Στο εμπιστευτικό έγγραφο 42 σημείων το οποίο συνέταξε η Σίλια Ρίτσαρσον και δημοσιεύεται σήμερα στις εφημερίδες Φιλελεύθερος και Πολίτης, ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών σημειώνει ότι ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών χαρακτήρισε το συγκεκριμένο ζήτημα ως κόκκινη γραμμή για την Άγκυρα και τους Τουρκοκύπριους.
«Επανέλαβε ότι «Μηδέν στρατεύματα, μηδέν εγγυήσεις» δεν είναι σημείο αφετηρίας για την Τουρκία. Μοιράστηκε, είπε, μια πρόταση με τον Γενικό Γραμματέα, που αφορά και τη Συνθήκη Εγγυήσεων και τη Συνθήκη Συμμαχίας. Έδειξε, είπε, περισσότερη ευελιξία και προσθέτοντας ένα καινούργιο στοιχείο, εισηγείται όπως το Μονομερές Δικαίωμα της Επέμβασης θα μπορούσε να επανεξεταστεί υπό την προϋπόθεση συμφωνίας επί άλλων θεμάτων», αναγράφεται στο πρακτικό των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος εμφανίστηκε να ζητά εκ προοιμίου την εξασφάλιση των τουρκικών απαιτήσεων πριν συζητήσει ζητήματα που αφορούσαν το θέμα της Ασφάλειας, αρνήθηκε παρά την επιμονή του προέδρου Αναστασιάδη και του τότε υπουργού εξωτερικών της Ελλάδας Νίκου Κοτζιά, να καταθέσει γραπτώς ότι η Τουρκία θα ήταν έτοιμη να εγκαταλείψει την Συνθήκη Εγγυήσεως και τα Επεμβατικά Δικαιώματα. Μάλιστα ο πρόεδρος της Δημοκρατίας υπέδειξε ότι ο ίδιος δεν φοβήθηκε να θέσει γραπτώς τις θέσεις του. Διερωτήθηκε επίσης γιατί η Ελληνοκυπριακή πλευρά δεν γνωρίζει τις προτάσεις της Τουρκίας και πως μπορεί να είναι κάποιος σίγουρος εάν η πρόταση που τέθηκε στο τραπέζι από τουρκικής πλευράς δεν είναι η Συνθήκη Εγγυήσεως κάτω από διαφορετικό όνομα.
«Ο κ. Τσαβούσογλου επέμεινε ότι δεν θα θέσει οτιδήποτε γραπτώς. Ο Γενικός Γραμματέας επανέλαβε ότι η αντίληψη του ήταν, πως στην περίπτωση που ικανοποιηθούν 100% Οι Τουρκοκύπριοι, υπάρχει μια θέληση από πλευράς της Τουρκίας να επανεξετάσουν τη Συνθήκη Εγγυήσεων και τα Επεμβατικά Δικαιώματα. Ο κ. Τσαβούσογλου είπε πως στην πρώτη του πρόταση η Συνθήκη Εγγυήσεων και η Συνθήκη Συμμαχίας θα ίσχυαν κατά αναλογία. Εισηγήθηκε στη συνέχεια ότι αυτές μπορούν να επανεξεταστούν - ίσως σε 15 χρόνια - όταν οι τουρκοκυπριακές απαιτήσεις θα εκπληρώνονταν και ο μηχανισμός εφαρμογής θα ήταν στη θέση του. Χωρίς να δούμε ικανοποιητική εφαρμογή λύσης πως αναμένει κάποιος η Τουρκία να αποκηρύξει τα δικαιώματα της», αναφέρεται στα πρακτικά των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Γενικός Γραμματέας ερωτήθηκε από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας εάν το άτυπο έγγραφο που διένειμε για τον Μηχανισμό Εφαρμογής και Παρακολούθησης της λύσης, συνυπολογιζόταν στην πρόταση για αντικατάσταση της Συνθήκης Εγγυήσεων και του Δικαιώματος Επέμβασης, με τον Αντόνιο Γκουτέρες να απαντά αρνητικά.
Ο Μουσταφά Ακιντζί σε μια από τις λίγες παρεμβάσεις του που καταγράφονται στα πρακτικά, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι πλευρές θα μπορούσαν να συμφωνήσουν σε ένα πακέτο επί των έξι σημείων του γενικού Γραμματέα και να τεθεί ημερομηνία για δημοψηφίσματα.
«Κάλεσε τον κ. Αναστασιάδη να κάνει μια «τελευταία προσπάθεια», προσθέτοντας πως αν αποτύχουν να το κάνουν θα είναι υπόλογοι στους λαούς τους. Ο κ. Αναστασιάδης ρώτησε πως θα μπορούσε να υπογράψει κάτι τέτοιο. Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου απάντησε ότι αυτός (ο κ. Αναστασιάδης) άκουσε πως θα μπορούσε να υπάρξει αναθεώρηση των εγγυήσεων σε 15 χρόνια», σημειώνεται στα πρακτικά.
Από πλευράς Βρετανίας ο υφυπουργός εξωτερικών Αλαν Ντάνκαν επέμεινε ότι οι πλευρές θα έπρεπε να αναλάβουν ρίσκο για να λυθεί ένα πρόβλημα το οποίο όπως το χαρακτήρισε έχει πάει πολύ μακριά.
Σύμφωνα με το πρακτικό ο γενικός γραμματέας έληξε το δείπνο κάνοντας λόγο ότι προφανώς υπήρξε παρεξήγηση από μέρους του και μετά τη συζήτηση δε διέβλεπε πλέον ρεαλιστικές πιθανότητες για επίτευξη συμφωνίας.
Διαβάστε επίσης:
ΠτΔ: Ουδεμία πρόθεση είχε η Τουρκία να ανταποκριθεί στις προτάσεις του ΓΓ ΟΗΕ
