Το περιστατικό σημειώθηκε στις 13 Απριλίου κατά τη διάρκεια ρίψεων αλεξιπτωτιστών στατικού ιμάντα που πραγματοποιήθηκαν στη ζώνη ρίψεως της Τερσεφάνου, στη Λάρνακα. (Περισσότερα για το συγκεκριμένο περιστατικό ΕΔΩ)
Συγκεκριμένα, ο αλεξιπτωτιστής εξήλθε του αεροσκάφους της Πολεμικής Αεροπορίας, C-130, αλλά δεν αναπτύχθηκε ο θόλος του κυρίου αλεξιπτώτου. Ο αλεξιπτωτιστής κρεμόταν, ήταν δηλαδή «συρόμενος», όπως λένε στη γλώσσα των αλεξιπτωτιστών, από το αεροσκάφος.
Στην προκειμένη περίπτωση ο Αρχηγός ρίψεων και το πλήρωμα του αεροσκάφους μαζί με τους πιλότους αντέδρασαν άμεσα, εφαρμόζοντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες και ως εκ τούτου ο αλεξιπτωτιστής δεν τραυματίστηκε σοβαρά.
Πρόκειται για μια κατάσταση εμπλοκής που είναι πολύ σπάνια να συμβεί, ωστόσο σε περίπτωση που ένα τέτοιο περιστατικό λάβει χώρα στο πλαίσιο ρίψης αλεξιπτωτιστών με στατικό ιμάντα, υπάρχουν συγκεκριμένες διαδικασίες τις οποίες γνωρίζουν πολύ καλά τόσο οι ίδιοι αλεξιπτωτιστές, οι αρχηγοί ρίψεως, όσο και το πλήρωμα του αεροσκάφους, έτσι ώστε με την εφαρμογή τους να αποφευχθούν τυχόν δυσάρεστα περιστατικά.
Τα δυο είδη στρατιωτικού αλεξιπτωτισμού
Με αφορμή το συγκεκριμένο περιστατικό, καλά πληροφορημένη πηγή από τις Ένοπλες Δυνάμεις εξήγησε στο ant1.com.cy ποιες είναι αυτές οι διαδικασίες που ακολουθούνται, ενώ την ίδια ώρα προέβη και σε ένα σημαντικό διαχωρισμό του αλεξιπτωτισμού.
Ο στρατιωτικός αλεξιπτωτισμός χωρίζεται σε δύο είδη: ο ένας αφορά στον αλεξιπτωτισμό του στατικού ιμάντα και ο άλλος στην ελεύθερη πτώση.
Στην περίπτωση του αλεξιπτωτισμού με στατικό ιμάντα, ο αλεξιπτωτιστής πραγματοποιεί ρίψη από χαμηλό ύψος, γύρω στα 1.200 πόδια αν πρόκειται για εκπαίδευση και γύρω στα 800 πόδια όταν πρόκειται για επιχειρησιακό άλμα.
Στη ρίψη με στατικό ιμάντα ο αλεξιπτωτιστής προβαίνει σχεδόν σε ελάχιστες έως μηδενικές ενέργειες από την ώρα που θα βγει από το αεροσκάφος μέχρι και την ώρα που θα προσγειωθεί στο έδαφος.
Η ελεύθερη πτώση από την άλλη, γίνεται σε πολύ μεγαλύτερο ύψος, μέχρι τις 12.000 πόδια χωρίς συσκευή οξυγόνου και πάνω από 12.000 πόδια με συσκευή οξυγόνου, χρειάζεται μεγαλύτερη εκπαίδευση, κατάλληλος εξοπλισμός και ανάλογα πτητικά μέσα.
Τα αλεξίπτωτα στατικού ιμάντα είναι στρογγυλά και συνήθως σε χρώμα χακί, ενώ του ελεύθερου αλεξιπτωτιστή είναι παραλληλόγραμμα, συνήθως γκρίζου χρώματος και έχουν μεγάλες δυνατότητες διείσδυσης, μπορούν δηλαδή να ανοίξουν σε μεγάλο ύψος και να διανύσουν μεγάλη απόσταση προτού προσγειωθούν σε εχθρικό έδαφος.
