Συνέντευξη ΥΠΟΙΚ στο ant1.com.cy: Το επενδυτικό πρόγραμμα, ο απόλυτος λαϊκισμός και το ... δέντρο που βγάζει λεφτά [ΒΙΝΤΕΟ]

Λάβρος ο Υπουργός Οικονομικών σε αποκλειστική του συνέντευξη στο ant1.com.cy. Ο Κωνσταντίνος Πετρίδης σηκώνει το γάντι και απαντά στις επικρίσεις της αντιπολίτευσης σε σχέση με τους οικονομικούς χειρισμούς της κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για «απόλυτο λαϊκισμό».

Του Θανάση Αθανασίου

Επιστρέφει, την ίδια ώρα, τα πυρά σε σχέση με τις επικρίσεις για διαφθορά, λέγοντας ότι με μεγάλα λόγια δεν αντιμετωπίζεται το πρόβλημα ενώ εκφράζει τη θέση πως παρά την πίεση που ασκείται στα δημόσια οικονομικά συνεπεία της πανδημίας, το δημόσιο χρέος παραμένει βιώσιμο. Διερωτάται, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αν στο ΔΗΚΟ υπάρχει δέντρο που βγάζει λεφτά.

Διαμηνύει εξάλλου πως οι επιπτώσεις από το «μεταναστευτικό τσουνάμι», όπως το χαρακτηρίζει, έχουν άμεση επίπτωση και στα δημόσια οικονομικά.

Ο Υπουργός Οικονομικών χαρακτηρίζει παράλληλα τη θέσπιση εθνικού κατώτατου μισθού ως ειλημμένη απόφαση, ενώ μιλά και για τις σχέσεις του με τον Υπουργό Υγείας, δεδομένου ότι τα μέτρα που λαμβάνονται αφορούν αφενός τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας αλλά και τη βιωσιμότητα της οικονομίας.

Αυτούσια η συνέντευξη:

• Η πανδημία έχει επιδεινώσει τα δημόσια οικονομικά. Νέοι δανεισμοί για στήριξη της οικονομίας, υψηλό χρέος, επιπτώσεις στο ΑΕΠ κλπ. Πού στέκεται σε αυτή τη φάση η Κύπρος;

Αναμφίβολα η πανδημία είχε άμεση επίπτωση στα δημόσια οικονομικά. Άμεση επίπτωση λόγω των μέτρων στήριξης, που κυμαίνονται αυτή στιγμή πέραν του 1,7 δις ευρώ. Είναι για αυτό το λόγο που κλείσαμε με έλλειμμα το 2020 αντί πλεονασμάτων τα οποία καταγράφαμε, λόγω της συνειδητής επιλογής της κυβέρνησης να στηρίξει την οικονομία αυτή τη δύσκολη ώρα, τον εργαζόμενο, την επιχείρηση, με δημοσιονομική παροχή. Κλείσαμε με έλλειμμα της τάξεως του 5,8%. Ανάλογο έλλειμμα θα έχουμε και φέτος, μειωμένο μεν, υπολογίζεται περίπου στο 3,4% και παρά την αβεβαιότητα θεωρούμε ότι θα επανέλθουμε σε πλεονασματική τροχιά το 2024.

Αναμφίβολα η συνειδητή μας επιλογή να δανειστούμε, να διπλασιάσουμε τα διαθέσιμα ρευστά λόγω του ότι φαινόταν από την αρχή ότι αυτή ήταν μια οικονομική κρίση που δεν ξέραμε το βάθος και την ένταση της, δεν ξέραμε ούτε τη διάρκεια της, έχει αυξήσει το δημόσιο χρέος γύρω στο 120%. Επανέρχεται όμως σε πτωτική πορεία μαζί με την ανάπτυξη που περιμένουμε και φέτος. Πρέπει να πω ότι σε αυτό υπολογίζεται και ένα ποσοστό ρευστών διαθεσίμων το οποίο κυμαίνεται αυτή τη στιγμή κοντά στο 20% του ΑΕΠ. Άρα, θεωρώ ότι παρά τη μεγάλη στήριξη την οποία έχουμε δώσει στην οικονομία, η οποία χρειαζόταν, η οποία έσωσε θέσεις εργασίας, καταφέραμε να καταγράψουμε ύφεση της τάξης μόλις του 5,1% το 2020 σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν γύρω στο 8% και των τουριστικών χωρών περίπου διψήφιο το ποσοστό. Δεν διακινδυνεύσαμε, παρά τη στοχευμένη παρέμβαση, τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Και έτσι πορευόμαστε.

