Ο κ. Χριστοδουλίδης έχει συγγράψει οκτώ ποιητικές συλλογές και έχει λάβει το κυπριακό κρατικό βραβείο ποίησης δύο φορές. Αυτοτελές έργο του έχει μεταφραστεί επίσης στα βουλγαρικά, στα γαλλικά, στα γερμανικά και στα σερβικά καθώς και στις πλείστες ευρωπαϊκές γλώσσες.
Διαβάστε επίσης: Κυριάκος Χαραλαμπίδης: Οι πνευματικοί άνθρωποι έχουν λόγο στην τραγικότητα που βιώνουμε
Όπως σημείωσε στον εισαγωγικό χαιρετισμό της εκδήλωσης, ενώπιον μιας κατάμεστης αίθουσας, ο Κύπριος Ύπατος Αρμοστής Ανδρέας Κακουρής, κάνοντας λόγο για έναν από τους προεξάρχοντες σύγχρονους Κύπριους ποιητές, ποιήματα του Γιώργου Χριστοδουλίδη έχουν συμπεριληφθεί σε διεθνείς ανθολογίες και έχουν παρουσιαστεί σε λογοτεχνικά έντυπα καθώς και σε φεστιβάλ του εξωτερικού.
Την παρουσίαση του μεταφρασμένου τόμου ανέλαβε ο κυπριακής καταγωγής ιστορικός τέχνης και διδάσκων στο Κέντρο Γλωσσών, Πολιτισμού και Επικοινωνίας του Imperial College του Λονδίνου Μάικλ Παράσκος.
Ποιήματα που «μιλούν» σε Κύπριους της διασποράς και όχι μόνο
Ξεκίνησε λέγοντας ότι τα ποιήματα μεταφρασμένα ίσως «μιλούν» περισσότερο σε Κύπριους σαν τον ίδιο, δηλαδή μέλη της διασποράς δεύτερης ή τρίτης γενιάς.
«Είμαστε, άλλωστε, ο καθένας από εμάς ένα μεταφρασμένο ποίημα», σχολίασε ο κ. Παράσκος.
Απαγγέλλοντας ορισμένα από τα ποιήματα της συλλογής, επισήμανε πως το καθένα αντιπροσωπεύει περισσότερο από μία στιγμή αιχμαλώτισης μάλλον «μια στιγμή τοποθέτησης». Συγκεκριμένα τοποθέτησης στην Κύπρο και σε πτυχές του νησιού που είναι αναγνωρίσιμες αν και διαφορετικές για τον κάθε αναγνώστη, ανάλογα με τη μοναδική εμπειρία του καθενός.
Ο κ. Παράσκος στάθηκε ιδιαίτερα στην αίσθηση «βαθιάς απώλειας και παρεκτόπισης» στο έργο του Γιώργου Χριστοδουλίδη, που παρομοίασε με την αίσθηση που αποπνέουν οι χαρακτήρες του Μπέκετ.
Τόνισε, τέλος, τη δεινότητα του Κύπριου ποιητή να βρίσκει καίριες ποιητικές μεταφορές για τη ζωή σε φαινομενικά αναξιοσημείωτα πράγματα. «Νομίζω ότι είναι αυτή η ικανότητα να βλέπει το συμβολικό, το μεταφορικό, στο καθημερινό, η οποία διακρίνει έντονα τη γραφή του Γιώργου», είπε ο κ. Παράσκος.
Η πρακτική της μετάφρασης ως μία βαθιά προσωπική δημιουργική διαδικασία
Σύντομη παρέμβαση έκανε και η μεταφράστρια των ποιημάτων, Δέσποινα Πυρκεττή.
Όπως είπε, αντιλαμβάνεται το ρόλο της μεταφράστριας περίπου όπως αυτό που έκαναν οι παραμυθάδες από τον καιρό της φραγκοκρατίας στην Κύπρο, οι οποίοι «ερμήνευαν» παλιές ιστορίες ώστε να ταιριάζουν στο ακροατήριό τους και να κερδίζουν την προσοχή του - χωρίς βέβαια υπερβολική ελευθεριότητα έναντι του προτύπου.
Πέρα από αυτό, σημείωσε πως η πρακτική της μετάφρασης είναι μια «βαθιά προσωπική και δημιουργική διαδικασία», την οποία όλοι μας κάνουμε στην καθημερινότητά μας με αντικείμενο τις προσλαμβάνουσες εμπειρίες.
Ως εκ τούτου, κατέληξε, η μετάφραση των συγκεκριμένων ποιημάτων, που καλύπτουν μία περίοδο 25 ετών δημιουργίας του Γιώργου Χριστοδουλίδη, δεν εκθέτουν μόνο το έργο του, αλλά και την κοσμοθεωρία του όπως και η ίδια την αντιλαμβάνεται μετά από τόσα χρόνια συμβίωσης με τον ποιητή.
«Όλα φτάνουν σε ένα τέλος χωρίς ποτέ να παύουν να υπάρχουν»
Ο ίδιος ο Γιώργος Χριστοδουλίδης σχολίασε ότι αυτή η επανάγνωση των ποιημάτων του, ιδίως των παλαιότερων, τα θέτει στη δοκιμασία του χρόνου, όχι μόνο του παρελθόντος αλλά και του μέλλοντος, σε μια πρόκληση να αγγίξουν μια χορδή των νέων αναγνωστών.
Τόνισε ότι πιστεύει στη δυναμική κάθε έργου τέχνης, περιλαμβανομένου του ποιήματος, να ερμηνεύεται συνεχώς διαφορετικά, να αναπλάθεται ή να εμπλουτίζεται, ακόμα και να «μετατοπίζεται» από την αρχική πρόθεση του δημιουργού του, πολύ δε περισσότερο μέσα από τις περιπλοκές της μετάφρασης.
«Πιστεύω σθεναρά πως όλα φτάνουν σε ένα τέλος χωρίς ποτέ να παύουν να υπάρχουν. Συνεχίζουν υπό τη μορφή μίας σπίθας ή ενός μορίου ενέργειας που εισέρχεται στα γονίδια της επόμενης γενιάς ανθρώπων και πραγμάτων», είπε ο κ. Χριστοδουλίδης, προσθέτοντας ότι γράφει ποίηση για να δώσει φωνή σε ανθρώπους και πράγματα που έχουν χάσει τη δική τους και για να δημιουργήσει ένα σύμπαν κοινών συμβόλων και κωδίκων που συνάδουν με την κοσμοθεωρία του.
Κατέληξε λέγοντας ότι ως δημοσιογράφος εξ επαγγέλματος, νυν διευθυντής του Κυπριακού Πρακτορείου Ειδήσεων, αλλά και ως ποιητής, μπορεί να ακούει τον κρότο των λέξεων που πέφτουν στο έδαφος. «Μπορώ να σας πω με βεβαιότητα ότι η διαφορά μεταξύ μίας πρότασης και ενός στίχου είναι ότι, καθώς πέφτουν, η πρόταση ανοίγει ένα αλεξίπτωτο για να προσγειωθεί με ασφάλεια - ο στίχος συνειδητοποιεί ότι έχει φτερά να πετάξει».
Την εκδήλωση προσφώνησε και συντόνισε ο Πολιτιστικός Ακόλουθος της Κυπριακής Υπάτης Αρμοστείας στο Λονδίνο Δρ Μάριος Ψαράς.
Η συλλογή με τίτλο «Giorgos Christodoulides: Selected Poems (1996-2021)» εκδίδεται από τον ελληνοκυπριακό οίκο Armida Publications.
