Του Λούκα Φέσια
Τη στάση του κατοχικού καθεστώτος να απορρίψει την αρχική πρόταση της Κυπριακής Δημοκρατίας για παροχή βοήθειας στις προσπάθειες καθαρισμού της πετρελαιοκηλίδας στη θαλάσσια περιοχή των κατεχόμενων Γαστριών, με αποτέλεσμα την πρόκληση τεράστιας οικολογικής καταστροφής κατά μήκος των ακτών της Καρπασίας, θα καταγγείλει το Υπουργείο Εξωτερικών σε Ηνωμένα Έθνη, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το θέμα συζήτησαν σήμερα εκτάκτως τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος, στη παρουσία του Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Εξωτερικών Πρέσβη Τάσου Τζιωνή.
Η Επίτροπος Περιβάλλοντος Ιωάννα Παναγιώτου, τόνισε την ανάγκη για διαβήματα προς Ευρωπαίους αξιωματούχους, ώστε μέσα από τον χρηματοδοτικό κανονισμό να εξασφαλιστούν κονδύλια για απορρύπανση της περιοχής και αγορά κατάλληλου εξοπλισμού για αντιμετώπιση παρόμοιων καταστάσεων.
Εκπρόσωποι της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος και του Τμήματος Αλιείας εκτιμούν ότι ο κίνδυνος επέκτασης της μόλυνσης στις ελεύθερες περιοχές θεωρείται απομακρυσμένος, αφού έχει επιτευχθεί περιορισμός περαιτέρω επέκτασης της πετρελαιοκηλίδας .
Την ίδια ώρα, στο ψευδοκράτος έχουν προχωρήσει σε αγορά υπηρεσιών από ιδιωτική εταιρεία της Τουρκίας για καθαρισμό των ακτών που έχουν επηρεαστεί συνολικού μήκους επτά χιλιομέτρων, και ήδη στη περιοχή βρίσκονται εκατό και πλέον εμπειρογνώμονες.
Από τη πλευρά τους, ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος Αδάμος Αδάμου και η βουλευτης της ΕΔΕΚ Ρούλα Μαυρονικόλα, έκαναν λόγο για έλλειψη συντονισμού μεταξύ των τεχνικών επιτροπών για το περιβάλλον, οι οποίες έχουν συσταθεί στο πλαίσιο συμφωνίας για επίλυση του Κυπριακού.
Τα μέλη της Επιτροπής, εξέτασαν επίσης τη πρόσφατη μεγάλη πυρκαγιά στη Καρπασία, που μετέτρεψε εκατοντάδες τετραγωνικά μέτρα άγριας βλάστησης σε στάχτη.
Μάλιστα, στις προσπάθειες κατάσβεσης της φωτιάς συμμετείχε παράνομα, πυροσβεστικό αεροσκάφος από την Τουρκία.3
Σε δηλώσεις μετά την ενημέρωση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος, που συνήλθε σε έκτακτη συνεδρία, και συζήτησε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη διαρροή πετρελαίου στη θαλάσσια περιοχή της κατεχόμενης Καρπασίας, καθώς και για τις πυρκαγιές σε δασική περιοχή μεταξύ Γιαλούσας και Ριζοκαρπάσου, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής Αδάμος Αδάμου είπε ότι το φάσμα της καταστροφής στην Καρπασία, από τις πυρκαγιές και τη διαρροή πετρελαίου είναι τεράστιο. Παρατήρησε ότι το Υπουργείο Εξωτερικών κινήθηκε ταχύτατα και μέσα σε μια ώρα είχε κινητοποιήσει τους πάντες και τα Ηνωμένα Έθνη και δηλώσαμε ετοιμότητα να προσφέρουμε βοήθεια ανταποκρινόμενοι στο αίτημα της τ/κ, το οποίο αναίρεσε επειδή θα έρχονταν από την Τουρκία.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής είπε ότι η καθυστέρηση της μιας μέρας στοίχισε πάρα πολύ. Δήλωσε, επίσης, ότι πρέπει να υπάρχει καλύτερος συντονισμός μεταξύ των δύο κοινοτήτων σε αυτά τα θέματα και παρατήρησε ότι οι ομάδες εργασίας και τεχνικές επιτροπές φαίνεται να μην αποδίδουν.
