπικότητες, με τα Ηνωμένα Έθνη, την Ουνέσκο και την Ευρωπαϊκή Ένωση να μελετούν την υιοθέτηση των απαραίτητων μέτρων και κανονισμών.
