Το τρίτο σύνολο δεδομένων της αποστολής, το οποίο δόθηκε στη δημοσιότητα στους αστρονόμους σε όλο τον κόσμο στη 1:00μμ ώρα Κύπρου, "επαναφέρει την κατανόησή μας για τον γαλαξία", δήλωσε η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA).
Ο Γενικός Διευθυντής της ESA, Josef Aschbacher, είπε σε συνέντευξη Τύπου ότι ήταν "μια φανταστική μέρα για την αστρονομία" επειδή τα δεδομένα "θα ανοίξουν τις πύλες για νέα επιστήμη, για νέα ευρήματα του σύμπαντος μας, του Γαλαξία μας".
Μερικές από τα ευρήματα του χάρτη είναι κοντά μας, όπως ένας κατάλογος με περισσότερους από 156.000 αστεροειδείς στο Ηλιακό μας Σύστημα «τις τροχιές των οποίων το όργανο έχει υπολογίσει με ασύγκριτη ακρίβεια», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Francois Mignard, μέλος της ομάδας του Γαία.
Αλλά η Γαία βλέπει επίσης πέρα από τον Γαλαξία, εντοπίζοντας 2,9 εκατομμύρια άλλους γαλαξίες καθώς και 1,9 εκατομμύρια κβάζαρ -- τις εκπληκτικά φωτεινές καρδιές των γαλαξιών που τροφοδοτούνται από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες.
Το διαστημόπλοιο Γαία βρίσκεται σε μια στρατηγικά τοποθετημένη τροχιά 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα από τη Γη, όπου παρακολουθεί τους ουρανούς από τότε που εκτοξεύτηκε από την ESA το 2013.
Η παρατήρηση αστρικών σεισμών, τεράστιων δονήσεων που αλλάζουν το σχήμα των μακρινών αστεριών, ήταν «μία από τις πιο εκπληκτικές ανακαλύψεις που προέκυψαν από τα νέα δεδομένα», ανέφερε η ESA.
Η Γαία δεν κατασκευάστηκε για να παρατηρεί αστρικούς σεισμούς, αλλά παρόλα αυτά εντόπισε το παράξενο φαινόμενο σε χιλιάδες αστέρια, συμπεριλαμβανομένων μερικών που δεν θα έπρεπε να έχουν κανένα -- τουλάχιστον σύμφωνα με την τρέχουσα κατανόησή μας για το σύμπαν.
"Έχουμε μία φανταστική νέα πηγή για να κάνουμε την αστεροσεισμολογία εκατοντάδων χιλιάδων αστεριών στον γαλαξία μας", δήλωσε το μέλος της ομάδας Γαία, Conny Aerts.
Η Γαία έχει ερευνήσει περισσότερα από 1,8 δισεκατομμύρια αστέρια, αλλά αυτό αντιπροσωπεύει μόνο περίπου το ένα τοις εκατό των άστρων στον Γαλαξία μας, που έχει διάμετρο περίπου 100.000 έτη φωτός.
Ο ανιχνευτής είναι εξοπλισμένος με δύο τηλεσκόπια καθώς και μια κάμερα δισεκατομμυρίων pixel, η οποία τραβάει εικόνες αρκετά ευκρινείς ώστε να μετρήσει τη διάμετρο ενός μόνο σκέλους ανθρώπινης τρίχας σε απόσταση 1.000 χιλιομέτρων.
Διαθέτει επίσης μια σειρά από άλλα όργανα που του επιτρέπουν όχι μόνο να χαρτογραφεί τα αστέρια, αλλά να μετράει τις κινήσεις, τις χημικές συνθέσεις και τις ηλικίες τους.
Τα απίστευτα ακριβή δεδομένα «μας επιτρέπουν να κοιτάξουμε περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια χρόνια στην ιστορία του δικού μας Γαλαξία», δήλωσε ο Άντονι Μπράουν, πρόεδρος της Κοινοπραξίας Επεξεργασίας και Ανάλυσης Δεδομένων που κοσκίνισε τον τεράστιο όγκο δεδομένων.
Τα αποτελέσματα από τη Γαία είναι ήδη "πολύ πέρα από αυτό που περιμέναμε" σε αυτό το σημείο, είπε ο Mignard.
Δείχνουν ότι ο γαλαξίας μας δεν κινείται ομαλά μέσα στο σύμπαν όπως πιστεύαμε, αλλά είναι «ταραγμένος» και «ανήσυχος», είπε.
«Είχε πολλά ατυχήματα στη ζωή του και τα έχει ακόμα», καθώς αλληλεπιδρά με άλλους γαλαξίες, πρόσθεσε. «Ίσως δεν θα είναι ποτέ σε ακίνητη κατάσταση».
«Ο γαλαξίας μας είναι πράγματι μια ζωντανή οντότητα, όπου τα αντικείμενα γεννιούνται, όπου πεθαίνουν», είπε ο Aerts.
«Οι γύρω γαλαξίες αλληλεπιδρούν συνεχώς με τον γαλαξία μας και μερικές φορές πέφτουν επίσης μέσα σε αυτόν».
Μαζί με τα νέα δεδομένα δημοσιεύθηκαν περίπου 50 επιστημονικές εργασίες, με πολλές ακόμη να αναμένονται τα επόμενα χρόνια.
Οι παρατηρήσεις της Γαίας έχουν τροφοδοτήσει χιλιάδες μελέτες από τότε που κυκλοφόρησε το πρώτο της σύνολο δεδομένων το 2016.
Το δεύτερο σύνολο δεδομένων το 2018 επέτρεψε στους αστρονόμους να δείξουν ότι ο Γαλαξίας συγχωνεύτηκε με έναν άλλο γαλαξία σε μια βίαιη σύγκρουση πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια.
Η ομάδα χρειάστηκε πέντε χρόνια για να παραδώσει τα πιο πρόσφατα δεδομένα, τα οποία παρατηρήθηκαν από το 2014 έως το 2017.
Το τελικό σύνολο δεδομένων θα δημοσιευθεί το 2030, αφού η Γαία ολοκληρώσει την αποστολή της να μετράει τους ουρανούς το 2025.
Η δημοσιοποίηση της Δευτέρας επιβεβαίωσε μόνο δύο νέους εξωπλανήτες -- και 200 άλλους πιθανούς υποψήφιους -- αλλά αναμένονται πολύ περισσότεροι στο μέλλον.
«Καταρχήν, η Γαία, ειδικά όταν συνεχίζεται για 10 ολόκληρα χρόνια, θα πρέπει να είναι ικανή να ανιχνεύει δεκάδες χιλιάδες εξωπλανήτες μέχρι τη μάζα του Δία», είπε ο Μπράουν.