Ο κ. Αδάμου ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει σημαντικά κονδύλια στην τ/κ κοινότητα για θέματα περιβάλλοντος, προσθέτοντας ότι το ζητούμενο είναι να λαμβάνονται προληπτικά μέτρα ώστε μην τρέχουμε να θεραπεύουμε τις παρενέργειες της μη λήψης μέτρων.
Είπε πρόσθετα πως παρότι τίποτε δεν μπορεί να αποκλειστεί, η Επιτροπή Περιβάλλοντος ενημερώθηκε ότι είναι απομακρυσμένες οι πιθανότητες η πετρελαιοκηλίδα να περάσει στις ελεύθερες περιοχές.
Απαντώντας σε ερώτηση, είπε ότι από την Κυπριακή Δημοκρατία προσφέρθηκε υλική βοήθεια που έγινε αποδεκτή και ανθρώπινο δυναμικό που δεν αποδέχθηκαν.
Η Βουλευτής του ΚΣ ΕΔΕΚ Ρούλα Μαυρονικόλα δήλωσε ότι το θέμα είναι περιβαλλοντικό και άκρως πολιτικό, προσθέτοντας πως για ακόμα μια φορά οι νόμιμες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας παρεμποδίστηκαν να προστατεύσουν την περιοχή Καρπασίας από την πετρελαιοκηλίδα, η οποία επέφερε ανυπολόγιστες ζημιές στο περιβάλλον.
Αφού χαιρέτισε όλες τις ενέργειες που έγιναν από το Υπουργείο Εξωτερικών, είπε ότι η Επιτροπή κάλεσε το Υπουργείο Εξωτερικών και την Επίτροπο Περιβάλλοντος να ενεργήσουν σε συνεργασία με τους Κύπριους Ευρωβουλευτές για να καταγγελθεί η Τουρκία σε όλα τα διεθνή φόρα τον ΟΗΕ, την Κομισιόν και το Ευρωκοινοβούλιο.
Σύμφωνα με την κ. Μαυρονικόλα, η αντίδραση της Τουρκίας και του καθεστώτος στα κατεχόμενα απλώς επαναβεβαιώνει ότι η πίεση για επανέναρξη των συνομιλιών είναι επικοινωνιακό παιγνίδι.
Υπενθύμισε ότι ευρωπαϊκά κονδύλια διοχετεύονται στα κατεχόμενα για την προστασία του περιβάλλοντος και ανέφερε ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι μας πρέπει να γίνουν κοινωνοί των πράξεων του κατοχικού καθεστώτος και να ζητήσουν εξηγήσεις για τη διαχείριση των χρημάτων των Ευρωπαίων πολιτών, καθώς από ό,τι φαίνεται δεν έχει αγοραστεί τεχνικός εξοπλισμός για αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων.
«Τα χρήματα των Ευρωπαίων πολιτών πρέπει να διοχετεύονται σωστά και να διενεργείται ο έλεγχος για διαπιστωθεί εάν τα κονδύλια για περιβαλλοντική προστασία δαπανώνται για αυτό το σκοπό», είπε.
Ο Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Γιώργος Περδίκης, αφού ανέφερε ότι τόσο για την πυρκαγιά όσο και για τη διαρροή πετρελαίου η Κυβέρνηση ορθώς αντέδρασε άμεσα και πρόσφερε βοήθεια, είπε ότι το κατοχικό καθεστώς αρνήθηκε αυτή τη βοήθεια και καθυστέρησε να αντιμετωπίσει την καταστροφή, αφού δεν διέθετε τα μέσα, ανέμενε βοήθεια από την Τουρκία και μόνο όταν φάνηκε ότι η πετρελαιοκηλίδα θα επηρέαζε τουριστικές εγκαταστάσεις αποδέχτηκε μικρή βοήθεια σε είδος.
