Του Χρίστου Χαραλάμπους
Στην 32 σελίδων αξιολόγηση του εγγράφου συγκλίσεων που ετοίμασε ερήμην του ο Αλεξάντερ Ντάουνερ, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας καταγράφει μία σειρά διαφωνιών με τα όσα αποτυπώνονται ως συγκλίσεις μεταξύ των ηγετών των δύο κοινοτήτων.
Αρχής γενομένης από το κεφάλαιο «Διακυβέρνηση - Διαμοιρασμός Εξουσιών» ο κύριος Χριστόφιας ισχυρίζεται ότι:
Το έγγραφο αποτυπώνει ημιτελώς τη σύγκληση στην Εκτελεστική Εξουσία για Πρόεδρο και Αντιπρόεδρο με απευθείας εκλογή, ενώ χαρακτηρίζει ως υποκειμενική σχετική εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών ότι η απευθείας εκλογή δεν αποτελεί τη μόνη οδό ακόμη και αν δεν γίνεται δεκτή η διασταυρούμενη ψήφος.
Λανθασμένη αποτύπωση από τα Ηνωμένα Έθνη εντοπίζει ο κύριος Χριστόφιας και στον τρόπο λήψης αποφάσεων από την Ομοσπονδιακή Νομοθετική εξουσία.
Συγκεκριμένα αναφέρει ότι:
Η προτεινόμενη διαδικασία «alarm bell», του δικαιώματος δηλαδή των μισών βουλευτών της Κάτω Βουλής να σταματήσουν τη ψήφιση ενός νομοσχεδίου αν βλάπτει τις σχέσεις των δύο κοινοτήτων, δεν μπορεί να συνυπάρξει με την ειδική πλειοψηφία 2/5 που ζητεί η Τουρκοκυπριακή πλευρά και το οποίο υιοθετούν τα Ηνωμένα Έθνη.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κύριος Χριστόφιας και στο κεφάλαιο εξωτερικές σχέσεις:
Το συγκεκριμένο μέρος του εγγράφου περιέχει ανακρίβειες. Δεν συμφωνεί με τη σύγκλιση που ισχυρίζονται τα Ηνωμένα Έθνη στη θέση ότι οι ομόσπονδες μονάδες θα μπορούν να διατηρούν διπλωματικούς εκπροσώπους, σημειώνοντας ότι θέση της Ελληνοκυπριακής πλευράς είναι ότι θα μπορούν να έχουν τέτοιους μόνο για εμπορικά και πολιτιστικά θέματα.
Ο τέως Πρόεδρος φέρεται να διαφωνεί, σύμφωνα πάντα με το έγγραφο που επέδωσε στον Πρόεδρο Αναστασιάδη, σε σειρά αναφορών στο έγγραφο Ντάουνερ υπό τον τίτλο «Συγκλίσεις υπό όρους ή προϋποθέσεις».
Ως τέτοιες διαφωνίες αναφέρει μεταξύ άλλων:
- Τη γεφυρωτική θέση κατά τον Ντάουνερ για 8:5 σύνθεση του Υπουργικού Συμβουλίου καθώς και
- Τη διατύπωση για το χάσμα των δύο κοινοτήτων σε ότι αφορά το πολύ σημαντικό θέμα του κατάλοιπου εξουσιών και αν αυτό θα αποδίδεται στις ομόσπονδες μονάδες
Αποδίδει μάλιστα στα Ηνωμένα Έθνη σημαντική παράλειψη σε ότι αφορά το «περιουσιακό»:
Είναι σημαντική παράλειψη η μη αναφορά στη βασική διάσταση των δύο πλευρών στους όρους των περιουσιών. Δεν αναφέρεται, δηλαδή, από τον κύριο Ντάουνερ ότι η Ελληνοκυπριακή πλευρά χρησιμοποιεί τους όρους «περιουσία που χρησιμοποιείται» και «περιουσία που δεν χρησιμοποιείται» και η Τουρκοκυπριακή τους όρους «κατανεμημένη» και «μη κατανεμημένη» (όροι με τους οποίους η Τουρκοκυπριακή πλευρά επιχειρεί να αποδώσει δικαιώματα στους σημερινούς παράνομους χρήστες).
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο κύριος Χριστόφιας αποδέχεται την αναφορά των Ηνωμένων Εθνών στο θέμα της διζωνικότητας:
...ότι δηλαδή η λύση του Κυπριακού θα έχει ως αποτέλεσμα την πλειοψηφία γης από κάθε κοινότητα της ομόσπονδης μονάδας.
Εξι σελίδες της αξιολόγησης του Δημήτρη Χριστόφια αφορούν στο κεφάλαιο «οικονομία».
Εντοπίζει απουσία καταγραφής από τον κύριο Ντάουνερ της απόκλισης των δύο κοινοτήτων στο θέμα της σύνθεσης της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας.
Επίσης για τη λειτουργία της Κεντρικής απουσιάζει κατά τον κύριο Χριστόφια η απόκλιση στο θέμα της εποπτείας των Συνεργατικών, για τα οποία η Ελληνοκυπριακή πλευρά εισηγείται να ελέγχονται από ανεξάρτητη αρχή, κάτι που δεν αποδέχεται η Τουρκοκυπριακή πλευρά.
Σημαντικές είναι οι υποδείξεις στο κεφάλαιο «Αλλοδαποί, Μετανάστευση, Ασυλο και Ιθαγένεια» το οποίο άπτεται του σημαντικού θέματος των εποίκων:
Χαρακτηρίζει ως αρνητική την αναφορά Ντάουνερ σε απογραφές οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις δύο πλευρές γιατί παραγνωρίζει (όπως σημειώνει) την πρόταση της Ελληνοκυπριακής πλευράς για διεξαγωγή ενιαίας απογραφής για ολόκληρη την Κύπρο υπό την εποπτεία του Ταμείου Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών.
Για τον αριθμό των εποίκων δεν κάνει πάντως καμία αναφορά στην αξιολόγηση του ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Τέλος σε ότι αφορά το κεφάλαιο «Ασφάλεια και Εγγυήσεις» αποδίδει στον κύριο Ντάουνερ χρήση ενδιάμεσης ορολογίας.
Συγκεκριμένα τονίζει:
Ορθά αναφέρεται η συναντίληψη ότι οι εξωτερικές πτυχές της ασφάλειας θα επιλυθούν σε πολυμερή διάσκεψη ωστόσο σημειώνει πως ο όρος πολυμερής είναι ενδιάμεση ορολογία μεταξύ της Ελληνοκυπριακής θέσης για Διεθνή Διάσκεψη και της Τουρκοκυπριακής για τετραμερή διάσκεψη.
Πολιτικοί αναλυτές έλεγαν στον ΑΝΤ1 ότι η αξιολόγηση του κυρίου Χριστόφια επιτρέπει στον Πρόεδρο Αναστασιάδη να διατηρήσει στην επικαιρότητα και με βάσιμα στοιχεία το θέμα αξιοπιστίας και αντικειμενικότητας του Αλεξάντερ Ντάουνερ.