• Ένα ερώτημα που κυριαρχεί στο μυαλό πολλών πολιτών είναι πώς θα ξεπληρωθούν όλα αυτά τα χρέη που δημιουργήθηκαν συνεπεία της πανδημίας, δεδομένου ότι η κυπριακή οικονομία ήταν ήδη λαβωμένη.

Ήταν λαβωμένη, όμως, λόγω της επιτυχούς διαχείρισης που έγινε από το 2014-2015 και για μια περίοδο 6-7 χρόνων υπήρχαν δυνατοί ρυθμοί ανάπτυξης με μέσο όρο περίπου 4%. Αυτά τα χρέη θα αποπληρωθούν μακροχρόνια μέσω της ανάπτυξης, η οποία θα φέρει εισοδήματα και θα αποπληρωθούν σταδιακά και θεωρούμε, παρά την αβεβαιότητα ότι είναι ανεπαίσθητα διότι είναι μεμονωμένης επίπτωσης αυτή η αύξηση του δημόσιου χρέους. Σίγουρα θα στοιχήσει στον φορολογούμενο, διότι σταδιακά θα πληρώσει το δημόσιο αυτά τα χρέη. Και είναι για αυτό που οφείλουμε να συνεχίσουμε να ασκούμε μια συνετή δημοσιονομική πολιτική, η οποία θα μας επιτρέψει να επιστρέψουμε στα πλεονάσματα, τα οποία θα επιχορηγήσουν και θα καλύψουν αυτό το χρέος που δημιουργήθηκε λόγω της πανδημίας.

• Άρα είναι βιώσιμο το δημόσιο χρέος;

Αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς. Το λένε και οι οίκοι αξιολόγησης που είναι οι πιο αυστηροί κριτές, που επικρότησαν τα μέτρα της κυβέρνησης και κανένας δεν θεώρησε μη βιώσιμο το χρέος λόγω των αυξημένων παροχών της πανδημίας.

• Υπάρχει σχεδιασμός για συνέχιση των μέτρων στήριξης της οικονομίας στην περίπτωση που η πανδημία συνεχιστεί;

Η διαφθορά είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο. Υπήρχε, υπάρχει και έχουν γίνει πάρα πολλά για να αντιμετωπιστεί. Λόγω των δράσεων της κυβέρνησης τα τελευταία χρόνια υπήρχαν πολλές θετικές διεθνείς εκθέσεις, ειδικά σε ό,τι αφορά στο ξέπλυμα χρήματος και άλλες επιμέρους μορφές διαφθοράς. Πέραν τούτου, νομίζω ότι η πλειονότητα των δράσεων της κυβέρνησης έχει να κάνει με την αντιμετώπιση της διαφθοράς. Η μεταρρύθμιση στη δικαιοσύνη δεν είναι για να αντιμετωπιστεί και η διαφθορά; Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που εισάγονται συστήματα ελέγχου και μεγαλύτερη διαφάνεια; Το θέμα της διαχείρισης του νερού, που και εκεί υπήρχε θέμα διασπάθισης. Επίσης, η ταλαιπωρημένη μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας. Όταν λέμε ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη διαφθορά αλλά δεν ψηφίζουμε την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, δεν ψηφίζουμε ένα σύστημα το οποίο θα προάγει τους άξιους, αλλά αφήνουμε τις παλιές μεθόδους να κυριαρχούν, τότε πώς μπορούμε να είμαστε πειστικοί; Η κυβέρνηση έχει καταθέσει σωρεία προτάσεων για πάταξη της διαφθοράς διότι η διαφθορά δεν αντιμετωπίζεται μόνο με τα λόγια. Και αυτοί που μιλούν μόνο με μεγάλα λόγια για πάταξη της διαφθοράς είναι αυτοί που αρνούνται να ψηφίσουν τα νομοθετήματα τα οποία έχει καταθέσει η κυβέρνηση.

