Ο συνασπισμός μεταξύ των κρατών του κόσμου με σκοπό τη συνεργασία στο Διεθνές Δίκαιο, την ασφάλεια, την οικονομική ανάπτυξη και την πολιτική ισότητα, συνεχίζει το έργο του σήμερα με στόχο να κάνει αληθινό το όραμα του για ένα καλύτερο κόσμο.
Σε μήνυμά του με την ευκαιρία της Διεθνούς Ημέρας ΟΗΕ σήμερα, ο ΓΓ του οργανισμού, Μπαν Κι-μουν σημειώνει ότι η ημέρα των Ηνωμένων Εθνών είναι μια ευκαιρία για να αναγνωρίσει κανείς πόσα προσφέρει αυτός ο πολύτιμος οργανισμός στην ειρήνη και την ευημερία όλων.
Τώρα, υποδεικνύει, είναι η ώρα να εξετάσουμε τί άλλο μπορεί να γίνει για να πραγματοποιήσουμε το όραμά μας για ένα καλύτερο κόσμο.
Οι συγκρούσεις στη Συρία είναι η μεγαλύτερη πρόκληση ασφάλειας, επεσήμανε ο ΓΓ. Εκατομμύρια ανθρώπων, συνέχισε, εξαρτώνται από το προσωπικό των ανθρωπιστικών υπηρεσιών.
Εμπειρογνώμονες εργάζονται μαζί με τον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων, που έχει κερδίσει το Νομπέλ Ειρήνης για καταστροφή των χημικών όπλων στη Συρία, πρόσθεσε.
Ο Γενικός Γραμματέας είπε ότι προωθείται διπλωματική λύση για να δοθεί ένα τέλος στη δοκιμασία που συνεχίζεται εδώ και τόσο καιρό.
Σημείωσε ότι η πιο επείγουσα ανάγκη για ανάπτυξη που αντιμετωπίζουμε είναι να γίνει πραγματικότητα η αειφόρος ανάπτυξη.
Παράλληλα, ο κ. Μπαν είπε ότι οι Στόχοι Ανάπτυξης της Χιλιετηρίδας 2000-2015 έχουν μειώσει τη φτώχεια κατά το ήμισυ. Ωστόσο, τώρα θα πρέπει να διατηρήσουμε την κινητικότητα, να διαμορφώσουμε μια εξίσου φιλόδοξη ημερήσια διάταξη για την περίοδο μετά το 2015 και να καταλήξουμε σε μια συμφωνία για τις κλιματικές αλλαγές.
Ο Γενικός Γραμματέας είπε ότι και φέτος πάλι είδαμε τα Ηνωμένα Έθνη να συνεργάζονται σε θέματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, ένοπλες συγκρούσεις, ανθρώπινα δικαιώματα, περιβάλλον.
«Συνεχίζουμε να βλέπουμε τι μπορεί να επιτευχθεί με συλλογική δράση», ανέφερε ο ΓΓ, προσθέτοντας ότι «μπορούμε να κάνουμε περισσότερα».
Σε ένα κόσμο ο οποίος είναι περισσότερο ενωμένος, εμείς πρέπει να είμαστε ακόμα πιο ενωμένοι, τόνισε.
Καταλήγοντας, ο ΓΓ του ΟΗΕ είπε ότι «αυτή την Ημέρα των Ηνωμένων Εθνών, ας διακηρύξουμε ότι θα ανταποκριθούμε στις ιδρυτικές μας αρχές και να εργαστούμε μαζί για ειρήνη, ανάπτυξη και για τα ανθρώπινα δικαιώματα».
Ιστορία ΟΗΕ
Πρόδρομος των Ηνωμένων Εθνών θεωρείται η Κοινωνία των Εθνών (ΚτΕ) που αποτέλεσε απαίτηση των Εθνών για τη διεθνή ειρήνη μετά από τις θηριωδίες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Το όνομα "Ηνωμένα Έθνη" επινοήθηκε από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Φραγκλίνο Ρούσβελτ και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στη «Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών" της 1ης Ιανουαρίου 1942, όταν, κατά τη διάρκεια του Β `Παγκοσμίου Πολέμου, εκπρόσωποι 26 εθνών δεσμεύτηκαν ότι οι κυβερνήσεις τους θα συνεχίσουν να αγωνίζονται μαζί κατά των Δυνάμεων του Άξονα.
Τα Ηνωμένα Έθνη ιδρύθηκαν επίσημα στις 24 Οκτωβρίου 1945, όταν ο Χάρτης επικυρώθηκε από την Κίνα, τη Γαλλία, τη Σοβιετική Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την πλειοψηφία των άλλων υπογραφόντων κρατών.
Οι 51 χώρες του ΟΗΕ δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν την ειρήνη μέσα από τη διεθνή συνεργασία και τη συλλογική ασφάλεια. Σήμερα, σχεδόν κάθε έθνος του κόσμου ανήκει στον ΟΗΕ: 192 χώρες είναι μέλη.
