Ο Επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ εξέφρασε, την ίδια ώρα, τη θέση πως η επιτυχής διαδικασία κατοχύρωσης του προϊόντος θα ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των δύο κοινοτήτων καθώς και τις ελπίδες για επανένωση της Κύπρου.
Του Θανάση Αθανασίου
Το θέμα του φακέλου για το χαλούμι προέκυψε πριν από πολλά χρόνια. Τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη όχι μόνο για την Κύπρο ως κράτος - μέλος αλλά και για την ΕΕ ως σύνολο;
Ο φάκελος για το χαλούμι υποβλήθηκε το 2014 αλλά χρειάστηκαν 7 χρόνια και καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες από αρκετές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και από αρκετούς Επιτρόπους για να βρεθεί ένας συγκεκριμένος, κοινά αποδεκτός τρόπος για την εφαρμογή της συμφωνίας, για την οποία είχε μεσολαβήσει τον Ιούλιο του 2015 ο Πρόεδρος Γιούνγκερ.
Το χαλούμι αποτελεί ένα προϊόν - σύμβολο για την Κύπρο και είναι σημαντικό για την κυπριακή οικονομία. Οι εξαγωγές χαλουμιού αντιπροσωπεύουν το περίπου 12% των συνολικών εξαγωγών της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Στην τουρκοκυπριακή κοινότητα, περίπου το 17% του εργατικού δυναμικού απασχολείται στην παραγωγή του χαλουμιού. Τόσο η Ελληνοκυπριακή όσο και η Τουρκοκυπριακή κοινότητα θα μπορούν να επωφεληθούν από την καταχώριση του προϊόντος ως ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης) και αυτή η διαδικασία διά μέσου του Κανονισμού της Πράσινης Γραμμής θα ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των δύο κοινοτήτων καθώς και τις ελπίδες για επανένωση της Κύπρου.
Συνεπώς, αυτή η εξέλιξη έχει αντίκτυπο σε όλη την ΕΕ, πέρα από τα σύνορα της Κύπρου: αποτελεί παράδειγμα των αρχών που πρεσβεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση, προωθώντας την ειρήνη και τη συμφιλίωση μέσω της αγοράς και της συνεργασίας.
Πώς αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να βοηθήσει περισσότερες χώρες της ΕΕ σε σχέση με τα δικά τους προϊόντα;
Το θέμα του χαλουμιού θα πρέπει να θεωρείται ως ιδιαίτερο λόγω της κατάστασης που επικρατεί στο νησί. Ωστόσο, αυτό δεν είναι ούτε το πρώτο, ούτε το τελευταίο τοπικό προϊόν που διακινείται σε όλη την ΕΕ. Η διαδικασία της κατοχύρωσης βοηθά στην αντιμετώπιση των προβλημάτων, αφού δίνει το δικαίωμα σε όλους τους εν δυνάμει παραγωγούς, να συμμετέχουν.
Καθήκον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών - μελών της ΕΕ ήταν να επινοήσουν έναν τρόπο για να επιτύχουν αυτή την εξέλιξη. Ένα δίδαγμα που πρέπει να αντλήσετε από την υπόθεση χαλούμι, είναι ότι η εγγραφή του ως ΠΟΠ δεν είναι άνευ ουσίας, αλλά αποτελεί μια απαραίτητη προϋπόθεση που θα επιτρέψει στο προϊόν να εισέλθει στην ενιαία αγορά διά μέσου της συμφωνίας για τον κανονισμό της Πράσινης Γραμμής.
Αυτό το «συνεκτικό πακέτο» απαιτούσε τη συνεργασία διάφορων υπηρεσιών της Κομισιόν καθώς και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, γεγονός που θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο στο μέλλον.
Ποιες είναι οι νέες προοπτικές για την ΕΕ στον οικονομικό τομέα;
Η αγορά (market) του χαλουμιού έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η κατοχύρωση του θα ωφελήσει όλους τους Κύπριους παραγωγούς χαλουμιού, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την αυθεντικότητα του προϊόντος.
Μεταξύ 2017 - 2019, οι εξαγωγές χαλουμιού αυξήθηκαν κατά 43%, από 23.431 τόνους σε 33.672 τόνους. Οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς χαλουμιού είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία, η Γερμανία και η Ελλάδα.
Η αξία τέτοιων εξαγωγών το 2019 έφτασε τα 224 εκατομμύρια ευρώ.