• Ωστόσο, μέσα σε αυτό το κεφάλαιο εντάσσεται και το θέμα των λεγόμενων χρυσών διαβατηρίων. Οι διάφορες έρευνες άρχισαν μετά από δημοσιεύματα στον διεθνή τύπο.

Το θέμα του Επενδυτικού Προγράμματος, όντως παρόλο που πρόσφερε πάρα πολλά στην κυπριακή οικονομία, υπέφερε από κάποια κενά. Έγινε κατάχρηση και αυτή η κατάχρηση έπληξε το πρόγραμμα παρόλο που η ΕΕ είναι για άλλους λόγους που το 2020 για πρώτη φορά είχε προτείνει την κατάργηση του Προγράμματος. Είχε να κάνει με τη φύση του προγράμματος ότι δεν συνάδει με το δίκαιο της ΕΕ. Δεν κρίνω αν αυτό είναι σωστό ή λάθος. Έγιναν πολλά, συνεχίστηκαν οι καταχρήσεις και η κυβέρνηση είχε την τόλμη να το τερματίσει, σε αντίθεση με τη Μάλτα. Έχει διοριστεί Ερευνητική Επιτροπή που τις επόμενες μέρες θα εκδώσει ένα πόρισμα στο οποίο όλοι οι εμπλεκόμενοι έχουν καταθέσει με πάσα διαφάνεια. Από εκεί και πέρα, έχει στοχοποιηθεί το Πρόγραμμα από αρκετούς στην αντιπολίτευση, οι οποίοι ουδέποτε είχαν ενστάσεις για αυτό το πρόγραμμα ή ουδέποτε έθεσαν θέματα ενδυνάμωσης των κριτηρίων, όπως είχε κάνει η κυβέρνηση, η οποία πρότεινε ενδυνάμωση των ελέγχων και των κριτηρίων. Άρα είναι κάτι το οποίο χρησιμοποιείται και για καθαρά προεκλογικούς σκοπούς.

• Διατυπώνονται σωρεία επικρίσεων σε σχέση με τους οικονομικούς χειρισμούς της κυβέρνησης. Αύξηση χρέους, διαχείριση της πανδημίας κλπ.

Για να δώσουμε και κάποια παραδείγματα και να μου πείτε αν στέκονται στη λογική. Βλέπω το ΔΗΚΟ, με διάφορα φιλμάκια με μαύρο φόντο, «Μεγαλύτερη αύξηση χρέους στην ΕΕ κατά τη διάρκεια της πανδημίας». Ναι, ήταν μια συνειδητή επιλογή να δανειστούμε για να έχουμε τα εφόδια να στηρίξουμε. Έχουμε το ΔΗΚΟ να λέει «δώστε παραπάνω, δώστε αστοχευτα, αλλά μην αυξήσετε το χρέος». Δεν ξέρω αν στο ΔΗΚΟ υπάρχει ένα δέντρο το οποίο βγάζει λεφτά. Ο ίδιος ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, ο Νικόλας ο Παπαδόπουλος από τις αρχές του Μάρτη πέρσι, ήταν ο ίδιος που είπε ότι πρέπει να δανειστούμε. Μήπως το οικονομικό επιτελείο του ΔΗΚΟ δεν ξέρει ότι όταν δανείζεσαι αυξάνεται το δημόσιο χρέος; Αντιλαμβάνεστε τον λαϊκισμό και τις προεκλογικές σκοπιμότητες τέτοιου είδους επικρίσεων. Υπάρχει μεγαλύτερη άδικη συμπεριφορά απέναντι στον Κύπριο που υποφέρει, από το να καταψηφίζεις τον προϋπολογισμό; Να καταψηφίσεις όλα αυτά τα κονδύλια και μετά να λες ότι πρέπει να δοθούν περισσότερα; Αυτά είναι ένα απόλυτος λαϊκισμός. Πρέπει να πω ότι όλα τα μέτρα της κυβέρνησης έγιναν και με κοινωνικό διάλογο και υπάρχει και μια σοβαρή στάση από πλευράς συντεχνιών. Διανύουμε τον 13ο μήνα της πανδημίας και τα καταφέρνουμε, ναι με απώλειες, δεν μπορούσαμε να βγούμε αλώβητοι. Δεν ήμασταν η κυβέρνηση, η οποία την εποχή που ερχόταν μια άλλη κρίση έλεγε ότι «θα βγούμε αλώβητοι». Εμείς δεν λέμε ότι θα βγούμε αλώβητοι, αλλά θα περιορίσουμε στο μεγαλύτερο δυνατό τις επιπτώσεις προς όφελος του Κύπριου επιχειρηματία, του Κύπριου εργαζόμενου. Καταφέραμε να έχουμε τη χαμηλότερη ύφεση από όλες τις τουριστικές χώρες. Συγκρατήσαμε μέχρι στιγμής την ανεργία. Ναι, είναι πολύ δύσκολη η κατάσταση, αλλά νομίζω ότι δεν καταφέραμε μια εθνική συναίνεση, την οποία επιδιώξαμε, σε αυτό τον εθνικό πόλεμο εναντίον μιας πανδημίας παγκόσμιων διαστάσεων. Και αυτός ο οποίος έχει επηρεαστεί λόγω μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων είναι η αγορά, ο εργαζόμενος, ο καταναλωτής.