Και οι δύο κατηγορίες αλεξιπτωτισμού εφαρμόζονται σε επιχειρησιακό επίπεδο από τις ειδικές δυνάμεις της Εθνικής Φρουράς.
Στατικός ιμάντας: Διατήρηση κάθε εξάμηνο και σενάρια εμπλοκής
Κάθε αλεξιπτωτιστής για να θεωρείται ενεργός οφείλει να πραγματοποιεί τουλάχιστον δύο άλματα κάθε εξάμηνο με αλεξίπτωτα στατικού ιμάντα.
Αυτή η δραστηριότητα στην Κύπρο γίνεται συνήθως στην Τερσεφάνου, στον Κοτσιάτη, ή στο Καλό Χωριό. Γενικότερα η ρίψη αλεξιπτωτιστή με στατικό ιμάντα προϋποθέτει μεγάλη ζώνη χωρίς ψηλά εμπόδια.
Σε περίπτωση εμπλοκών οι αλεξιπτωτιστές και το πλήρωμα του αεροσκάφους γνωρίζουν πολύ καλά τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν, αφού τυχαίνουν και της απαραίτητης εκπαίδευσης. Μπορεί αυτού του είδους τα περιστατικά να μην συμβαίνουν συχνά, ωστόσο η άμεση ανταπόκριση και η γνώση του αντικειμένου συμβάλουν σε μεγάλο βαθμό στην αποφυγή σοβαρών ατυχημάτων.
Η ρίψη του αλεξιπτωτιστή με στατιστικό ιμάντα γίνεται ως εξής: ο αλεξιπτωτιστής δένεται (αγκιστρώνεται) πριν την έξοδο του από το αεροσκάφος με έναν ιμάντα (εξού και η ορολογία στατικός ιμάντας), ο οποίος με την έξοδο του αλεξιπτωτιστή σε συνδυασμό με το βάρος του απελευθερώνει το αλεξίπτωτο από τη συσκευασία και αποκόπτεται ένα μικρό ειδικό σχοινί (νήμα αποσπάσεως), ακολούθως δε ο αλεξιπτωτιστής βρίσκεται μόνος του στον αέρα.
Το μήκος του ιμάντα είναι περίπου πέντε μέτρα και σκοπός του είναι να ανοίξει το αλεξίπτωτο, χωρίς να χρειαστεί οποιαδήποτε άλλη ενέργεια από πλευράς αλεξιπτωτιστή.
Ο κίνδυνος της εμπλοκής ωστόσο, είναι πάντα ορατός, με μια εξ αυτών να αφορά την μη ανάπτυξη του κυρίως θόλου, όπως έγινε και στο περιστατικό που έλαβε χώρα στη Λάρνακα. Στη γλώσσα των αλεξιπτωτιστών η συγκεκριμένη εμπλοκή ονομάζεται «συρόμενος αλεξιπτωτιστής» ακριβώς επειδή αυτός σύρεται επί του αεροσκάφους.
Μια άλλη εμπλοκή αφορά στο να εξέλθει το αλεξίπτωτο από τον σάκο αλλά να μην ανοίξει ποτέ δηλαδή να μη φουσκώσει από τον αέρα, ενώ υπάρχει πάντα και η πιθανότητα δύο αλεξιπτωτιστές ενώ βρίσκονται στον αέρα να συγκρουστούν μεταξύ τους και να μπλεχθούν τα αλεξίπτωτα τους. Η κακή προσγείωση αποτελεί ακόμα ένα πιθανό ατύχημα κατά τη ρίψη με στατικό ιμάντα και μάλιστα μπορεί να οδηγήσει σε πολύ σοβαρό τραυματισμό.
Στην περίπτωση ωστόσο του λεγόμενου συρόμενου αλεξιπτωτιστή, υπάρχουν διαδικασίες που ακολουθούνται από τον ίδιο τον αλεξιπτωτιστή, από τον αρχηγό ρίψεως που βρίσκεται στο αεροσκάφος και ελέγχει τη ρίψη αλλά και από το ίδιο το πλήρωμα, ακόμη και τον πιλότο.
