Στο δισέλιδο επίσημο έγγραφο, με επίσημο πρακτικογράφο εκ μέρους των Ηνωμένων Εθνών τον Ματίας Σούστερ, αποκαλύπτεται και αποδεικνύεται ξεκάθαρα η αδιάλλακτη στάση της Τουρκίας στο ζήτημα της κατάργησης των εγγυήσεων και της αποχώρησης των κατοχικών στρατευμάτων.
Στην συνάντηση που πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι πριν από το κρίσιμο δείπνο που έκρινε την τύχη των συνομιλιών, ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου που κινούσε αποκλειστικά τα νήματα παραγκωνίζοντας εντελώς τον Μουσταφά Ακιντζί, υπογράμμισε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να αποδεχθεί μηδέν στρατεύματα και μηδέν εγγυήσεις.
Ο κ. Τσαβούσογλου δήλωσε ότι η Συνθήκη Εγγυήσεως είναι θέμα ταμπού ανάμεσα στους Τούρκους και τους Τουρκοκύπριους. Οι Τουρκοκύπριοι είχαν ζωτικής σημασίας ανησυχίες για την ασφάλεια. Για αυτό ήταν εξαιρετικά δύσκολο για την Τουρκία να αλλάξει τη θέση της επί του θέματος.
Με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου να παρουσιάζει ως υποχώρηση της τουρκικής πλευράς την αποδοχή της μετονομασίας της Συνθήκης Εγγυήσεως σε Συνθήκη Εφαρμογής.
Ο Γενικός Γραμματέας ρώτησε κατά πόσο αυτό σήμαινε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αποδεχθεί άμεση αντικατάσταση της Συνθήκης Εγγυήσεως με τη Συνθήκη Εφαρμογής και να καταργήσει το μονομερές δικαίωμα επέμβασης. Ο κ. Τσαβούσογλου δήλωσε πως αυτό δεν ισχύει (this was not the case).
Κομματικές ερμηνείες
Ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού Αβέρωφ Νεοφύτου, με αφορμή τη δημοσιοποίηση του εγγράφου, υπογράμμισε ότι ένα κανονικό κράτος δεν μπορεί να έχει εγγυητές και κατοχικά στρατεύματα.
«Εάν αυτό το βασικό, κάποια μέρα η τουρκική πλευρά θα εγκαταλείψει την αδιαλλαξία της, οι Ελληνοκύπριοι είμαστε οι πρώτοι που θέλουμε λύση. Το πλαίσιο Γκουτέρες έθεσε τις σωστές παραμέτρους για μια συνολική διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος προτάσσοντας το θέμα της ασφάλειας ως βασικό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το ΑΚΕΛ σε ανακοίνωση, σχετικά με τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν στο Κραν Μοντανά παραπέμπει στην σχετική έκθεση Γκουτέρες του Σεπτεμβρίου του 2017.
«Σ' αυτήν ο Γενικός Γραμματέας αναφέρεται στην θέση του για κατάργηση των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων και την αντικατάσταση της σχετικής Συνθήκης με ένα μηχανισμό εφαρμογής της λύσης. Στην Έκθεση ο κ. Γκουτέρες επιρρίπτει την ευθύνη για το ναυάγιο της Διάσκεψης στους ηγέτες των δύο κοινοτήτων και κάνει εύφημο μνεία στη στάση των εγγυητριών δυνάμεων».
Η ερμηνεία ΑΚΕΛ προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Κυβέρνησης με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να υποδεικνύει ότι το έγγραφο των Ηνωμένων Εθνών καταδεικνύει τον υπαίτιο του αδιεξόδου.
«Ωστόσο, το ΑΚΕΛ, διαστρεβλώνοντας το νόημα μιας πρότασης από ολόκληρη την έκθεση του ΓΓ, επιμένει να επιρρίπτει ευθύνες τόσο στον Πρόεδρο Αναστασιάδη όσο και στον τότε ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Μουσταφά Ακιντζί, ενώ δεν κάνουν καμία αναφορά στις ευθύνες της Τουρκίας, η οποία αποτελεί τον υπαίτιο και για το αδιέξοδο που παρατηρείται σήμερα», δήλωσε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Μάριος Πελεκάνος.
Το ΔΗΚΟ σχολιάζοντας το πρακτικό της συνάντησης, υπογραμμίζει ότι αυτό επαναβεβαιώνει την πάγια και απαράδεκτη τουρκική πολιτική στο κυπριακό.
«Πάγια θέση της Τουρκίας είναι να πετύχει αντικατάσταση των συνθηκών εγγύησης με μία νέα συνθήκη η οποία θα μεταφέρει όλα τα δικαιώματα της Τουρκίας στο «νέο κράτος». Με άλλα λόγια παραμένουν σταθεροί και αναλλοίωτοι οι στόχοι της από το σχέδιο Ανάν, μέχρι σήμερα».
Το πρακτικό αποδεικνύει ότι η Κύπρος είναι παγιδευμένη σε παρασκηνιακές διαβουλεύσεις σύμφωνα με την ΕΔΕΚ, ενώ η ΔΗΠΑ με αφορμή την αποκάλυψη του εγγράφου σημειώνει ότι ουδέποτε η Τουρκία είχε βούληση να επιλύσει το Κυπριακό.