• Μεταναστευτικό. Αυξάνεται η πίεση στα δημόσια οικονομικά;

Σίγουρα, οι επιπτώσεις του μεταναστευτικού έχουν άμεση επίπτωση και στα δημόσια οικονομικά και θα έχουν και μακροχρόνια επίπτωση στο κράτος πρόνοιας, η οποία είναι και πιο σοβαρή.

Η έλλειψη ευρωπαϊκής πολιτικής και αλληλεγγύης, που έβαλαν τις χώρες της πρώτης γραμμής, με πρώτη την Κύπρο αυτή τη στιγμή να απορροφούν όλο αυτό το μεταναστευτικό τσουνάμι, και βλέπουμε και τη μεθόδευση από πλευράς Τουρκίας, που διοχετεύει ανεξέλεγκτα περίπου 1000 παράνομους μετανάστες το μήνα. Είναι κάτι το οποίο θα έχει πέραν των οικονομικών συνεπειών και κοινωνικές.

• Υπάρχουν όμως ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία αντλεί η Κύπρος.

Αυτό το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται μόνο με κονδύλια. Οι κοινωνικές επιπτώσεις δεν αντιμετωπίζονται με κονδύλια. Η Κύπρος, με παραδοχή της ίδιας της ΕΕ, έχει μια επιτυχή διαχείριση των μεταναστευτικών κονδυλίων.

• Χαλούμι. Μια μεγάλη επιτυχία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ποιο αναμένεται να είναι το μέγεθος του θετικού αντικτύπου στην κυπριακή οικονομία;

Αυτό δεν μπορεί να υπολογιστεί. Σίγουρα, είναι μια τεράστια επιτυχία, η οποία δίνει μια τεράστια νέα προοπτική στον τομέα. Στην Ευρώπη δίνουν τεράστια σημασία στα γαλακτοκομικά προϊόντα. Γίνεται μάχη στην Ευρώπη για να κατοχυρωθούν παραδοσιακά προϊόντα. Αυτή τη στιγμή η Κύπρος αποκτά μονοπώλιο. Όχι μόνο στα 500 εκ. καταναλωτών στην ΕΕ, αλλά μονοπώλιο και σε όλες τις χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει διμερείς εμπορικές συμφωνίες. Δεν θα μπορεί ούτε η Τουρκία, ούτε η Ιορδανία ούτε κανένας να εμπορεύεται αυτό το προϊόν σε αυτές τις χώρες, με τη λέξη «χαλούμι». Αντιλαμβάνεστε την προοπτική αυτού του προϊόντος που τα τελευταία χρόνια έχει τόσο μεγάλη ζήτηση, που το χρησιμοποιούν στα καλύτερα εστιατόρια, να είναι μόνο κυπριακό προϊόν. Την ίδια ώρα, έχουμε και προκλήσεις. Πρέπει να αυξήσουμε τη παραγωγή του αιγοπρόβιου γάλατος ώστε να μπορούμε να εκμεταλλευτούμε στο έπακρο αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα, το οποίο μας παρέχεται με την κατοχύρωση του χαλουμιού ως ΠΟΠ. Είναι για αυτό που στο Ταμείο Ανάκαμψης έχουμε εγκρίνει αρκετά εκατομμύρια, ώστε να γίνουν οι κατάλληλες μελέτες για αύξηση της παραγωγής. Είναι μια πρόκληση την οποία πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα επόμενα χρόνια. Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι μόλις εγγραφεί ένα προϊόν ως ΠΟΠ αυξάνεται και η τιμή του λόγω εγγύησης της ποιότητας.

