Το διπλωματικό θρίλερ στη Νέα Υόρκη συνεχίζεται, με ανεπίσημες διαβουλεύσεις μεταξύ των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, και έντονο παρασκήνιο, καθώς το πρώτο σχέδιο της προεδρικής δήλωσης που ετοίμασε και απέστειλε η Βρετανία, προκάλεσε την έντονη αντίδραση των υπολοίπων μελών, τόσο για το περιεχόμενό του όσο και για το λεκτικό του, που σύμφωνα με πηγές, κρίθηκε ως εξαιρετικά ανεπαρκές.
Το Λονδίνο επιχείρησε, μάλιστα, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές, να αιφνιδιάσει το σώμα, πιέζοντας να εγκριθεί το εν λόγω σχέδιο προεδρικής δήλωσης μετά το τέλος της χθεσινής συνεδρίασης.
Εντέλει, και μετά τις αντιδράσεις των υπολοίπων μελών, τα οποία ζήτησαν ισχυρότερο λεκτικό, σε βάρος της Τουρκίας, η Βρετανία απέσυρε το προσχέδιο, για να καταθέσει δεύτερο σήμερα.
Εντύπωση προκάλεσε στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας και η θέση που εξέφρασε, κατά την ενημέρωση του σώματος για τις εξελίξεις και τις εκθέσεις του Γενικού Γραμματέα για την UNFICYP και τις καλές του υπηρεσίες, η ειδική αντιπρόσωπός του στην Κύπρο, Ελίζαμπεθ Σπέχαρ.
Συγκεκριμένα, έκανε λόγο περί αναγκαιότητας όπως τα ψηφίσματα ειδωθούν με ευρύτερη οπτική, για να μην περιορίζουν.
Για το Κυπριακό υποστήριξε ότι δεν φαίνεται να υπάρχει διέξοδος για διαπραγματεύσεις, ενώ και στη σύντομη δήλωσή της, η κυρία Σπέχαρ απέφυγε οποιαδήποτε αναφορά στην Τουρκία και το κατοχικό καθεστώς.
«Εξέφρασα την βαθιά ανησυχία της Γραμματείας για τις πρόσφατες εξελίξεις και την αρνητική επίπτωση στις σχέσεις μεταξύ των μερών και την πιθανότητα επιστροφής σε βιώσιμες συνομιλίες διευθέτησης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κατά τη συζήτηση για τις εξελίξεις στα Βαρώσια, έντονες ήταν οι παρεμβάσεις των αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας, της Ιρλανδίας και της Ινδίας.
Η τελευταία αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Αύγουστο.
Οι παρεμβάσεις, που εμπόδισαν την έγκριση του βρετανικού προσχεδίου, ικανοποίησαν τη Λευκωσία. Εντονη η τοποθέτηση και της Ρωσίας, υπέρ της βάσης λύσης του Κυπριακού, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ίσες αποστάσεις από τον ΓΓ του ΟΗΕ
Κατονόμασε Τουρκία και Τουρκοκύπριους ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, στη δήλωσή που εξέδωσε για τις εξελίξεις μετά και τις ανακοινώσεις για περαιτέρω άνοιγμα της περίκλειστης πόλης των Βαρωσίων, ανακοινώσεις για τις οποίες εξέφρασε βαθιά ανησυχία.
Ωστόσο, ο Αντόνιο Γκουτέρες τήρησε και πάλι ίσες αποστάσεις, στις εκκλήσεις του για αποφυγή μονομερών ενεργειών που προκαλούν εντάσεις και που δύνανται να υποσκάψουν τις προσπάθειες για αναζήτηση κοινού εδάφους μεταξύ των μερών.
«Η θέση των ΗΕ για τα Βαρώσια παραμένει αμετάβλητη και καθοδηγείται από τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο ΓΓ καλεί όλες τις πλευρές να απέχουν από οποιεσδήποτε μη υποβοηθητικές ενέργειες και να εμπλακούν σε διάλογο για να φέρουν ειρήνη και ευημερία στο νησί, μέσω μιας συνολικής διευθέτησης», είπε ο ΓΓ του ΟΗΕ.
