Παρά την πρωτόγνωρη κατάσταση που περνάει η ανθρωπότητα λόγω του ότι ο πλανήτης βρίσκεται υπό τη σκιά της πανδημίας του κορωνοϊού, άρχισαν οι προετοιμασίες για τον εορτασμό της Ανάστασης. Οι νοικοκυρές της Κύπρου παρέμειναν «απτόητες» και πύρωσαν τους φούρνους για να φτιάξουν φλαούνες, ένα κατ΄εξοχήν κυπριακό έδεσμα.
Έτσι και 66χρονη Ελένη Αριστοδήμου είναι μια δραστήρια γυναίκα που μένει στον Κάμπο της Τσακίστρας με τον άνδρα της και δεν σταματά ποτέ να κάνει πράγματα. Παράγει παραδοσιακά εδέσματα, ασχολείται με τα περβόλια και φτιάχνει χειροποίητες τσάντες.
Η κυρία Ελένη έμαθε να φτιάχνει παραδοσιακά εδέσματα από πολύ μικρή δίπλα στη μητέρα της αλλά και σε μια κυρία που δούλευε στο εστιατόριο της, το οποίο διατηρούσε στο Κάμπο της Τσακίστρας.
Όπως ανέφερε στο ant1.com.cy για το Πάσχα πυρώνουν τον φούρνο από πολύ νωρίς και φτιάχνουν τις παραδοσιακές φλαούνες, ενώ παράλληλα ετοιμάζουν και τα παξιμάδια.
Η ζωή στο χωριό παρά την πανδημία του κορωνοϊού αποπνέει ένα αίσθημα μεγαλύτερης ελευθερίας καθώς οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να βγουν έξω στη φύση ανά πάσα στιγμή και να επισκεφθούν τα περβόλια τους.
Σύμφωνα με την κυρία Ελένη η αίσθηση στο χωριό είναι διαφορετική με γαλήνια ηρεμία. «Η ζωή στο χωριό είναι καλή, είναι δύσκολο να ζήσουμε στην πόλη. Παρά το γεγονός ότι η υπάρχει η πανδημία μπορούμε να πάμε στον κήπο και τα περβόλια μας, δεν νιώθουμε εκείνη τη μοναξιά όπως όταν είσαι σε ένα διαμέρισμα», είπε χαρακτηριστικά.
Από την παραμονή του Μεγάλο Σαββάτου ετοιμάζουν τον «φούκο»
Από την παραμονή του Μεγάλου Σαββάτου αρχίζει η προετοιμασία αφού οι νοικοκυρές έχουν από την προηγούμενη μέρα ετοιμάσει το «φούκο», τη γέμιση δηλαδή με τα διάφορα τυριά, αυγά, μαχλέπι, σταφίδες και δυόσμο.
Διόλου τυχαίο το γεγονός, ότι φτιάχνονται σήμερα, που όλη η Χριστιανική Ορθοδοξία τιμά το γεγονός της ταφής του Κυρίου, καθώς σύμφωνα με την παράδοση μεταφέρονταν το Μεγάλο Σάββατο στις εκκλησίες και καταναλώνονταν μετά την Ανάσταση, για να βοηθήσουν στη μετάβαση από τις νηστείες στην κατανάλωση κρέατος.
Αρχαιοελληνική η προέλευση της φλαούνας
Σύμφωνα με τους Κύπριους μελετητές οι φλαούνες παρασκευάζονται στην Κύπρο από τον 19ο αιώνα, και θεωρείται πρόγονος της «παλάθης», η οποία είναι αρχαιοελληνική πίτα με σύκα και προσφερόταν στα παιδιά που τριγύριζαν κι έψαλλαν στα σπίτια για να καλωσορίσουν την άνοιξη.
Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι η φλαούνα δίνονταν στα παιδιά ή και σε μεγάλους που γύριζαν από σπίτι σε σπίτι για να αναγγείλουν την Ανάσταση του Χρηστού ή και για να ξυπνήσουν τους άνθρωπους, να πάνε στην εκκλησία το βράδυ της Ανάστασης.
Το αντίστοιχο ρωμαϊκό όνομά της φλαούνας είναι ο «fladonis», ενώ μετέπειτα οι Αγγλοσάξονες τις ονόμασαν «flaon» γι’ αυτό και οι φλαούνες.
Παραδόσεις στα χωριά της Κύπρου γύρω από τη φλαούνα
Σε διάφορα μέρη της Κύπρου, οι φλαούνες είναι γνωστές και ως βλαούνες. Στον κατεχόμενο σήμερα Καραβά ήταν γνωστές ως «φεσούδκια» ενώ σε χωριά της Καρπασίας όπως στο Ριζοκάρπασο και τη Λυθράγκωμη τις έλεγαν «αφλαούνες».
Σε μερικά χωριά οι γυναίκες πηδούσαν πάνω από το φούρνο που πύρωναν, ώστε να πετύχει το ψήσιμο τους και τραγουδούσαν «Κότσιηνες σαν τα καντήλια τζιαι ψηλές σαν τα καμίνια». Στην περιοχή της Τηλλυρίας, οι γυναίκες έριχναν τα «μαρτούθκια» που φορούσαν τα παιδιά στο φούρνο.
Στα χωριά της Πάφου, εντοπίζονται οι «πασκιές», που είναι παρόμοιο έδεσμα με τη φλαούνα, οι οποίες αποτελούν πίτες που περιέχουν κομμάτια από το αρνίσιο κρέας του Πάσχα. Η χρήση του αρνίσιου κρέατος έχει συμβολικό χαρακτήρα, μιας και το αρνί αποτελεί χριστιανικό σύμβολο που παραπέμπει στον αμνό του Κυρίου.