Τα κράτη δημιούργησαν αρχικά διεθνείς οργανισμούς για συγκεκριμένα θέματα. Η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών - όπως και η Διεθνής Τηλεγραφική Ένωση - ιδρύθηκε το 1865, ενώ η Παγκόσμια Ταχυδρομική Ένωση ιδρύθηκε το 1874. Και οι δύο είναι τώρα εξειδικευμένες οργανώσεις των Ηνωμένων Εθνών.
Όταν τα κράτη γίνονται μέλη του ΟΗΕ, συμφωνούν να αποδεχθούν τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, τη διεθνή δηλαδή σύμβαση που περιγράφει τις βασικές αρχές των διεθνών σχέσεων. Σύμφωνα με το Χάρτη, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν τέσσερις σκοπούς: Τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, την ανάπτυξη φιλικών σχέσεων μεταξύ των εθνών, τη συνεργασία για την επίλυση των διεθνών προβλημάτων, την προώθηση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την εναρμόνιση των δράσεων των κρατών.
Αν και ο ΟΗΕ δεν νομοθετεί και δεν αποτελεί παγκόσμια κυβέρνηση ωστόσο παρέχει τα μέσα για την επίλυση διεθνών συγκρούσεων και διαμορφώνει πολιτικές σε θέματα που αφορούν όλους.
Στα Ηνωμένα Έθνη, όλα τα κράτη-μέλη, μεγάλα και μικρά, πλούσια και φτωχά, με διαφορετικές πολιτικές απόψεις και κοινωνικά συστήματα, έχουν μια φωνή και μια ψήφο σε αυτή τη διαδικασία.
Για θέματα ειρήνης και ασφάλειας, η διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης είναι ο κεντρικός στόχος των Ηνωμένων Εθνών. Σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη, τα Κράτη-Μέλη συμφωνούν να επιλύουν τις διαφορές με ειρηνικά μέσα και να απέχουν από την άσκηση απειλών ή τη χρήση βίας εναντίον άλλων κρατών.
Οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ δημιουργούν τις απαραίτητες συνθήκες ασφάλειας και υποστήριξης σε εκατομμύρια ανθρώπους καθώς και στους επισφαλείς θεσμούς που δημιουργούνται μετά από μια σύγκρουση. Οι Κυανόκρανοι αναπτύσσονται σε σπαρασσόμενες από πολέμους περιοχές, εκεί που κανείς άλλος δε θέλει ή δε μπορεί να πάει. Οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις προλαμβάνουν την επανάληψη ή την κλιμάκωση των συγκρούσεων.
Ο διεθνής χαρακτήρας των εξουσιοδοτημένων από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ειρηνευτικών αποστολών δίνει νομιμοποίηση στις ειρηνευτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα, οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ είναι ένα αμερόληπτο και ευρέως αποδεκτό μέσο για την κατανομή των υποχρεώσεων και για την αποτελεσματική δράση. Οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις δημιουργούν το ασφαλές περιβάλλον που επιτρέπει τη συνέχιση των ειρηνευτικών προσπαθειών. Δεν αποτελούν όμως τη μόνη λύση για κάθε κατάσταση κρίσης. Υποστηρίζουν την ειρηνευτική διαδικασία, δεν την υποκαθιστούν.
Η Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο είναι μία από τις μακροβιότερες ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ στον κόσμο.
Δημιουργήθηκε στις 4 Μαρτίου 1964 με το ψήφισμα 186/1964 του ΟΗΕ, μετά τις διακοινοτικές συγκρούσεις που σημειώθηκαν στην Κύπρο το Δεκέμβριο του 1963 και τις τουρκικές απειλές για εισβολή στη χώρα. Παραμένει η ειρηνευτική αποστολή στην Κύπρο όπου κύριο καθήκον της σήμερα είναι να επιτηρεί την νεκρή ζώνη όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά την τουρκική εισβολή του 1974, και να διατηρεί την κατάπαυση του πυρός επί συνολικού μήκους 180 χλμ. Χρέη αρχηγού αποστολής σήμερα εκτελεί η αξιωματούχος του ΟΗΕ Lisa M. Buttenheim, η 22η από της εγκατάστασης της δύναμης στην Κύπρο.
Όσον αφορά την Οικονομική και Κοινωνική Ανάπτυξη, μία από τις κεντρικές εντολές του ΟΗΕ είναι η ενίσχυση του βιοτικού επιπέδου, η επίτευξη της πλήρους απασχόλησης και η δημιουργία συνθηκών κατάλληλων για οικονομική και κοινωνική πρόοδο και ανάπτυξη. Σχεδόν τo 70% τoυ έργου του ΟΗΕ είναι αφιερωμένο στην επίτευξη αυτής της εντολής. Το έργο αυτό καθοδηγείται από την πεποίθηση ότι η εξάλειψη της φτώχειας και η βελτίωση της ευημερίας των ανθρώπων σ’ ολόκληρο τον κόσμο αποτελούν απαραίτητα βήματα για τη δημιουργία συνθηκών που θα οδηγήσουν σε μια διαρκή ειρήνη.