Πρωταγωνίστριες οι Ηνωμένες Πολιτείες
Σημαίνοντα ρόλο στην προσπάθεια αποστολής ενός ισχυρού μηνύματος στην παραβατική Τουρκία, διαδραματίζει τα τελευταία 24ωρα η Ουάσινγκτον, και όχι μόνο στις διαδικασίες του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης, είναι σφόδρα ενοχλημένες για την αθέτηση των υποσχέσεων που φέρεται να είχε δώσει ο Ταγίπ Ερντογάν για αποφυγή μονομερών ενεργειών στα Βαρώσια.
«Σε σχέση με κυρώσεις στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, είναι έτοιμες οι Ηνωμένες Πολιτείες να αναλάβουν τέτοια δράση κατά της Τουρκίας;», ρώτησε δημοσιογράφος.
«Δεν θα προβούμε σε προεπισκόπηση των δράσεων πολιτικής και σίγουρα για ενδεχόμενες κυρώσεις. Αλλά υποστηρίζουμε τις προσπάθειες παραπομπής αυτού του θέματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και θα παροτρύνουμε τη διεθνή κοινότητα να ετοιμάσει μια ισχυρή απάντηση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι σίγουρα μέρος αυτής», ανέφερε ο Εκπρόσωπος του State Department, Ned Price.
Την έντονη αντίθεσή τους διατυπώνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και για τις νέες ιδέες της Άγκυρας για λύση δύο κρατών.
«Μπορείτε να επιβεβαιώσετε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απορρίπτουν την ιδέα των δύο κρατών;», ανέφερε ο Επικεφαλής της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Ρόμπερτ Μενέντεζ.
«Βεβαίως και όπως ανέφερα και στη δήλωσή μου, θεωρούμε ότι μόνο μια κυπρογενής διαδικασία για Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, μπορεί να φέρει την ειρήνη και την σταθερότητα στην Κύπρο», είπε με τη σειρά της η Υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Βικτώρια Νούλαντ.
«Και εργαζόμαστε για να διασφαλίσουμε ότι θα εκδοθεί ψήφισμα από τα Ηνωμένα Έθνη για τα Βαρώσια;», σημείωσε ο κ. Μενέντεζ.
«Ναι. Και είχαμε διαβουλεύσεις χθες στα Ηνωμένα Εθνη, οι οποίες θα συνεχίζουν μέχρι να έχουμε αποτέλεσμα», απάντησε η Βικτώρια Νούλαντ.
Σε στάση αναμονής η Ευρωπαϊκή Ένωση
Τις εξελίξεις που θα προκύψουν από το Συμβούλιο Ασφαλείας αναμένει η Ευρωπαϊκή Ένωση, για να αποφασίσει τα επόμενα βήματά της, ενώ το θέμα των Βαρωσίων συζητήθηκε στη σημερινή συνεδρία της Επιτροπής Πολιτικής και Ασφάλειας.
«Η ΕΕ εξακολουθεί να καθοδηγείται από τα σχετικά ψηφίσματα του ΣΑ των ΗΕ σχετικά με το Βαρώσι, που όπως είδατε και στη δήλωση που εκδώσαμε, πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστά», υπογράμμισε η αρμόδια εκπρόσωπος της Κομισιόν και της ΕΥΕΔ, Ναμπίλα Μασραλί.
Ιδιαίτερα προσεκτική στον σχολιασμό της για τα τεκταινόμενα η Άνγκελα Μέρκελ, η οποία απέφυγε να επιρρίψει ευθύνες στην Τουρκία και συνέστησε υπομονή.
Ήταν η πρώτη τοποθέτηση από την Καγκελάριο της Γερμανίας, ενώ η χώρα της ήταν αυτή που εμπόδισε την COREPER να αποδεχθεί το αίτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας, για έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, με θέμα τις ανακοινώσεις της Τουρκίας και του υποτακτικού της στα κατεχόμενα, για άνοιγμα των Βαρωσίων.
«Αυτό τώρα ήταν σίγουρα μία οπισθοδρόμηση, αλλά από τέτοιες οπισθοδρομήσεις δεν πρέπει να αποθαρρυνόμαστε», σημείωσε.
Δεν παρέλειψε, ωστόσο, να αποδώσει στην Άγκυρα τα εύσημα για την φιλοξενία των Σύρων προσφύγων στο έδαφός της.