• Εθνικός κατώτατος μισθός. Βρίσκεται κοντά στη θέσπιση του η Κύπρος; Ένα θέμα που εξαρτάται από το ποσοστό της ανεργίας.

Σίγουρα είναι μια ειλημμένη απόφαση. Από εκεί και πέρα ο εθνικός κατώτατος μισθός δεν πρέπει να αποτελεί αντικείμενο λαϊκισμού. Η θέσπιση του κατώτατου μισθού πρέπει να εφαρμόζεται όταν η ανεργία βρίσκεται κοντά στο 5% διότι αλλιώς μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερη ανεργία. Όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν θα εφαρμοστεί. Είναι σε εξέλιξη και ένας κοινωνικός διάλογος. Αυτό το πράγμα το έκανε αυτή η κυβέρνηση. Δεν το έκαναν οι πιο αριστερές ή οι πιο σοσιαλιστικές κυβερνήσεις, παρά το ότι είχαν την ευχέρεια να το πράξουν, αλλά το κάνει αυτή η κυβέρνηση.

• Ήλθατε ποτέ σε σύγκρουση ή σε ρήξη με τον Υπουργό της Υγείας, δεδομένου ότι τα μέτρα που λαμβάνονται αφορούν αφενός τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας αλλά και τη βιωσιμότητα της οικονομίας;

Σε αντίθεση και με άλλες χώρες που υπήρχαν αντιπαραθέσεις, διότι είναι όντως μια δύσκολη δουλειά να κρατήσεις το ισοζύγιο που χρειάζεται μεταξύ της διαφύλαξης της δημόσιας υγείας και της οικονομίας, γιατί σίγουρα δεν θέλεις να οδηγηθείς σε μια οικονομική καταστροφή από την οποία θα θρηνήσεις και πάρα πολλά θύματα από άλλες περιπτώσεις, πρέπει να πω ότι είχαμε άψογη συνεργασία. Κάποιες φορές είχαμε επιμέρους διαφορετικές απόψεις, αλλά πάντα η συνεργασία με τον Υπουργό Υγείας, αλλά και την Υπουργό Εργασίας ήταν άψογη. Υπήρχε κατανόηση και πάντα με τις οδηγίες του Προέδρου βρίσκουμε τη σωστή λύση.

• Συμφωνική ορχήστρα. Πού βρίσκεται το θέμα;

Φαίνεται να υπάρχει θέμα και κατάχρησης εξουσίας αλλά ενδεχομένως και διασπάθισης δημοσίου χρήματος. Το Υπουργείο Οικονομικών έχει ήδη αποστείλει επιστολή στο Διοικητικό Συμβούλιο της Συμφωνικής Ορχήστρας με την οποία ζητούνται εξηγήσεις και αποστέλλεται και επιστολή για καθοδήγηση στον Γενικό Εισαγγελέα.

• Ποια είναι η άποψη σας;

Είναι τα ερωτήματα τα οποία τίθενται και στην έκθεση του Γενικού Ελεγκτή, ο οποίος εντόπισε ζητήματα κατάχρησης εξουσίας, παράνομων συμβολαίων, επιδομάτων και όλα αυτά θα πρέπει να τα δούμε με την καθοδήγηση του Γενικού Εισαγγελέα.