Σύμφωνα με αυτές τις διαδικασίες ο αλεξιπτωτιστής αφού αντιληφθεί την εμπλοκή πρέπει να γυρίσει προς την πόρτα του αεροσκάφους έτσι ώστε να έχει οπτική επαφή με τον αρχηγό ρίψης. Το αεροσκάφος ανεβαίνει υψόμετρο, ώστε σε περίπτωση που χρειαστεί να αποκοπεί ο ιμάντας ο αλεξιπτωτιστής να έχει περισσότερο χρόνο να ενεργοποιήσει το εφεδρικό του, ακολούθως εκτελεί ελιγμό προς τα αριστερά (ανάλογα με το που βρίσκεται η πόρτα εξόδου) και επιβραδύνει ταχύτητα ώστε να μην χτυπάει ο αλεξιπτωτιστής στην άτρακτο του αεροσκάφους. Ο Αρχηγός ρίψεως από πλευράς του πρέπει να βεβαιωθεί ότι ο αλεξιπτωτιστής έχει συνείδηση του τι συμβαίνει και στη συνέχεια με τη βοήθεια ειδικού μηχανήματος (βαρούλκου) αλλά και του πληρώματος, τραβάει τον αλεξιπτωτιστή μέχρι να τον φέρει πίσω στο αεροσκάφος.
Η όλη διαδικασία από την ώρα που ο Αρχηγός ρίψεως αντιληφθεί την εμπλοκή μέχρις ότου τραβήξει τον αλεξιπτωτιστή πίσω στο αεροσκάφος δεν διαρκεί περισσότερο από δύο με τρία λεπτά, αφού τα βήματα που ακολουθούνται είναι τυποποιημένα.
Για το συγκεκριμένο σενάριο οι αλεξιπτωτιστές εκπαιδεύονται στη Σχολή Αλεξιπτωτιστών, ενώ αποτελεί και μέρος της εκπαίδευσης του πληρώματος του αεροσκάφους, αφού γίνονται τακτικά ειδικές ασκήσεις με ρίψη ειδικής κούκλας για εξάσκηση.
Μια τέτοια εμπλοκή μπορεί να συμβεί για διάφορους λόγους, όπως για παράδειγμα λάθος στη συσκευασία του αλεξιπτώτου ή και λάθος ενεργειών του ίδιου του αλεξιπτωτιστή κατά την έξοδο του από το αεροσκάφος.
Το χειρότερο σενάριο κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας εμπλοκής είναι να κοπεί ο ιμάντας. Σε αυτήν την περίπτωση ο αλεξιπτωτιστής θα βρεθεί μόνος του στο κενό και από εκεί και πέρα εναπόκειται στον ίδιο εάν θα πράξει τα δέοντα. Πάντως, υπάρχει εφεδρικό αλεξίπτωτο, το οποίο πρέπει να τραβήξει ο ίδιος ο αλεξιπτωτιστής, ενώ σε περίπτωση που αυτός χάσει τις αισθήσεις του για οποιονδήποτε λόγο, τότε μια τέτοια εμπλοκή μπορεί να οδηγήσει μέχρι και σε θανατηφόρο δυστύχημα.
Στην περίπτωση της Λάρνακας ακολουθήθηκαν όλες οι τυποποιημένες διαδικασίες και αποτράπηκαν τα χειρότερα, ενώ το Υπουργείο Άμυνας, το Γενικό Επιτελείο της Εθνικής Φρουράς σε συνεργασία με το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας διεξάγουν έρευνες για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε η εν λόγω εμπλοκή.
Μέσα από το περιστατικό της 13ης Απριλίου αναδεικνύονται δύο αλήθειες. Πρώτα ο κίνδυνος που διατρέχει ο αλεξιπτωτιστής κάτω από την πίεση του ύψους και του απόλυτου κενού καθώς και τα ψυχικά προσόντα που πρέπει να διαθέτει έναντι των φυσικών κινδύνων. Δεύτερο επιβεβαιώνει τον επαγγελματισμό του προσωπικού της Σχολής αλεξιπτωτιστών και των πληρωμάτων των μεταγωγικών αεροσκαφών της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας που χειρίστηκαν άψογα την όλη διαδικασία διάσωσης του αλεξιπτωτιστή.
Βίντεο από το ατύχημα που σημειώθηκε στη Λάρνακα:
