Όσον αφορά το Κυπριακό, το κείμενο έχει βελτιωθεί σε σύγκριση με τα αρχικά προσχέδια και γίνεται μνεία στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένου και του ψηφίσματος 550 που αφορά την Αμμόχωστο και καλεί την Τουρκία να απόσχει από νέες προκλήσεις και μονομερείς ενέργειες που βρίσκονται σε αντίθεση με το διεθνές δίκαιο και επιβεβαιώνει την ετοιμότητά της ΕΕ να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία που διαθέτει για να υπερασπίσει τα συμφέροντα των κρατών μελών της.
Στο τελικό κείμενο της τηλεδιάσκεψης των ηγετών κρατών κυριαρχούν τρεις αποφάσεις για την Τουρκία. Το πρώτο σημείο είναι ότι, τα κράτη-μέλη παραπέμπουν το ακανθώδες θέμα της τελωνειακής ένωσης σε μεταγενέστερο στάδιο, πιθανότατά τον Ιούνιο, κάτι που σώζει την παρτίδα για τη Λευκωσία καθώς εκ των πραγμάτων θα υπάρξει διασύνδεση με τις εξελίξεις στο Κυπριακό που θα μεσολαβήσουν με την άτυπη πενταμερή διάσκεψη του Απριλίου.
Επίσης, στο μεσοδιάστημα η Κομισιόν όπως αναφέρεται στο κείμενο θα συζητήσει με την Τουρκία την αντιμετώπιση υφισταμένων δυσκολιών στην εφαρμογή της τελωνειακής ένωσης διασφαλίζοντας ότι αυτή θα έχει ισχύ σε όλα τα κράτη-μέλη. Παράλληλα, τα κράτη-μέλη θα συζητήσουν την παραχώρηση όρων εντολής για αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία, κάτι που απαιτεί υιοθέτηση και από τους «27» ηγέτες και συνεπώς δεν συνεπάγεται μια αυτοματοποιημένη διαδικασία, καθώς γίνεται λόγος για την ανάγκη επιπρόσθετης καθοδήγησης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Το δεύτερο σημείο είναι ότι τα κράτη μέλη συμφωνούν στο ζήτημα παραχώρησης νέου οικονομικού πακέτου στήριξης προς την Τουρκία για το μεταναστευτικό και καλούν την Κομισιόν να ετοιμάσει χειροπιαστές προτάσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Πληροφορίες του ΑΝΤ1, αναφέρουν ότι το ποσό κυμαίνεται 4,6 δις και 5 δις ευρώ.
Το τρίτο σημείο είναι ότι τα κράτη-μέλη συμφωνούν στην επανέναρξη υψηλών πολιτικών διαλόγων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία με επίκεντρο την τρομοκρατία, την υγεία, το κλίμα και περιφερειακά ζητήματα. Παράλληλα, ζητούν από την Κομισιόν να ενισχύσει τις επαφές και την κινητικότητα με την Τουρκία.
Στην τοποθέτηση του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης ανέφερε ότι η Τουρκία παραβιάζει τις συμβατικές υποχρεώσεις έναντι της Ένωσης λόγω του συνεχιζόμενου αποκλεισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας, κάτι που επιβαρύνει αρνητικά και το οποίο ενδεχόμενο αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης.
Ταυτόχρονα, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης υπογράμμισε εκ νέου ότι θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι όποιες ενδεχόμενες θετικές κινήσεις της Τουρκίας θα πρέπει να έχουν ουσιαστικό περιεχόμενο και διάρκεια.
Πιθανή θετική ατζέντα αν η Τουρκία παραμείνει μετριοπαθής
Σε, ό,τι αφορά την Τουρκία, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ εξήγησε ότι «είναι μια πολύ μεγάλη προτεραιότητα» και «προετοιμάσαμε πολύ καλά τα συμπεράσματα». Εξήγησε ότι η ΕΕ υιοθέτησε μια «διπλή προσέγγιση», με μια «πιθανή θετική ατζέντα, αλλά υπό όρους», αν η Τουρκία παραμείνει μετριοπαθής το επόμενο διάστημα.
Ο Σ. Μισέλ εξήγησε ότι η ΕΕ επιθυμεί μια πιο σταθερή και πιο προβλέψιμη σχέση με την Τουρκία και ως προς αυτό προετοιμάζει στοιχεία όπως ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης, η κινητικότητα ανθρώπων και μια νέα συμφωνία για το μεταναστευτικό.
Παρέπεμψε δε σε πιο επίσημες αποφάσεις τον Ιούνιο.
Η Πρόεδρος Φον Ντερ Λάιεν σημείωσε ότι «μιλήσαμε με τον Ερντογάν την περασμένη Παρασκευή» και τόνισε ότι «από το Δεκέμβριο η κατάσταση έχει βελτιωθεί». Αναφερόμενη στη διπλή προσέγγιση και τις πρόνοιες για το μεταναστευτικό, την επανέναρξη των υψηλών διαλόγων και την τελωνειακή ένωση.
Προειδοποίησε όμως ότι αν η Τουρκία επιστρέψει σε μονομερείς δράσεις η ΕΕ θα αναστείλει ξανά όλα αυτά τα στοιχεία.
Η Κομισιόν κλήθηκε από το Συμβούλιο να παρουσιάσει πρόταση για τη χρηματοδότη της φιλοξενίας προσφύγων στην Τουρκία, την Ιορδανία και το Λίβανο, ανακοίνωσε.
Σε ό,τι αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα στο εσωτερικό της χώρας, ο Πρόεδρος Σ.Μισέλ παρέπεμψε στα συμπεράσματα σε σχέση με την απαίτηση για το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, των γυναικών και του κράτους δικαίου.
Η Πρόεδρος Φον Ντερ Λάιεν σημείωσε επί του θέματος ότι η σύμβαση της Κωνσταντινούπολης είναι ορόσημο για την προστασία των γυναικών και η ΕΕ εκφράζει την απογοήτευση της για την αποχώρηση της Τουρκίας. Υπενθύμισε όμως ότι την ίδια ώρα «ζητούμε όμως και από κράτη μέλη της ΕΕ ακόμα να την επικυρώσουν».
Ο Πρόεδρος Μισέλ δήλωσε ότι βρίσκεται σε επαφή με τις τουρκικές αρχές για ένα πιθανό ταξίδι στην Άγκυρα τον Απρίλιο.
Η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν έκανε λόγο για την ανάγκη συμφωνίας επί ενός νέου μηχανισμού επανεγκατάστασης και μετεγκατάστασης στο μεταναστευτικό, θύμισε ότι 4 από τα 6 δις της δήλωσης του 2016 έχουν δαπανηθεί και γενικώς τα κεφάλαια τελειώνουν το 2021.
Υπενθύμισε ακόμα ότι η ΕΕ πληρώνει για 3,6 Σύρους πρόσφυγες στην Τουρκία, για τα σχολεία για 2 εκ. παιδιών, τα νοσοκομεία και την περίθαλψή τους αλλά και υποδομές.
Η Τουρκία σηκώνει στους ώμους της τη μερίδα του λέοντος σε αυτή την υπόθεση, τόνισε δηλώνοντας ότι ως ΕΕ πρέπει να τη στηρίξουμε.
