Όσο περνά ο καιρός και το δίχτυ της κρίσης γίνεται πυκνότερο, αυξάνει και η ανάγκη για βαθύτερη κατανόηση μιας κοινωνίας που είχε ανέκαθεν να αντιμετωπίσει εξαιρετικά περίπλοκα προβλήματα.
Τα παραδείγματα τα οποία αφήνει η χρονιά που πέρασε είναι πολλά και εύγλωττα.
Μυθιστοριογράφοι από όλο το ηλικιακό φάσμα και συχνά αρκετά διαφορετικοί μεταξύ τους, ως προς το θεματικό κλίμα και την τεχνοτροπία, έδεσαν σφιχτά τον μύθο τους με τα υλικά της Ιστορίας, διερευνώντας μια μεγάλη ποικιλία προσώπων και γεγονότων. Επιστρέφοντας στην περίοδο του Εμφυλίου, ο Θανάσης Βαλτινός δοκιμάζει με τον «Ανάπλου» (Εστία) μια περιπλάνηση στο αιματοβαμμένο τοπίο της Πελοποννήσου, που είναι και ο τόπος της καταγωγής του, για να καυτηριάσει τη βία και το άδικο και των δύο παρατάξεων. Ο Εμφύλιος θα απασχολήσει και τον Ανδρέα Μήτσου ο οποίος θα φτάσει με τον «Κίτρινο στρατιώτη» (Καστανιώτης) μέχρι τις θυσίες της 3ης Ορεινής Ταξιαρχίας στο Τομπρούκ, το Ελ Αλαμέιν και το Ρίμινι, για να δείξει πώς κατόρθωσαν να πάνε χαμένες. Τα φαντάσματα του Εμφυλίου θα ρίξουν βαριά τη σκιά τους και σε μια σύγχρονη ερωτική ιστορία: την ιστορία που ξετυλίγει στην «Πιο κρυφή πληγή» (Ίκαρος) ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος. Για τη γέννηση και το φούντωμα της αγάπης στις δύσκολες μετεμφυλιακές συνθήκες θα μιλήσει και ο Άρης Μαραγκόπουλος στο «Χαστουκόδεντρο» (Τόπος), αναθέτοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε ένα διακεκριμένο στέλεχος της Αριστεράς των πρώτων μετεμφυλιακών δεκαετιών, τον Αντώνη Αμπατιέλο.
Με τη μέχρι και σήμερα σκοτεινή υπόθεση της δολοφονίας του αμερικανού δημοσιογράφου Τζορτζ Πολκ στην εμφυλιακή Θεσσαλονίκη του 1948 θα καταπιαστεί στο «Χορεύουν οι ελέφαντες» (Μεταίχμιο) η Σοφία Νικολαΐδου, αποκαλύπτοντας μιαν εποχή όπου τα πάντα καταπλακώνονται από τη συγκάλυψη και την ένοχη σιωπή. Ο Εμφύλιος θα τροφοδοτήσει τη δράση και στα «Ίχνη» (Μεταίχμιο) του Γιώργου Λίλλη, που θα εικονογραφήσει τον καταστροφικό τρόπο με τον οποίο θα κληθεί να πληρώσει τη σκληροτράχηλη σύγκρουση ένα δεκάχρονο αγόρι.
Η Ιστορία, όμως, δεν είναι μόνο πολιτική, αλλά και καθημερινότητα: πολλές φορές άγρια και βάρβαρη καθημερινότητα, όπως στην περίπτωση του Αρίστου Παγκρατίδη, που στιγματίστηκε ως «Δράκος του Σέιχ Σου», καταδικάστηκε για τον φόνο τριών ανθρώπων και εκτελέστηκε τον Φεβρουάριο του 1968 στο Γεντί Κουλέ, χωρίς κανένας μέχρι και σήμερα να ξέρει αν όντως διέπραξε τα εγκλήματα για τα οποία κατηγορήθηκε. Αυτή την ακόμη εκκρεμή και αδιευκρίνιστη δικαστική υπόθεση ανακατασκευάζει με το «Ο Θεός αυτοπροσώπως» (Μεταίχμιο) ο Σάκης Σερέφας, βάζοντας στην αφήγησή του ένα έντονο στοιχείο φαντασίας και ειρωνείας.
Στη Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του 1970 θα μείνει και ο Πέτρος Κουτσιαμπασάκος, που θα κάνει λόγο, με το «Παιδιών πόλη» (Πατάκης), για τη συνέχεια των παιδουπόλεων της Φρειδερίκης στα χρόνια της δικτατορίας και της μεταπολίτευσης.
Στη δικτατορία θα συγκεντρώσει την προσοχή του και ο Χρίστος Χ. Παπαδημητρίου, που έχει γράψει σε συνεργασία με τον Απόστολο Δοξιάδη το «Logicomix», το πρώτο ελληνικό graphic novel. Στην «Ανεξαρτησία» (Πατάκης) ο Παπαδημητρίου θα εξιστορήσει, σε μετάφραση Ντίνας Μπούρη, τα πάθη και τις περιπέτειες μιας αντιδικτατορικής οργάνωσης που θα εκτραπεί στην τρομοκρατία μετά το 1974.
Η ατμόσφαιρα αλλάζει απότομα με το «Φιλμ νουάρ» (Ψυχογιός) του Δημήτρη Στεφανάκη, που θα μετατρέψει σε πρωταγωνιστή του ένα πρόσωπο εκτός Ελλάδος: τον Βασίλειο Ζαχάρωφ ή Sir Basil Zaharoff, που γεννήθηκε το 1849 στα Μούγλα της Τουρκίας από Ελληνίδα μητέρα και Βούλγαρο πατέρα και κυριάρχησε στο διεθνές πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό στερέωμα του 19ου και του 20ού αιώνα μέσω του εμπορίου όπλων.