Περαιτέρω, ο κ. Περδίκης χαιρέτισε το γεγονός ότι η απόφαση για παροχή βοήθεια έγινε στο πολύ ψηλό επίπεδο του Προέδρου της Δημοκρατίας και υπήρξε άμεση αντίδραση από την πλευρά της Κυπριακής Δημοκρατίας για να προσφερθεί βοήθεια μέσω των Ηνωμένων Εθνών.
Κατά τον κ. Περδίκη, το γεγονός ότι οι κατοχικές αρχές για πολιτικές σκοπιμότητες επέτρεψαν να εξαπλωθεί η πετρελαιοκηλίδα, περιμένοντας συνεργεία από την Τουρκία για να αντιμετωπίσουν την πετρελαιοκηλίδα, «αποτελεί πολιτικό και περιβαλλοντικό σκάνδαλο, το οποίο ως Βουλή καταγγέλλουμε».
Απαντώντας σε ερώτηση, ο κ. Περδίκης είπε ότι τα Ηνωμένα Εθνη πρέπει να παρέμβουν επειδή η συμφωνία Παπαδόπουλου – Ταλάτ το 2006 προνοούσε τη σύσταση τεχνικής επιτροπής που θα δημιουργούσε μηχανισμούς άμεσης αντίδρασης για αντιμετώπιση φυσικών και ανθρωπίνων καταστροφών. Το γεγονός, πρόσθεσε, ότι δεν δόθηκαν οι δυνατότητες παρέμβασης των κυπριακών δυνάμεων πυρόσβεσης και αντιμετώπισης της θαλάσσιας καταστροφής πρέπει να καταγγελθεί στα Ηνωμένα Εθνη, αφού συνιστά παραβίαση της συμφωνίας της 8ης Ιουλίου του 2006 και πρέπει να περιληφθεί στην υπό συζήτηση έκθεση του ΓΓ του ΟΗΕ.
Η Επίτροπος Περιβάλλοντος Ιωάννα Παναγιώτου σε δήλωση μετά τη συνεδρία ανέφερε ότι η καταστροφή είναι αρκετά μεγάλη, καθώς με βάση τις τελευταίες πληροφορίες η έκταση στα παράλια φθάνει τα 7 χιλιόμετρα και πρόσθετα υπάρχει και η κηλίδα μέσα στη θάλασσα που έχει περιοριστεί μεν, αλλά δεν έχει καθαριστεί εντελώς.
Η Επίτροπος περιβάλλοντος πρόσθεσε ότι η διαδικασία καθαρισμού είναι μακρόχρονη, πολυδάπανη κα χρειάζεται εμπειρογνωμοσύνη και ανέφερε ότι «έχουμε πληροφορία ότι έφθασαν από την Τουρκία με μίσθωση ιδιωτικής εταιρείας 100 εμπειρογνώμονες για να αρχίσουν τη διαδικασία του καθαρισμού». Πρόσθεσε ότι εάν οι αρχές των κατεχομένων αποδέχονταν τη βοήθεια της Κυπριακής Δημοκρατίας η καταστροφή δεν θα έφθανε στο σημείο που είναι σήμερα.
Η κ. Παναγιώτου ανέφερε ακόμα πως η ad hoc Επιτροπή που εργάζεται για την προστασία του περιβάλλοντος στα κατεχόμενα θα προβεί σε διαβήματα στον Ευρωπαίο Επίτροπο Περιβάλλοντος, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθώς χρειάζεται η παρέμβαση τους μέσα από το χρηματοδοτικό κανονισμό να δοθούν χρήματα για τον καθαρισμό, την προστασία και για την απόκτηση εξοπλισμού για να μπορέσουν να αντιμετωπισθούν πιθανές ανάλογες ροές στο μέλλον.
Καταλήγοντας, είπε ότι πρέπει να γίνουν διαβήματα για να ακυρωθεί ο σχεδιασμός για εγκατάσταση αποθήκης καυσίμων στην Επτακώμη που είναι αρκετά βεβαρημένη.
