Ο εν λόγω κανονισμός, που ισχύει από την Ιούνιο του 2012, αποφασίστηκε στο πλαίσιο της ενισχυμένης συνεργασίας που προβλέπεται από τη Συνθήκη δεδομένου ότι δεν υπήρχε δυνατότητα, εξαιτίας των διαφωνιών, να υπάρξει ομόφωνη απόφαση.
Παρέχει στα ζευγάρια ασφάλεια δικαίου και αποτρέπει την «εσπευσμένη προσφυγή στο δικαστήριο» και την αναζήτηση της πλέον ευνοϊκής νομοθεσίας σε περίπτωση διαζυγίου, ενώ παράλληλα αποφεύγονται συναισθηματικά και οικονομικά επαχθείς διαδικασίες.
Οι 16 συμμετέχουσες χώρες είναι οι εξής: Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Λετονία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία και Ισπανία, Λιθουανία, Ελλάδα. Άλλα κράτη μέλη που επιθυμούν να συμμετάσχουν θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση οποτεδήποτε. Βάσει της Συνθήκης της Λισαβόνας, πρέπει πρώτα να γνωστοποιήσουν την πρόθεσή τους στο Συμβούλιο και την Επιτροπή. Μετά το αίτημα της Ελλάδας να υιοθετήσει τον κανονισμό για τα διασυνοριακά διαζύγια, η Επιτροπή πρέπει τώρα, εντός τεσσάρων μηνών, να επιβεβαιώσει τη συμμετοχή της χώρας στην καθιερωμένη ενισχυμένη συνεργασία.
Στόχος του κανονισμού για το εφαρμοστέο δίκαιο σε περίπτωση διαζυγίου είναι η παροχή βοήθειας στα ασθενέστερα μέρη. Τα διεθνή ζευγάρια θα είναι σε θέση να συμφωνούν εκ των προτέρων ποιο δίκαιο θα εφαρμόζεται σε περίπτωση διαζυγίου ή δικαστικού χωρισμού τους. Σε περίπτωση που το ζευγάρι δεν μπορεί να συμφωνήσει, οι δικαστές θα έχουν στη διάθεσή τους κοινή μέθοδο για να αποφασίζουν ποιας χώρας η νομοθεσία πρέπει να εφαρμοστεί.
Ο κανονισμός, δεν έχει επιπτώσεις στους εθνικούς νόμους περί διαζυγίου ή γάμου, ούτε προβλέπει την υιοθέτηση κανόνων που επηρεάζουν ουσιαστικά το οικογενειακό δίκαιο των κρατών μελών.
Με σχεδόν 1 εκατομμύριο διαζύγια στο χώρο της ΕΕ το 2009 (στοιχεία της Eurostat), η λύση αυτή βοηθά τα ζευγάρια διαφορετικών εθνικοτήτων, εκείνα που ζουν χωριστά σε διαφορετικές χώρες ή ζουν μαζί σε χώρα άλλη από τη χώρα καταγωγής τους, και τα προστατεύει από πολύπλοκες, μακροχρόνιες και επώδυνες διαδικασίες.
«Είναι πολύ ενθαρρυντικό ότι ένα ακόμη κράτος ζήτησε να συμμετάσχει στην ενισχυμένη συνεργασία, που βοηθά τα διεθνή ζευγάρια να αντιμετωπίσουν τη διαδικασία διαζυγίου», δήλωσε η αρμόδια Αντιπρόεδρος της Επιτροπή για τη Δικαιοσύνη, Βίβιαν Ρέντινγκ, προσθέτοντας ότι «καθώς, η ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων δίνει τη δυνατότητα σε άνδρες και γυναίκες απ’ όλη την Ευρώπη να έλθουν σε επαφή και να ερωτευτούν, θα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι υπάρχει ασφάλεια δικαίου σε περίπτωση διαζυγίου».
Η ενισχυμένη συνεργασία επιτρέπει σε εννέα ή περισσότερες χώρες να προωθήσουν ένα μέτρο που είναι σημαντικό, αλλά του οποίου η εφαρμογή παρεμποδίζεται από μικρή μειονότητα κρατών μελών. Οι άλλες χώρες της ΕΕ διατηρούν το δικαίωμα να συμμετάσχουν όταν το θελήσουν (άρθρο 331 της ΣΛΕΕ).