Για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, μέσα από τις προσπάθειες του ΟΗΕ, οι κυβερνήσεις έχουν συνάψει πολλές πολυμερείς συμβάσεις που καθιστούν τον κόσμο ένα ασφαλέστερο και υγιέστερο μέρος, με περισσότερες ευκαιρίες και δικαιοσύνη για όλους μας. Αυτό το ολοκληρωμένο σώμα του διεθνούς δικαίου, περιλαμβανομένου του δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του ΟΗΕ.
Συγκεκριμένα, η Οικουμενική Διακήρυξη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση το 1948, καθορίζει τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες, για όλες τις γυναίκες και όλους τους άντρες. Μεταξύ αυτών, είναι το δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία και την ιθαγένεια, στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας, στην εργασία, στην εκπαίδευση, το δικαίωμα στην τροφή και την κατοικία και το δικαίωμα συμμετοχής στη διακυβέρνηση. Η Διακήρυξη έθεσε τις βάσεις για περισσότερες από 80 συνθήκες και διακηρύξεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Έχοντας σχεδόν ολοκληρώσει την εργασία του για τον καθορισμό των βασικών αρχών, ο ΟΗΕ εστιάζει πλέον τις προσπάθειές του στην εφαρμογή των νόμων για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο Ύπατος Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που συντονίζει τη δράση του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις και τους μηχανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, για τη βελτίωση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Για θέματα που αφορούν Ανθρωπιστικές Υποθέσεις, εν όψει μιας καταστροφής, το σύστημα των οργανώσεων του ΟΗΕ παρέχει τροφή, στέγη, φάρμακα και πρακτική υποστήριξη στα θύματα, τα περισσότερα από τα οποία είναι παιδιά, γυναίκες και ηλικιωμένοι.
Ο ΟΗΕ συντονίζει τις ενέργειές του στις ανθρωπιστικές κρίσεις μέσω μιας επιτροπής στην οποία συμμετέχουν όλα τα κύρια ανθρωπιστικά σώματα, με πρόεδρο τον Συντονιστή ‘Έκτακτης Βοήθειας του ΟΗΕ. Μέλη του είναι το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Παιδιά (UNICEF), το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP), το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων (WFP), και η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Ακόμη εκπροσωπούνται και άλλες οργανώσεις του ΟΗΕ, όπως επίσης και μη κυβερνητικοί και διακυβερνητικοί ανθρωπιστικοί οργανισμοί, όπως η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού.
Αναφορικά με το Διεθνές Δίκαιο, ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ καλεί ρητά τα Ηνωμένα Έθνη να αναλάβουν την προοδευτική κωδικοποίηση και ανάπτυξη του διεθνούς δικαίου. Οι περισσότερες από 500 συμβάσεις, συνθήκες και δεδομένα που έχουν προκύψει από αυτή την εργασία, παρέχουν το πλαίσιο για την προώθηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, καθώς και της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Οι συμβάσεις αυτές δεσμεύουν νομικά τα κράτη που τις έχουν επικυρώσει.
Η Επιτροπή Διεθνούς Δικαίου εκπονεί σχέδια αποφάσεων πάνω σε ζητήματα διεθνούς δικαίου τα οποία είναι δυνατόν να ενσωματωθούν σε συμβάσεις και να τεθούν για επικύρωση από τα κράτη. Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για το Διεθνές Εμπορικό Δίκαιο επεξεργάζεται τους κανόνες και τις κατευθυντήριες γραμμές για την εναρμόνιση και διευκόλυνση των κανόνων που ρυθμίζουν το διεθνές εμπόριο. Ο ΟΗΕ είναι επίσης πρωτοπόρος στην ανάπτυξη του διεθνούς περιβαλλοντικού δικαίου. Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας στοχεύει στη διασφάλιση της δίκαιης πρόσβασης όλων των χωρών στον πλούτο των ωκεανών, στην προστασία τους από τη ρύπανση και στη διευκόλυνση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της έρευνας. Η Σύμβαση κατά της Παράνομης Διακίνησης Ναρκωτικών Φαρμάκων είναι η κύρια διεθνής συνθήκη κατά της εμπορίας ναρκωτικών. Τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν επίσης στο επίκεντρο των διεθνών προσπαθειών για τη δημιουργία ενός νομικού πλαισίου κατά της τρομοκρατίας.
Η Ημέρα των Ηνωμένων Εθνών εορτάζεται κάθε χρόνο στις 24 Οκτωβρίου.
